Кіріспе

Америка симфониялық оркестрі

Колумбус симфониялық оркестрі (CSO) – Огайо штатының Колумбус қаласында орналасқан американдық симфониялық оркестр. Қаланың ең көне өнер ұйымы, оның үйі – Огайо театры. Оркестрдің қазіргі атқарушы директоры – Денис Рег. Россен Миланов – оркестрдің музыкалық жетекшісі. Колумбус симфониясы жыл сайын 12 классикалық концерттік бағдарлама, көбінесе екі реттен тұратын жұптарда, 6 эстрадалық бағдарлама және 2 балалар концерті ұсынады. Жазда оркестр Columbus Commons паркінің газондысында "Пикникпен эстрада" және "Попкорн эстрадасы" ашық ауа концерттерін орындайды. Колумбус симфониясы сондай-ақ Опера Колумб және БалетМет үшін оркестр ретінде қызмет етеді.

Тарих

Колумб симфониялық оркестрі 1951 жылы Колумб кішкентай симфониясы ретінде құрылды, бұл қаланың бұрынғы кәсіби симфониясы – Колумб филармониялық оркестрінің тарауынан кейін болды. Оркестрдің алғашқы музыкалық директоры флейташы және дирижер Клод Монте болды. Бірінші жылы Колумб кішкентай симфониясы 28 музыканттан тұратын 5 концерттік серия ұсынды. Оның алғашқы толық концерттік маусымы 1952 жылы Орталық орта мектепте (қазіргі COSI Columbus) өтті. 1955 жылы Колумб кішкентай симфониясы ресми түрде Колумб симфониялық оркестрі болып өзгерді. 1961 жылға дейін Симфония ерекше болды, себебі оны Колумб филармониясының әйелдер қауымдастығының ардагерлері – әйелдер ғана басқарды. Ең ұзақ қызмет еткен музыкалық директор – 1956 жылдан 1982 жылға дейін 26 маусым бойы оркестрді басқарған Эван Уэллон. 1956 жылдан 1970 жылға дейін оркестр Франклин округінің ардагерлер ескереуіне арналған аудиториясында концерттер өткізді. 1970 жылдан бері Огайо театры оркестрдің үйі болып табылады. Бұрынғы кинотеатр бұзудан құтқарылып, оркестр үшін жаңа зал жасау мақсатында жаңартылды. Колумбуста кәсіби опера компаниясы болмағандықтан, Колумб симфониясы 1970-ші жылдары опера қойылымдарын ұсына бастады. Осы кезеңде оркестр алғашқы толық уақытты музыканттарды жұмысқа алды, осылайша орындаушылық деңгейін арттырды. 1980 жылы Колумб симфониясы жылына үш толық сахналанған опералық қойылымды ұсынды. 1981 жылы Симфония 30 жылдығын тойлағанда, ол алғашқы маусымдағы үш концерттен тоғыз симфониялық концерттік серияға, үш эстрадалық концертке, камералық оркестр мен ансамбль сериясына, 200-ден астам білім беру бағдарламасына және үш ірі ашық эстрадалық концертке дейін өсті. Операға деген сұраныстың артуына байланысты Опера Колумб құрылды, бұл Симфонияға симфониялық музыкаға назар аударуға мүмкіндік берді. 1983 жылы Колумб симфониясының «Пикникпен эстрада» атты жазғы концерттік сериясының тұңғыш маусымы басталды, қазір Огайо штатының дәстүріне айналды. 1980 және 1990 жылдары симфония көлемі мен қызметі жағынан кеңейіп, 53 толық уақытты музыканттан тұратын оркестрге айналды және танымал қонақ әртістермен классикалық және эстрадалық концерттердің толық спектрін ұсынды. Сонымен қатар, ол Опера Колумб және Балет Метпен бірлесіп өнер көрсете бастады және білім беру қызметін кеңейтті, олар Колумбус қалалық мектептерінде де, Жастар оркестрі бағдарламасында да жүзеге асырылды. 2001 жылы оркестр өзінің 50 жылдығын музыкалық директоры Алессандро Сицилиани басқаруымен Карнеги залындағы дебюттік концертпен атап өтті. Гюнтер Гербиг, Детройт симфониялық оркестрінің бұрынғы дирижері, Сицилиани қызметтен кеткеннен кейін музыкалық директорді іздеу кезінде оркестрдің музыкалық кеңесшісі болды. Екі жылдық іздеуден кейін, 2006 жылдың 1 маусымында басшылық Жүнічи Хирокамиді оркестрдің алтыншы музыкалық директоры етіп тағайындады. 2008 жылы оркестр ауыр қаржылық дағдарысқа ұшырады, нәтижесінде оркестр басқармасы толық уақытты музыканттардың санын 53-тен 31-ге дейін азайту туралы ұсыныс жасады. Жазғы эстрадалық маусым тоқтатылды және оркестр музыканттары оркестрдің қызметі тоқтатылған кезде Сицилиани мен Хироками жүргізген бірқатар дербес концерттер өткізді. Оркестрдің қиындықтары туралы мақалалар Кливлендтегі The Plain Dealer, The Cincinnati Enquirer, The New York Times, The Wall Street Journal және басқа басылымдарда жарияланды. 2008 жылғы оркестрдің қаржылық дағдарысы кезінде Хироками музыканттарды қатты қолдады, бұл оның және оркестр басқармасымен және басшылығымен қарым-қатынасты шиеленістірді. 2008 жылдың 13 қарашасында оркестр музыканттарына жазған хатында Хироками Колумб симфониялық оркестрінің басқармасы оны дереу қызметінен босатқанын мәлімдеді. Гербиг оркестрдің ресми атағы болмаса да, іс жүзінде бас қонақ дирижері және музыкалық кеңесшісі болып оралды. 2008 жылдың 22 қыркүйегінде басшылық CSO басқармасы мен музыканттары 2008-2009 жылғы концерттік маусымды жалғастыруға мүмкіндік беретін жаңа келісімшартты ратификациялағанын жариялады, бұл бес айлық үнсіздіктен кейін болды. Жаңа келісімшарт оркестрдің 53 толық уақытты орнын сақтап қалды, бірақ жалақыны шамамен 27 пайызға қысқартты. Басқару шығындарын одан әрі қысқарту жылдық бюджетті 9,5 миллион долларлық жаңа жылдық бюджет үшін жалпы 2,7 миллион долларға қысқартты. Жаңалықтарда айтылғандай, бұл келісім оркестрді сақтау үшін жасалды. Дау-жанжалдан кейін симфониялық кеңес Мартин Инглисті өзінің жаңа төрағасы етіп таңдады. Кейіннен атқарушы директор Тони Бидл ұйымнан кетті. Роланд Вальер 2009 жылдың 3 тамызында оркестрдің атқарушы директоры қызметін бастады. 2009–2010 маусымында Колумб симфониясы классикалық және эстрадалық концерттердің толық маусымын қайтадан өткізді, бұл даудан бері өткен алғашқы маусым болды. Жан-Мари Зейтуни 2010 жылдан 2014 жылға дейін музыкалық директор болып қызмет етті. 2014 жылы тағайындалған оркестрдің жетінші музыкалық директоры – Россен Миланов. Танымал болгар дирижері 2015–2016 маусымының басынан бастап толық уақытқа міндеттерін атқара бастады. 2016 жылдың шілдесінде рэпер Нелли Колумб симфониялық оркестрімен бірге өнер көрсетті. 2019 жылы Огайо штатының университетінің марш-бандары Nationwide Insurance ұйымдастырған жылдық «Пикникпен эстрада» іс-шарасында оркестрмен бірге өнер көрсетті.

Ескерткіш оқиғалар

1951 жылы скрипкашы Джордж Хардести жетекшілігімен Колумбстың кішкентай симфониясы Огайо штатының археологиялық және тарихи мұражайында тұңғыш рет өнер көрсетті. 1960 жылы Колумбус симфониялық хоры 100-ден астам дауысқа ие, тыңдау арқылы іріктелген, толыққанды еріктілер ансамблі ретінде құрылды. 1970 жылы Колумб симфониялық оркестрі концерттерін жаңа орнына, Огайо театрына көшірді, ол оркестр үшін жоғары сапалы акустикалық зал құру мақсатында жартылай сақталды. 1974 жылы Ұлттық өнер қорынан алған грант Колумб симфониясына «Севилья шаштаразын» қоюға мүмкіндік берді, бұл CSO-ны опера шығаратын АҚШ оркестрлерінің санатындағы алғашқылардың біріне айналдырды. CSO 1981 жылы тәуелсіз «Opera Columbus» компаниясы құрылғанға дейін әр маусымда сахналық операларды қоя берді. 1978 жылы Battelle Foundation қорынан алған грант оркестрге қосымша толық уақытты музыканттарды жұмысқа алуға мүмкіндік берді, осылайша мекемеде 13 кәсіби музыканттан тұратын ядро қалыптасып, өнердің жоғары деңгейде болуына көмектесті. 1999 жылы CSO Лучано Павароттимен бірге Шоттенштейн орталығында толық сатылған залға өнер көрсетті. 2001 жылы 50 жылдық мерекелік шаралар аясында Симфониялық оркестр мен хор Нью-Йорктегі Карнеги залында өнер танытты. 2008 жылы оркестр қаржылық қиындыққа тап болды. «Поппен пикник» маусымы тоқтатылды. 2008 жылы 15 мамырда Йо-Йо Ма Симфониямен бірге Хайднның до мажордағы виолончель концертін орындады. Оркестрді қолдау мақсатында ол көрермендерге сөз сөйледі (зал толы болды) және бағдарламаның соңғы туындысын (Мауриц Равельдің «Болеро» туындысын) орындау үшін сахнада қалды. 2009 жылы Колумб симфониясы қысқартылған маусыммен қайта оралды, онда пианист Эмануэль Акс және трубашы Крис Ботти сияқты қонақ әртістер өнер көрсетті. «Поппен пикник» жазғы сериясы 20 маусымда қайта жаңғыртылды. 2009 жылы Колумб симфониясы 2009–2010 жылдар маусымына толық концерт кестесін іске қосты.