Кіріспе
Америкалық саясаткер Барбара Гарсон (7 шілде 1941 жылы Бруклинде туған) – американдық драматург, жазушы және қоғамдық белсенді, ең белгілі туындысы – «MacBird!» пьесасы.
Barbara Garson (born July 7, 1941, in Brooklyn) is an American playwright, author and social activist, perhaps best known for the play MacBird!
Білім және жеке өмірі
Гарсон Калифорния университетінде (Беркли) білім алып, 1964 жылы классикалық тарих мамандығы бойынша B.A. дәрежесін алды. Ол Сөз бостандығы қозғалысына белсенді қатысты және өзі қалпына келтірген офсеттік баспада шығарылған «Сөз бостандығы қозғалысы» бюллетенінің редакторы болды. 1964 жылдың 2 желтоқсанында Марио Савионың «Машиналық сөйлеуінен» кейін Берклидегі Спраул-холлда өткен наразылық акциясында тұтқындалған 800 адамның бірі болды. 1968 жылы Гарсон Джульет есімді қызметке ие болды, ал 1969 жылы Вашингтон штатының Такома қаласындағы Форт-Льюис әскери базасының жанында орналасқан, соғысқа қарсы GI кофеханасы – The Shelter Half-та жұмыс істеді. 1970 жылдардың басында ол Манхэттенге көшіп, негізінен The Village Voice үшін қысқа, әзілді очерктер мен театр сын-қағаздарын, сондай-ақ пьесаларын жариялады.
МакБирд!
Гарсонның ең танымал туындысы – 1966 жылы жарық көрген «MacBird!» – контрмәдениеттік драма / «Макбеттің» саяси пародиясы, «1960-шы жылдардағы ең даулы пьесалардың бірі» деп есептеледі. Ол бастапқыда Берклидегі соғысқа қарсы оқу жиыны үшін жазылған. «Сөз бостандығы қозғалысы» жариялаған газеттің баспасында шыққан алғашқы басылымы 1967 жылы Нью-Йоркте Стейси Кич, Уильям Деван, Кливон Литтл және Ру МакКланахан қатысқан қойылым ашылғанда 200 000-нан астам данаға сатылды. Сол кездегі белгісіз актерлер американдық театр, кино және теледидарда танымал болғанымен, автор «атақтың шыңында жұрт назарынан тыс қалды». Одан бері бұл пьеса әлем бойынша 300-ден астам рет қойылды және жарты миллионнан астам данасы сатылды. Роберт Брустейн: «Бұл пьеса наразылық толқындарын тудыруға тиіс, тіпті кейбір мемлекеттік органдар тарапынан тыйым салынуы мүмкін, бірақ ол американдық театрдың ең өткір және әсерлі туындыларының бірі ретінде, сондай-ақ ең қызықты әзілдердің бірі ретінде тарихқа ірікпек», – деп жазды және Гарсонды «өте дарынды пародист» деп бағалады.
Басқа пьесалар
Гарсонның келесі толыққанды пьесасы «Going Co-op» (1972) – бұл Upper West Side-дағы пәтер үйінің тұрғындары кооперативке өтуі және жалға алушылардан үй иелеріне айналуға мүмкіндігі жоқ тұрғындарды ұйымдастыруға көмектесу үшін келген солшыл саяси ұжым туралы комедия. Ол Фред Гарднермен бірлесіп жазылған, ол Вьетнам дәуіріндегі алғашқы GI Coffee House-тің негізін қалаушы ретінде танымал. Гарсонның «Динозаврлар есігі» атты музыкалық балалар пьесасы 1976 жылы «Жаңа қала театрында» қойылды. Бұл пьесада жеті жасар Марк Винсент, қазір әрекет фильмдерінің жұлдызы Вин Дизель ретінде белгілі балалар актерлік құрамы ойнады. 1977 жылы пьеса драматургия саласындағы «Obie» сыйлығына ие болды. «Village Voice» журналы «Динозаврлар есігі» туралы былай деп жазды: «Бұл қойылымның байлығы таң қалдырады, экспонаттардың артындағы әлем, сондай-ақ өте әдемі, мейірімді балалар – әрқайсысы ерекше, әрқайсысы өз өмірінде жеке тұлға. Гарсонның әр кейіпкерге деген сатирикалық, бірақ жылы көзқарасы және пьесадағы күрделі қарым-қатынастар маған ұнады. Гарсон балалар үшін жазады, сондықтан ол идеялармен шектеспейді деп ойлаймын». 1982 жылы продюсер және режиссер Джойс Чопра «Динозаврлар есігінің» телеспектаклін тапсырыс берді, бірақ пьесаның киноға түсірілмеген нұсқасы жасалмады. «Департамент» (1983) атты толыққанды пьеса «Кәсіпорында жұмыс істейтін әйелдер» (WOW) тобы үшін жазылып, орындалды. Оқиға банк кеңсесінде өтеді, ол жақын арада автоматтандырылатын болады. «Департамент» жеңіл комедия болғанымен, Гарсонның 1989 жылғы «Электрондық тер бөлмесі» кітабында кеңінен талданған көптеген мәселелерді көтеріп көрсетеді.