Кіріспе

Жоғарғы сарайлар орденінің негізін қалаушы Жерард Сассо (шамамен 1040 – 1120 жылдың 3 қыркүйегі), сондай-ақ Жерард де Мартиг деп те белгілі, Бенедиктин орденінің миряни болған бауыры, 1080 жылы Иерусалимдегі Муристан хосписінің ректоры болып тағайындалды. 1099 жылы Бірінші крест жорығының сәтті аяқталуынан кейін, ол 1113 жылы Папаның мойындауын алған Иерусалимнің Киелі Иоанн орденін, сондай-ақ Госпитальдік рыцарьдар орденін құрды. Осылайша, ол Госпитальдік рыцарьдар орденінің алғашқы Ұлы Мастері болды.

Атауы

Жерар Сассо Прованстағы Мартиг қаласында туған деген қате дәстүрге байланысты Пьер Жерар де Мартиг деп танылды. Алайда, 12 ғасырдың соңында жазған Тирлік Вильгельм Амальфиді Жерардың туған жері деп көрсетеді. Бұл ықтимал, себебі 1020 жылдары Амальфиден келген саудагерлер 1005 жылы халиф әл-Хаким би Амр Алла тұсында қиратылған Иерусалимдегі бейімдеуді қайта құруға қатысты. "Тум" деген тегі, сондай-ақ "Том", "Тун" немесе "Тенк" атаулары Пьер Жозеф де Хайце (1730) жасаған қатеге байланысты, ол "түнц" сөзін ("содан кейін") Жерардың есімі деп жаңылыстырды. Де-Хайце жасаған қате 1885 жылы Фердинанд де Хелвальд анықтады. "Түнц" тегінің қате екені белгілі болғанша, итальяндық тарихшы Франческо Галеани Напионе (1830 жылы қайтыс болды) "Герардус Түнцті" "Герардо да Тонко" деп итальян тіліне аударды, бұл оның Пьемонттағы Тонконың тумасы болғанын (немесе онда мүлігі болғанын) көрсетеді.

Өмір

Жерардың өмірі туралы көп мәлімет жоқ. Оның ұлты мен туған жері белгісіз, бірақ көптеген тарихшылар оның шамамен 1040 жылы Кампаниядағы Скала қаласында туғанын, ал дәстүр бойынша ол Амальфи немесе Төменгі Бургундия (Прованс) тумасы екенін айтады. Жерар есімі 11 ғасырдың ортасында Оңтүстік Италияда белгілі болған жоқ. Ол, әдетте, бенедикттік тәртіпке кірмеген, мүмкін, конверс (яғни, бала немесе жасөспірім кезінде емес, ересек өмірінің бір бөлігін дүниелік өмір сүріп өткеннен кейін тәртіпке қосылғандар) болған және киелі жерге келіп, латындықтардың Әулие Мария аббаттығында қызмет еткен. 1080 жылдары аббат оны Иерусалимдегі Әулие Иоанн ауруханасының басшысы етіп тағайындады, ол 1060 жылдары Әулие Иоанн Баптист монастыры орнында, ал 1020 жылдары қайта жаңартылған ескі хосписке қосымша салынған еді. 1099 жылғы Иерусалим қоршауына дейін Фатимидтер христиан халқының көп бөлігін батыс қоршаушылармен келісімге келуіне жол бермеу үшін Иерусалимнен қуды. Крестшілер қаланы басып алғаннан кейін Шығыс христиандары біртіндеп қайта оралды. Жерар ауруханада науқастарға күтім көрсету үшін бірнеше қызметшілермен бірге қалды. Бірінші крест жорығының сәтті аяқталуынан және Иерусалим Корольдығының құрылуынан кейін Жерар ауруханадағы жұмысын жалғастырды, енді жағдай әлдеқайда жақсы болды. Иерусалимнің алғашқы латын билеушісі Годфрид Буйон ауруханаға бірқатар мүлік сыйлады, ал оның ізбасары Иерусалимнің Бальдуин I 1101 жылы Рамла шайқасында жеңіске жеткен олжаның оннан бір бөлігін берді. Сондай-ақ 1101 жылы Апулия герцогы Роджер Борса Иерусалимнің латын патриархы Пизалық Дагобертке 1000 безант сыйлық берді, оның үштен бірі ауруханаға берілуі керек еді. Алайда, патриарх сыйлықты өзіне қалдырып, өзінің құлдырауына себепкер болды. 1113 жылға қарай аурухана Иерусалим Корольдығындағы бай және қуатты ұйымға айналды, ал Жерар оның қызметін қала шегінен асырып, Бари, Отранто, Таранто, Мессина, Пиза, Асти және Сен-Жилл қалаларында еншілес ауруханалар құрды, олар паломниктік жол бойында стратегиялық түрде орналасқан. Аурухана жақын арада оның номиналды аналық ұйымы болған Латындықтардың Әулие Мария аббаттығын басып өтті, сондықтан аурухананы өз алдына тәуелсіз ұйым ретінде құру орынды деп есептелді. Бұл 1113 жылы болды, Папа Паскаль II Pie Postulatio Voluntatis арқылы аурухананы жаңа діни тәртіп ретінде мойындады. Ауруханада қызмет ететін бауырластар енді Әулие Иоаннның госпитальерлері деп аталды, ал Жерар аурухананың ректоры болды. Тәртіп Әулие Бенедикт және Әулие Августин ережелерінен алынған элементтерді қабылдаған ережелерді қабылдады. Тәртіп енді тәуелсіз болды, тек Папалыққа ғана бағынды (және енді Иерусалим Патриархатына бағынбады), Жерардың ізбасарын сайлауға және мүлікті алуға және иеленуге еркін болды. Жерар тағы жеті жыл өмір сүрді. Ол 1118 және 1121 жылдар аралығында 3 қыркүйекте жетпіс жасында қайтыс болды. Оның орнын Раймонд дю Пюи басты.

Мұра және құрмет

Ред Реймонд кезінде өркендеуін жалғастырды, ол Сицилияның Роджер II Реймондқа хаттарда осы тіл буырын қолданғаннан кейін алғаш рет Ұлы магистр атағын қолданды. Сондай-ақ, Реймонд орденді әскерилендірді. XII ғасырдың екінші жартысындағы аурухананың қызметі туралы сипаттамаларға сәйкес, ерлер ауруханасы он бір бөлімге бөлінген және 1000-нан астам науқасқа көмек көрсете алды. Аурухана ұлттығы мен дініне қарамастан, барлық науқастарды қабылдады. Осы кездегі Госпитальдерлер крестшілер армияларымен жорықтарға ілесіп жүретін далалық аурухананы да басқарды, ол 1177 жылғы 25 қарашадағы Монгисар шайқасынан 750 ауыр жараланған адамды Иерусалимге емделуге эвакуациялады. Госпитальдерлер өз науқастарын "біздің мырзаларымыз, науқастар" деп атады, бұл дәстүр Джерардтан бастау алған болуы мүмкін. Джерардқа тиесілі реликвиялар Прованс шіркеулерінде, оның ішінде Мартиг шіркеуінде, оның туған жерлерінің бірінде сақталады. Джерардқа тиесілі басқа реликвияларды Францияның Мартиг қаласында, Римдегі орденнің магистральдық сарайының капелласында, Пизадағы Сан-Доменико шіркеуінде және Сицилияда табуға болады.