Кіріспе

Солтүстік Америкадағы ағаш түрлері

Juniperus occidentalis, батыс жүн ағашы деп белгілі, АҚШ-тың батысында өсетін бұта немесе ағаш. Ол тауларда белгілі бір биіктікте өседі және сирек төмендейді. 18 айдың ішінде пісіп жетіледі. Аталық конустардың ұзындығы 2–4 мм, олар көктемнің басында тозаңды таратуға қабілетті. Өсімдіктердің жартысы моноэцисті (бір өсімдікте екі жыныс болады), ал жартысы диоэцисті (тек бір жынысты конус түзеді). Конустарда 1–3 тұқым болады, олардың көпшілігі көктемде өнеді. Орегон штатында тұқымдар сәуір айында өне бастайды, ал жапырақтар маусым айында шығады. Тұқымдарды су ағыны, гравитация және жануарлар таратуға жатады. J. grandis Калифорнияда және Неваданың батыс бөлігінде, Сьерра-Невада және Сан-Бернардино тауларында 40° 30' N ендігінен оңтүстікке қарай таба аласыз. J. grandis-тің ең ескі және ең ірі нұсқасы биік және кең, шамамен 3000 жылға жуық, және Калифорнияның Станислаус ұлттық орман қорығында орналасқан.

Аттар

Бұл түрдің ағылшын тіліндегі жалпы атаулары "батыс шаған", "сиерра шаған", "батыс қызыл кедр" және "сары кедр" болып табылады. АҚШ-та оны кейде "қарындаш ағашы" деп те атайды, оның себебі кеңінен қолданылуында болуы мүмкін. Кламат тілінде бұл ағаш "kä'lo" деп аталады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

J. occidentalis Батыс АҚШ-та, атап айтқанда оңтүстік-шығыс Вашингтон, шығыс және орталық Орегон, оңтүстік-батыс Айдахо, солтүстік-шығыс Калифорния және солтүстік-батыс Невадада, 40° 30' солтүстік ендіктің солтүстігінде, Каскад тау жотасының шығысында табады. Ол көбінесе құрғақ, тасты жерлерде өседі, онда ponderosa қарағай және жағалаулық Дуглас шыршасы сияқты ірі түрлермен бәсекелесуі азырақ. Жылдық жауын-шашын мөлшері өте төмен болуы мүмкін. Өсімдік жамылғысының өзгеруі өрттің сиректеуімен, малдың шамадан тыс жайылуымен және климаттың ылғалдырақ және жұмсаққа айналуымен байланысты болуы мүмкін.

Қолданылуы

Басқа шаыр тәрізділер сияқты, J. occidentalis да "шаыр жидесі" деп аталатын конустарды жасайды. Еуропалық джиннің алғашқы түрлері J. communis-тен алынған жиделерді пайдаланса, қазір бірнеше дистиллерия, әсіресе Орегон штатының Бенд қаласында, джинге хош иіс беру үшін жергілікті батыс шаырларын қолданады. Орегон мемлекеттік университеті батыс шаырларын коммерциялық мақсатта қолдану, мысалы, көрсеткіш белгілер мен қоршаулар жасау бойынша зерттеулерге қаржылай көмек көрсетіп келеді. Батыс шаыр ағашының сүрегі беріктігімен және жоғары қысымға төзімділігімен ерекшеленеді.