Кіріспе

Сент Пракседе базиликасы (Basilica Sanctae Praxedis, ), итальян тілінде Santa Prassede деп белгілі, - ерте ортағасырлық титулярлық шіркеу және кіші базилика. Ол Рим қаласының Монти ауданындағы Via di Santa Prassede, 9/a мекенжайында, Сент-Мария-Мажор папалық базиликасының жанында орналасқан. Titulus Sancta Praxedis титулының қазіргі кардинал-священникі – Пол Пупард. Бұл ғибадатхана екінші ғасырдағы қасиетті Пракседеске арналған, ол өз әпкесі Пудентианамен бірге Рим империясында қудаланған христиандарға көмек және қамқорлық көрсеткен деп есептеледі.

Тарих

Ғимараттың мозаикалық әшекейлеуі оны Римдегі ең көне шіркеулердің бірі ретінде ерекшелейді. Осы орынға жақын жерде бесінші ғасырдан бері шіркеу болған, бірақ қазіргі орнындағы және жалпы жоспарымен шіркеуді Папа Адриан I шамамен 780 жылы Киелі Пуденстің қыздары – Киелі Пракседес пен Киелі Пуденцияның қабірлерін (сүйектерін) сақтау үшін салдырған. Киелі Пуденс Римдегі алғашқы христианға айналған адам ретінде танылады. Шіркеу 4-ші ғасырға жататын ежелгі римдік термалардың (Terme di Novato деп аталған) қалдықтарының үстіне салынған, ол Пуденция отбасының жеке меншігінде болған. Екі әйел қасиетті Рим заңына қарсы тұрып, ертедегі шейіттерге христиандық жерлеу рәсімін өткізгені үшін өлтірілді. Базиликаны Папа Паскаль I шамамен 822 жылы кеңейтіп, әшекейледі. 817–824 жылдары билік құрған Папа Паскаль император Карл I бастаған Каролингтік қайта жаралудың алға қойған жетекшісі болды. Олар христиан дінінің теологиялық және көркемдік негіздеріне оралуды қалады. Сондықтан Паскаль екі байланысты, мақсатты бағдарламаны бастады: Рим катакомбаларынан шейіттердің сүйектерін табу және беспрецедентті шіркеу салу науқаны. Паскаль көптеген сүйектерді қазып алып, оларды осы шіркеуге көшірді. Титул С. Пракседис Папа Эварист тарапынан шамамен 112 жылы құрылды. 855–856 жылдары әкесімен Римге қажылыққа барған жас және болашақ ағылшын патшасы Ұлы Альфред шіркеудің әсемдігіне қатты әсерленіп, шабыттанды. Санта-Прасседеде табылған жазулар, шіркеу тарихын көрсететін құнды дереккөз ретінде, Винченцо Форчелла жинап, жариялады. Шіркеуде Сан-Зенонаның ораториясы бар. Бұл шіркеу Роберт Браунингтің «Епископ Сент-Пракседес шіркеуінде қабірін тапсырады» атты өлеңіне шабыт берді.

Интерьер

Негізгі алтарьдық сурет – Доменико Мураторидің «Шехидтердің қанын жинаған Әулие Пракседес» (1730–35 ж. ш.) атты картинасы. Жеңіс аркасының оң бағанасында, тақтаның үстінде Джакопо Зоболидің кардинал Анджело Мария Кверинидің портреті (1747) орналасқан.

Мозаика

Ғимараттың ең танымал элементі – мозаикалық сәндік бағдарлама. Пашаль апсиданы, апсидалық арканы және триумф аркасын аяқтау үшін кәсіби мозаика шеберлерін жалдады. Апсидада Иса ортада бейнеленген, ал оның екі жағында әулиелер Петір мен Пауыл Құдайға Прасседе мен Пуденциананы ұсынып тұр. Сол жақта Пасхаль, тірілердің шаршы тәжін киіп, Исаға ғибадатхананың моделін құрбандық ретінде ұсынып тұр. Төменде Паскальдің жазуы бар, онда ол осы құрбандықтың оның жұмақтағы орнын қамтамасыз етуге жеткілікті болады деп үміттенеді. Апсидалық арканың екі жағында он екі адамнан жеңіс гүлдерін ұстап, жандарды жұмаққа қарсы алып тұр. Олардың үстінде төрт Евангелия авторының символдары бейнеленген: Марк – арыстан, Матай – адам, Лұқа – бұқа және Жохан – бүркіт, олар тақ отырған қошқарды қоршап тұр, бұл Мәсіхтің Жерге қайта оралуының символы. Бұл мозаикалар, сондай-ақ Папа Паскаль анасы Теодора үшін салған жерлеу капелласындағы мозаикалар ғимараттың ең танымал ерекшеліктері болып табылады. Ескі фрескалар да назар аударуға лайық. Бұрылып жоғары көтерілетін баспалдақпен кішкентай бөлмеге кіресіз, ол мұңғажайлы тіреулермен жабылған; қабырғада 8 ғасырға жататын фрескалар циклы бейнеленген. Фрескалар, басты назардағы әулие Пракседестің өмір жолын көрсетеді.

Билеу бағанасы

Сондай-ақ, Санта-Прасседеде Исаны Иерусалимде айқышқа шегелеу алдында қамшылап, азаптап өлтірген тіреудің бір бөлігі сақталған. Бұл жәдігерді 4 ғасырдың басында, 80 жасында қасиетті жерге саяхат еткен, христиан ғибадатханаларын салған және Исаның Голгофадағы айқышқа шегеленуімен байланысты жәдігерлерді іздеп әкелген қасиетті Елена (Рим императоры Константин I-нің анасы) тапқан делінеді. 1223 жылы кардинал Джованни Колонна қасиетті жерге елшілікпен барғанда бұл артефактіні алған және Римге жеткізген. Елена табылған осы аңызға толы жәдігерлердің арасында Шынайы Кресттің бөліктері (қазір Санкт-Петер базиликасында және Римдегі Санта-Кроче-ин-Джерусалеммеде сақталған) және Исаның биегінен қалған ағаш (Санта-Мария-Маджореде сақталған) бар. Аталған бұл заттардың, соның ішінде Санта-Прасседе тірегінің нақтылығын дәлелдейтін сот-медициналық сараптамалар жоқ, сондай-ақ орта ғасырларда осы тарихи рөлді атқарғаны туралы көптеген мәлімдемелер бар.

Галерея

Please provide the English text and the existing translation reference. I need both to complete the translation as requested. I will then provide only the final Kazakh translation.