Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс құқықтанушысы, әскери қызметшісі және Адольф Гитлерге қарсы тұрушылардың мүшесі (1907–1980)
German jurist, soldier, and member of the resistance against Adolf Hitler (1907–1980)
Фабиан Людвиг Георг Адольф Курт фон Шлабрендорф (; 1 шілде 1907 – 3 қыркүйек 1980) – неміс құқықтанушысы, әскери қызметшісі және Адольф Гитлерге қарсы тұрушылардың мүшесі. 1967 жылдан 1975 жылға дейін Германия Федеративтік Конституциялық сотының судьясы болды.
Fabian Ludwig Georg Adolf Kurt von Schlabrendorff (; 1 July 1907 – 3 September 1980) was a German jurist, soldier, and member of the German resistance against Adolf Hitler. From 1967 to 1975 he was a judge of the German Federal Constitutional Court.
Ерте өмір
Шлабрендорф 1907 жылғы 1 шілдеде Галле қаласында дүниеге келген. Ол Карл Людвиг Эвальд фон Шлабрендорфтың (Берлинде туған, 1854, Детмольдта қайтыс болған, 1923) және Ида фон Стокмардың (1874–1944) ұлы. Ида фон Стокмар Гессен сайлаушысы Вильгельм I-нің әйелі емес, оның сүйіктісі Роза Доротея Риттердің шөбересінің немересі болған. Ол заңгер мамандығын алған, кейін неміс армиясына қатысқан. Резервтік подполковник (Oberstleutnant der Reserve) шенімен, ол 1941 жылдың қаңтарында Адольф Гитлерге қарсы күресте маңызды рөл атқарған полковник Хеннинг фон Тресковтың адъютанты (Ordonnanzoffizier) болып тағайындалды және 1944 жылдың шілдесіне дейін осы қызметте болды.
Schlabrendorff was born on 1 July 1907 in Halle. He was the son of Carl Ludwig Ewald von Schlabrendorff (born Berlin, 1854, died Detmold, 1923) by his marriage to Ida von Stockmar (1874–1944), a great great granddaughter of William I, Elector of Hesse by his mistress Rosa Dorothea Ritter. He was trained as a lawyer, later joining the German Army. As a reserve lieutenant colonel (Oberstleutnant der Reserve), he was promoted to serve as adjutant (Ordonnanzoffizier) to Colonel Henning von Tresckow in January 1941, a major leader in the resistance against Adolf Hitler, and held this position until July 1944.
Гитлерді өлтіруге тырысу
Ол қарсылыққа қосылып, Ресейдегі Тресков пен Берлиндегі Людвиг Бек, Карл Герделер, Ханс Остер және Фридрих Олбрихт арасында құпия байланысшы болып жұмыс істеді, түрлі төңкеріс жоспарлары мен қастандықтарға қатысты. 1943 жылдың 13 наурызында Адольф Гитлер Смоленсктегі Армиялар тобының штабына келген кезде Шлабрендорф Гитлерді Германияға қайтаратын ұшаққа Коинтро бөтелкелеріне жасырылған уақыт бомбасын өткізіп жіберді. Дегенмен, бомбаның детонаторы жұмыс істемеді, себебі ұшақтағы жүк бөлімінде суық болғандықтан болуы мүмкін. Шлабрендорф бомбаны келесі күні алып, оны анықталмай қалды. Шлабрендорф 1944 жылдың 20 шілдесіндегі сәтсіз қастандықтан кейін тұтқындалды. Ол Гестапо түрмесіне жіберілді, онда оны азаптады, бірақ ол ештеңе айтпады. Түрмеде ол Вильгельм Канарис, Ханс Остер, Ульрих фон Хассель, Йоханнес Попиц, Карл Герделер, Йозеф Мюллер және Александр фон Фалькенхаузен сияқты бірге тұтқындалған әріптестерімен кездесті. Ол 1945 жылдың 3 ақпанында нацистік Германияның Халық сотына (Volksgerichtshof) жеткізілді. Бомбаның жарылысынан Халық сотының төрағасы Роланд Фрайслер қаза тапты, ол Шлабрендорфтың ісін ұстап, баған астында қалған күйде табылған. Бірақ Шлабрендорф қашып кетпеді және келесі айда тағы да сотқа тартылды. Халық сотының вице-президенті Вильгельм Кронн [de] сот отырысын басқарды. Кейін Гитлер оның өлімін бұйырды, бірақ бұл бұйрық орындалмады. Екінші соттан кейін Шлабрендорф Саксенхаузен және Флоссенбург, содан кейін Мюнхенге жақын орналасқан Дахау сияқты бірнеше концлагерьлерге ауыстырылды. 1945 жылдың сәуір айының соңында ол Дахаудың тағы 140 көрнекті тұтқындарымен бірге Тирольге көшірілді, онда СС күзетшілері Вихард фон Альвенслебен басқарған неміс Вермахтының тобымен кездесіп, Италиядағы барлық СС әскерлерінің Жоғарғы Бас қолбасшысының бұйрығымен кері шегінді. Шлабрендорф 1945 жылдың 5 мамырында АҚШ-тың 5-ші армиясы тарапынан босатылды.
He joined the resistance and acted as a secret liaison between Tresckow in Russia and Ludwig Beck, Carl Goerdeler, Hans Oster, and Friedrich Olbricht in Berlin, taking part in various coup d'état plans and plots. On 13 March 1943, during a visit by Adolf Hitler to Army Group Centre Headquarters in Smolensk, Schlabrendorff smuggled a time bomb, disguised as bottles of Cointreau, onto the aircraft which carried Hitler back to Germany. The bomb detonator failed to go off, however, most likely because of the cold in the aircraft luggage compartment. Schlabrendorff managed to retrieve the bomb the next day and elude detection. Schlabrendorff was arrested following the failed 20 July 1944 Plot. He was sent to Gestapo prison where he was tortured, but refused to talk. While imprisoned he met fellow imprisoned co conspirators Wilhelm Canaris, Hans Oster, Ulrich von Hassell, Johannes Popitz, Carl Goerdeler, Josef Mueller, and Alexander von Falkenhausen. He was brought before the People's Court of Nazi Germany (Volksgerichtshof) on 3 February 1945. The bomb killed Roland Freisler, the president of the People's Court, who was found crushed by a column, still clutching Schlabrendorff's file. Schlabrendorff did not escape, however, and was arraigned before the court again the following month. Wilhelm Crohne [de], the vice president of the People's Court, now headed the court. His death was later demanded by Hitler's decree, but the order was defied insofar as it was never carried out. After his second trial, Schlabrendorff was moved from one concentration camp to another: Sachsenhausen and Flossenbürg, then Dachau near Munich. In late April 1945 he was transferred to Tyrol together with about 140 other prominent inmates of Dachau, where the SS Guards fled after being confronted by a regular German Wehrmacht unit led by Wichard von Alvensleben and told to stand down by the Supreme Commander of all SS troops in Italy, who took responsibility for the order. Schlabrendorff was eventually liberated by the Fifth U. S. Army on 5 May 1945.
Соғыстан кейін
Шлабрендорфтың АҚШ құпия қызметі ОСС-ке Вермахт басшылығы туралы және нацистер жасаған соғыс қылмыстары туралы талдаулар жазғаны 60 жылдан кейін ғана белгілі болды. ОСС басшысы Уильям Дж. Донован оны жеке сұраққа тартып алды. Донован ОСС таратылғаннан кейін Нюрнберг процесіндегі американдық адвокаттар делегациясының кеңесшісі болғанда, Шлабрендорфты өзінің штатына қосты. Шлабрендорф Донованды Катынь орманында 4000-ге жуық поляк офицерін немістер емес, Кеңес Одағының құпия қызметі НКВД өлтіргеніне көндірді. Содан кейін Донован американдықтарға советтердің Катынды неміс соғыс қылмыстары тізіміне қосу әрекетін тоқтатуға жағдай жасады. Шлабрендорф протестанттық Сент-Джон орденіне қабылданды (Бранденбург Баливигі), онда ол 1957 жылдан 1964 жылға дейін орден капитаны (орден басшысы Херренмейстердің заң кеңесшісі) қызметін атқарды. 1967 жылдың 1 қыркүйегінен 1975 жылдың 7 қарашасына дейін Батыс Германияның Федералдық Конституциялық сотының судьясы болды, ол елдің жоғарғы конституциялық сотының екінші сенатында қызмет етті. Шлабрендорф 1980 жылдың 3 қыркүйегінде қайтыс болды.
As was revealed only 60 years after the fact, Schlabrendorff wrote analyses for the US secret service OSS about the leadership of the Wehrmacht and about war crimes committed by the Nazis. OSS head William J. Donovan then questioned him personally. When Donovan became adviser to the American delegation of lawyers at the Nuremberg trials after the dissolution of the OSS, he included Schlabrendorff on his staff. Schlabrendorff convinced Donovan that it was not the Germans but the Soviet secret service NKVD that had murdered some 4000 Polish officers in the Katyn forest. Donovan then had the Americans block the Soviet attempt to add Katyn to the list of German war crimes. Schlabrendorff was admitted to the Protestant Order of Saint John (Bailiwick of Brandenburg), in which he served as Captain of the Order (legal counsellor to the Herrenmeister, head of the Order) from 1957 to 1964. From 1 September 1967 until 7 November 1975, he was a judge of the Federal Constitutional Court of West Germany, the country's supreme constitutional court, serving in its second senate. Schlabrendorff died on 3 September 1980.
Жарияланған еңбектер
1946 жылғы фон Шлабрендорфтың кітабының ағылшын тіліндегі аудармасы.
English translation of the 1946 book by von Schlabrendorff.