Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тивисса – Испанияның Каталония автономдық облысындағы Рибера-д'Эбре комаркасындағы муниципалитет. Ол Ла Льена тау массивінің төменгі жағында орналасқан. Тивисса ауылынан өзге, муниципалитет құрамына Монтальт тауларының етегіндегі Ла-Серра-д'Альмос ауылы, сондай-ақ Дармос және Ллаберия кішкентай елді мекендері де кіреді.
Tivissa is a municipality in the comarca of Ribera d'Ebre, Catalonia, Spain. It is located below the La Llena massif. As well as the village of Tivissa itself, the municipality also includes the village of La Serra d'Almos, at the feet of the Montalt mountains, and the hamlets of Darmós and Llaberia.
Тарих
Бұл аймақта тарихқа дейінгі дәуірде қоныстанған, ал ауылдың маңында бірнеше жерде үңгір суреттері табылған. Иберия дәуірінде Тивисса маңызды қауым болған, және оның аты Иберия тілінен шыққан болуы мүмкін. Қазіргі ауылдан бес шақырым жердегі және Эбре өзеніне қарап тұрған Баньолес орнында Иберия қонысының қалдықтары бар. Бұл елді мекендердің маңыздылығы, олардың Таррагона жағалауынан қазіргі Сарагосаға дейінгі Колль-де-Факсес асуы арқылы өтетін жол бойында орналасқандығымен байланысты болды. Рим дәуірінде Тивиссада жасалған амфоралар Римге дейін жеткен, олар зәйтүн майы немесе шарап тасымалдау үшін пайдаланылған болуы мүмкін. Орта ғасырларда мұнда қамал болған, ал 1350 жылдары Тивисса қабырғалы елді мекенге айналған. Осы қабырғалардың қалдықтары әлі де көрінеді, әсіресе Portal de l'Era, Portal d'Avall және Portal de la Raval қақпалары, сондай-ақ қамалдың қалдықтары. 1939 жылдың 4 тамызында Тивиссада Испанияның алғашқы және қайғылы ұшақ апаты болды. "Дойче Луфганса" компаниясының "Ханс Венде" Junkers Ju 52/3mte (D AUJG) ұшағы Тулузадан Касабланкаға бағыт алғанда Тивисса маңындағы Ллаберия тауларына құлап, барлық 7 адам қаза тапты.
The area was settled in prehistoric times, and cave paintings have been discovered in several sites near the village. In Iberian times, Tivissa was an important community, and the name itself may be of Iberian origin. There are the remains of an Iberian settlement at Banyoles, some five kilometres from the modern village and overlooking the Ebre river. The importance of these settlements was surely related to their position on the route through the pass of Coll de Fatxes, leading from the coast of Tarragona to what is now Zaragoza. In the Roman period, amphorae made in Tivissa made their way as far as Rome itself, presumably to transport olive oil or wine. In the Middle Ages it was home to a castle, and about 1350 Tivissa became a walled settlement. Some remains of these walls can still be seen, particularly the gateways of Portal de l'Era, Portal d'Avall and Portal de la Raval, as well as of the castle. On 4 August 1939, Tivissa was the site of Spain's first fatal airliner accident. The Hans Wende, a Junkers Ju 52/3mte (D AUJG) of Deutsche Lufthansa, crashed into the Llaberia mountains near Tivissa en route from Toulouse to Casablanca, killing all 7 occupants.
Негізгі көрікті жерлер
Тивиссаның бас шіркеуі 19 ғасырдағы Ренессанс стилінде салынған, бірақ ішкі жағы готика стилінде. Шіркеу 13-14 ғасырларда бұрынғы романдық ғимараттың орнында салынды, ал 16-18 ғасырларда түрлі қосымшалар мен өзгерістер енгізілді. Сегізбұрышты қоңырау мұнарасы 1550 жылы тұрғызылды. 19 ғасырда ректор Пере Риус үлкен ғимарат салуды жоспарлай бастады және жергілікті кеңес пен Тивиссамен байланысы бар Бірінші испан Республикасының президенті Эстанислау Фигерестің қолдауын алды. Жер жетіспеуіне байланысты, жаңа шіркеуді сол жерге салуға шешім қабылданды. Ол ескі шіркеуді бұзып тастау ниетімен ескі ғимараттың айналасында салынды. Бірақ, 1894 жылы ректор қайтыс болған соң құрылыс тоқтатылды және бұзу жұмыстары жүргізілмеді, нәтижесінде готикалық шіркеу жаңа шіркеудің ішінде қалып қойды.
Tivissa's main church has a 19th century Renaissance style appearance, but the interior is in Gothic style. The church was built on the site of an earlier Romanesque building in the 13th 14th centuries, and various additions and alterations were made in the 16th to 18th centuries. The octagonal bell tower was built in 1550. During the 19th century the rector Pere Rius started to plan a larger building, and received the support of the local council and of the president of the First Spanish Republic, Estanislau Figueres, who had connections with Tivissa. Because of the lack of available space, it was decided to build the new church on the same site. It was constructed around the old church with the intention of subsequently demolishing the old building. However, when the rector died in 1894 the work came to an end and the demolition never took place, thus leaving the Gothic church standing within the new one.
Баниол қалашығы (Твисса)
Каталонияның ең маңызды ежелгі Иберия елді мекендерінің бірі 1912 жылы осы жерде табылған. Сонымен қатар, 1927 жылы "Тивисса қазынасы" – бірегей күміс Ибериялық құрбандық заттарының жиынтығы табылды. Иберия елді мекені Ебр өзенінің сол жағында 4,4 гектар жерді алып жатыр. Ол б.з.д. 4-ші және 6-шы ғасырлар аралығында, немесе тіпті одан да ертерек пайда болған. Бұл өзен арқылы ішкі аймақтарға сауданы бақылайтын маңызды орын болған. Көне жазушылар бұл аймақты Илеркавон тайпасының жері деп сипаттаған. Римнің бұл аймаққа кеңеюі елді мекеннің құлауына себеп болуы мүмкін.
One of the most important ancient Iberian settlements of Catalonia was discovered here in 1912. Also, the 'Treasure of Tivissa', a unique collection of silver Iberian votive offerings was found in 1927. The Iberian settlement occupies 4.4 hectares on the left side of the River Ebre. It was established between the 4th and the 6th centuries BC, or perhaps even earlier. This would have been the location controlling the trade to the interior along the river. Classical writers described the area as belonging to the tribe of the Ilercavones. The Roman expansion into the area may have put an end to the settlement.
Экономика
Қазіргі заманда экономиканың негізі әлі де ауыл шаруашылығы болып табылады, бірақ таулы аймақтардағы тік және маргиналды жерлер біртіндеп өңделуден шығып жатыр. Басты егістер – зәйтүн, шарап жүзімі, жаңғақ (жаңғақ, бадам) және жұмсақ жемістер (персик, шие). Соңғы жылдары туризмге қолдау көрсетілуде және ол экономикаға елеулі әсер ете бастады. Ллаберия кентіне жақын орналасқан Каталония Ұлттық метеорология институты ауа райы радары орнатты.
In modern times, the economy is still largely based on agricultural activities, although the steep, marginal land in the hills has progressively gone out of cultivation. The chief crops are olives, grapes for wine, nuts (hazelnuts, almonds) and soft fruit (peaches, cherries). In recent years, tourism has been encouraged and is beginning to make an economic impact. Close to the hamlet of Llaberia, the Catalan Institut Nacional de Meteorologia has installed a weather radar.