АҚШ-тың қор нарығын реттеу заңдары: «Көк аспан» заңдары
Blue sky law
АҚШ-тағы «көк аспан» заңдары қорлық қағаздарды сатуды реттейді, инвестициялық алаяқтықтан қорғайды. 1911 ж. Канзаста енгізілген, бүкіл елде қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
АҚШ-тағы бағалы қағаздар заңнамасы
Securities law in the US
Көк аспан заңы – АҚШ штаттарының заңы, ол халықты алаяқтықтан қорғау мақсатында бағалы қағаздарды ұсыну және сатуды реттейді. Бұл заңдардың нақты талаптары штаттар бойынша өзгеше болуы мүмкін, бірақ олардың барлығы бағалы қағаздар ұсынылымдары мен сатуларын, сондай-ақ қор брокерлері мен брокерлік фирмаларды тіркеуді талап етеді. Әр штаттың көк аспан заңын тиісті реттеуші орган басқарады, сонымен қатар көптеген штаттар бағалы қағаздар алаяқтығына ұшыраған жеке инвесторларға жеке шағымдану құқығын береді. Алғашқы көк аспан заңы 1911 жылы Канзас штатында оның банктік комиссары Джозеф Норман Доллидің ұсынысымен қабылданды және басқа штаттардағы ұқсас заңдарға үлгі болды. 1911 жылдан 1933 жылға дейін 47 штат көк аспан заңдарын қабылдады (Невада штаттары одан бас тартты). Бүгінде 50 штаттың 40-ындағы көк аспан заңдары 1956 жылғы Бірыңғай бағалы қағаздар заңының үлгісімен жасалған. Тарихи тұрғыдан алғанда, федералды бағалы қағаздар заңдары мен штаттардың көк аспан заңдары бір-бірін толықтырып, көбінесе қайталанды. Бағалы қағаздарды тіркеу және брокерлер мен кеңесшілерді реттеу саласындағы қайталаудың көп бөлігі 1996 жылғы Ұлттық бағалы қағаздар нарығын жақсарту туралы заңмен (NSMIA) Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясымен жойылды. Алайда, бұл заң инвестициялық кеңесшілерді реттеуді және алаяқтыққа қатысты сот процесінің көп бөлігін штаттардың қарауына қалдырды. 1998 жылы Бағалы қағаздар бойынша сот дауларын реттеудің бірыңғай стандарттары туралы заңға сәйкес, штат заңнамасы бойынша бағалы қағаздар алаяқтығы туралы талаптарды инвесторлардың іс жүзінде топтық сотқа айналатын талаптарында, тіпті олар топтық сот ретінде тіркелмеген жағдайда да, көтеруге тыйым салынды.
A blue sky law is a state law in the United States that regulates the offering and sale of securities to protect the public from fraud. Though the specific provisions of these laws vary among states, they all require the registration of all securities offerings and sales, as well as of stockbrokers and brokerage firms. Each state's blue sky law is administered by its appropriate regulatory agency, and most also provide private causes of action for private investors who have been injured by securities fraud. The first blue sky law was enacted in Kansas in 1911 at the urging of its banking commissioner, Joseph Norman Dolley, and served as a model for similar statutes in other states. Between 1911 and 1933, 47 states adopted blue sky statutes (Nevada was the lone holdout). Today, the blue sky laws of 40 of the 50 states are patterned after the Uniform Securities Act of 1956. Historically, the federal securities laws and the state blue sky laws complemented and often duplicated one another. Much of the duplication, especially with regards to registration of securities and the regulation of brokers and advisors, was largely preempted by the Securities and Exchange Commission with the National Securities Markets Improvement Act of 1996 (NSMIA). This act, however, left some regulation of investment advisors and much of the fraud litigation under state jurisdiction. In 1998, state law securities fraud claims were expressly preempted by the Securities Litigation Uniform Standards Act from being raised in lawsuits that were effectively class actions by investors, even if not filed as class actions.
Терминнің бағалы қағаздар контекстіндегі шығу тегі
АҚШ Жоғарғы Соты бұл терминді алғаш рет қолданғандығы 1917 жылғы Hall v. Geiger Jones Co., 242 U. S. 539 ісінде судья Джозеф МакКеннаның пікірінде тіркелді, бұл іс штаттық бағалы қағаздар заңдарының конституциялықтығын қарастырды. Қызығы, МакКеннаға бұл терминді ойлап тапқандығы жиі және дұрыс емес жатқызылады, тіпті Дж. Н. Долли 1910 жылы Канзас штатының заңын қабылдауға шақырып тұрғанда осы терминді қолданған болатын. Сонымен қатар, МакКеннаның өзінің Холл ісіндегі пікірі терминді белгілі емес ертерек дереккөзбен байланыстырады: Канзас банк комиссары Долли 1910 жылы Канзас заңын қабылдауға ұсыныс жасағанда "көк аспан саудагерлеріне" қарсы айтылып, кейбір алаяқтық инвестициялар Канзастың көгінен басқа ештеңемен қамтамасыз етілмегенін атап өтті. Оксфорд ағылшын тілінің сөздігінде 1906 жылға дейінгі жазба бар. Сонымен қатар, The New York Times (және басқа ұлттық газеттер) 1911 мен 1916 жылдар аралығында әртүрлі штаттар оларды қабылдай бастаған кезде көк аспан заңдары туралы жиі хабарлады. Газеттер осындай заңдарды сипаттау үшін "көк аспан" терминін нақты қолданды.
Its earliest cited use by the US Supreme Court was in an opinion by Justice Joseph McKenna in Hall v. Geiger Jones Co., 242 U. S. 539 (1917), a case that addressed the constitutionality of state securities laws. Oddly, McKenna is frequently and erroneously given credit for inventing the term even though J. N. Dolley used the term when he was plumping for passage of the Kansas statute in 1910, and McKenna's own opinion in Hall itself attributes the term to an unnamed earlier source:
Kansas Banking Commissioner Dolley, railing against "blue sky merchants" while he pushed for passage of the Kansas statute in 1910, observed that certain fraudulent investments were backed by nothing but the blue skies of Kansas. The Oxford English Dictionary has a cited use dating to 1906. Also, The New York Times (and other national newspapers) frequently reported on the blue sky laws as various states began to enact them between 1911 and 1916. The newspapers expressly used the term blue sky to describe such laws.