Эдгар Морен: Француз философы және әлеуметтанушысы

Кіріспе

Француз философы және әлеуметтанушысы (1921 жылы туған)

Эдгар Морин (/m//ɔː/'/r//æ//n/; ɛdɡaʁ mɔʁɛ̃; туған Эдгар Нахум; 8 шілде 1921 жылы туған) – күрделілік және "кешенді ойлау" (pensée complexe) теориясы бойынша еңбегімен, сондай-ақ медиа зерттеулер, саясат, әлеуметтану, визуалды антропология, экология, білім беру және жүйелік биология сияқты алуан салаға ғылыми үлес қосып, танылған француз философы және ақпарат теориясының әлеуметтанушысы. Оның тарих және география, сондай-ақ құқық бойынша екі бакалавр дипломы бар, бірақ ол ешқашан Ph.D. дәрежесін алған жоқ. Кейіннен ол Эдгардың туған қаласы Парижге көшті. Ол еврей-испан (сефард) тегінен шыққан. 1940 жылы Германия Францияға басып кірген кезде Морин қашқындарға көмектесіп, француз қарсыласының құрамына қосылды. Француз қарсыласының мүшесі ретінде ол Морин псевдонимін қабылдады және оны қазірге дейін қолданып келеді. 1941 жылы ол Франция Коммунистік партиясына мүше болды. 1945 жылы Морин Виолетт Шапелобоға үйленді және олар Ландауда тұрды, онда ол Германиядағы француз оккупациялық әскерінде лейтенант болып қызмет етті. 1946 жылы ол Парижге оралып, әскери мансабын тастап, Коммунистік партиядағы қызметін жалғастырды. Оның сыншыл көзқарасы партиямен қарым-қатынасын біртіндеп нашарлатты және 1951 жылы "L'Observateur politique, économique et littéraire" журналында мақала жариялағаннан кейін партиядан шығарылды. Сол жылы ол Ұлттық ғылыми зерттеулер орталығына (CNRS) қабылданды. Морин "Arguments" журналын құрып, басқарды. 1959 жылы оның "Автокритика" кітабы жарық көрді. Бұл кітапта оның Коммунистік партияға мүшелігінен және одан кейін шығуы туралы ойлары, идеология мен өзін-өзі алдаудың қауіптері талданды. 1960 жылы Морин Латын Америкасына сапар шегіп, Бразилия, Чили, Боливия, Перу және Мексиканы аралады. Ол Францияға оралып, "L'Esprit du Temps" атты танымал мәдениет туралы еңбегін жариялады. Сол жылы француз әлеуметтанушысы Жорж Фридман оны Ролан Бартпен бірге жаппай коммуникацияны зерттеу орталығын құруға шақырды, ол кейін бірнеше рет атауын өзгерткеннен кейін Париждегі EHESS-тің Эдгар Морин орталығына айналды. Сондай-ақ 1960 жылы Морин мен Жан Рух "Chronique d'un été" фильмін жасады, бұл кино шындығы мен тікелей киноның ерте үлгісі болды. 1965 жылдан бастап Морин Плозеветтегі Ғылыми және Технологиялық зерттеулерге арналған бас басқармасының (Délégation Générale à la Recherche Scientifique et Technologique) қаржыландыруымен жүзеге асырылған ірі көп салалы жобаға қатысты. 1968 жылы Морин Нантер университетіндегі философия профессоры Анри Лефеврдің орнын басып алды. Ол Францияда басталған студенттік қозғалысқа қатысты. 1968 жылдың мамырында ол "Le Monde" газетіне "Студенттік коммуна" деп атаған оқиғаны түсінуге тырысқан мақалалар сериясын жазды. Ол студенттік қозғалысты жақыннан қадағалап, "Le Monde" газетінде "Түссіз революция" атты екінші мақалалар сериясын жариялады, сондай-ақ Корнелиус Касториадис пен Клод Лефортпен бірге "Mai 68: La brèche" атты мақаланың авторларының бірі болды. 1969 жылы Морин Калифорния штатының Ла-Холла қаласындағы Биологиялық зерттеулер институтында (Salk Institute for Biological Studies) бір жыл жұмыс істеді. Жак Монод пен Джон Ханттың ұсынысымен Джонас Салк оны шақырды, білім алудың жалғыз шарты болды. Дәл сол жерде ол жүйелік теориямен танысты. Ол Анри Лабориттің, Джеймс Уотсонның, Стефан Лупасконың, Броновскидің еңбектерін оқыды және Грегори Бейтсонның ойларымен, сондай-ақ "экологиядағы жаңа мәселелермен" танысты. 1983 жылы ол "De la nature de l’URSS" атты еңбегін жариялады, онда кеңестік коммунизмді талдап, Михаил Горбачевтің "Перестройкасын" болжады. 2002 жылы Морин Халықаралық этикалық, ғылыми және саяси коллегияны құруға қатысты. Сол жылы ол Дариуш Шайеганмен бірге Иранға сапар шекті. 2009 жылы Марокконың Фес қаласында өткен музыкалық фестивальде кездескеннен кейін Морин социология профессоры Сабах Абуессаламмен жақын қарым-қатынас орнатты. Олар 2012 жылы үйленді. Ол онымен бірге "L'homme est faible devant la femme" (Presses de la Renaissance, 2013) және 2020 жылы "Changeons de voie Les leçons du coronavirus" (Denoël, 2020) мәтіндерін жазды.

Edgar Morin (/m//ɔː/'/r//æ//n/; ɛdɡaʁ mɔʁɛ̃; born Edgar Nahoum; 8 July 1921) is a French philosopher and sociologist of the theory of information who has been recognized for his work on complexity and "complex thought" (pensée complexe), and for his scholarly contributions to such diverse fields as media studies, politics, sociology, visual anthropology, ecology, education, and systems biology. He holds two bachelors, one in history and geography and one in law, and never did a Ph. D. and later to Paris, where Edgar was born. He is of Judeo Spanish (Sefardi) origin. When the Germans invaded France in 1940, Morin assisted refugees and joined the French Resistance. As a member of the French Resistance he adopted the pseudonym Morin, which he continues to use. He joined the French Communist Party in 1941. In 1945, Morin married Violette Chapellaubeau and they lived in Landau, where he served as a lieutenant in the French Occupation army in Germany. In 1946, he returned to Paris and gave up his military career to pursue his activities with the Communist Party. Due to his critical posture, his relationship with the party gradually deteriorated until he was expelled in 1951 after he published an article in L'Observateur politique, économique et littéraire. In the same year, he was admitted to the National Center of Scientific Research (CNRS). Morin founded and directed the magazine Arguments (journal) [fr] (1954–1962). In 1959 his book Autocritique was published. The book was a sustained reflection on his adherence to, and subsequent exit from, the Communist Party, focusing on the dangers of ideology and self deception. In 1960, Morin travelled extensively in Latin America, visiting Brazil, Chile, Bolivia, Peru and Mexico. He returned to France, where he published L'Esprit du Temps, a work on popular culture. That same year, French sociologist Georges Friedmann brought him and Roland Barthes together to create a Centre for the Study of Mass Communication that, after several name changes, became the Edgar Morin Centre of the EHESS, Paris. Also in 1960 Morin and Jean Rouch coauthored the film Chronique d'un été, an early example of cinéma vérité and direct cinema. Beginning in 1965, Morin became involved in a large multidisciplinary project, financed by the Délégation Générale à la Recherche Scientifique et Technologique in Plozévet. In 1968, Morin replaced the incumbent professor of philosophy, Henri Lefebvre, at the University of Nanterre. He became involved in the student revolts that began to emerge in France. In May 1968 he wrote a series of articles for Le Monde that tried to understand what he called "The Student Commune." He followed the student revolt closely and wrote a second series of articles in Le Monde called "The Revolution without a Face," as well as coauthoring Mai 68: La brèche with Cornelius Castoriadis and Claude Lefort. In 1969, Morin spent a year at the Salk Institute for Biological Studies in La Jolla, California. Jonas Salk invited him under the recommendation of Jacques Monod and John Hunt, with the sole imposed condition of learning. It was there, in this "breeding ground for Nobel Prizes" that he familiarized himself with systems theory. He read Henri Laborit, James Watson, Stéphane Lupasco, Bronowski, and was introduced to the thought of Gregory Bateson and the "new problematic in ecology". In 1983 he published De la nature de l’URSS, which deepened his analysis of Soviet communism and anticipated the perestroika of Mikhail Gorbachev. In 2002 Morin participated in the creation of the International Ethical, Scientific and Political Collegium. Also that year, he made a trip to Iran with Dariush Shayegan. Following a meeting at a music festival in Fez, Morocco, in 2009, Morin became close with sociology professor Sabah Abouessalam. The couple married in 2012. He collaborated with her on the text, L'homme est faible devant la femme (Presses de la Renaissance, 2013), and in 2020 on Changeons de voie Les leçons du coronavirus (Denoël, 2020).

Мақалалар

"Шыбыс және хабар". Telos 33 (1977 жылғы күз). Нью-Йорк: Телос Пресс.

Конференциялар

2005, "Шектелген күрделілік, жалпы күрделілік".