Англиялық рыцарлар ордені: Святого Фомы Акондықтар тарихы

Кіріспе

1191–1538 жылдар аралығындағы ағылшын әскери ордені

Акрыдағы Кантерберидің Әулие Томасы госпитальерлері, көбінесе Әулие Томас рыцарлары деп аталады, Католик шіркеуінің христиандық әскери ордені болатын. Орден мүшелігі тек ағылшындарға ғана шектелген. Орденнің нышаны – ортасында ақ қабықшасы бар қызыл крест, ал рыцарлар ақ киім киген.

Қор

1191 жылы Акры қаласы Англияның Ричард I және Францияның Филип II басып алғаннан кейін құрылды. Қала басып алынған соң, Лондондағы Сент-Полс соборының деканы Уильям шағын діни орден құрды, оның мүшелері кедейлікке, тазалыққа және бағынуға серт берді. Орденнің мақсаты – аурулар мен жаралыларға көмек көрсету және қасиетті жерде шайқаста қаза тапқан христиан рыцарьларын жерлеу болды. Бұған қоса, Вильгельм, орденнің приоры ретінде, Саладиннің мұсылман әскерлерінен тұтқындарды құтқару үшін қаржы жинау мақсатын қосты. Орденнің жетістігі оған Кентербери архиепископы Сент-Томас Бекетке арналған шіркеу және аурухана құруға мүмкіндік берді. Бекет 1170 жылы шейіт болды және 1173 жылы қасиетті деп жарияланды.

Әскерилесу

Оны Винчестер епискобы Пётр Рош 1227-1229 жылдардағы Алтыншы крест жорығы кезінде әскерилендірді. Папа Григорий IX-тың айтуынша, бұл Аккодағы Сент-Томас ауруханасының канониктерінің кешірімімен болды. Пётр Яффа мен Сидон қалаларын қорғауға үлес қосты. 1236 жылы папа Григорий IX орденге Папалық бекіту берді, ол Санкт-Томас Акон рыцарлары ретінде танылды (Акко ағылшын тілінде Акон деп аударылды). Ол Тевтон рыцарларының ережесін қабылдады. Келесі 100 жыл бойы крестшілер Акко қаласын ұстап, қорғады. Осы кезеңде, шамамен 1279 жылы, Сент-Томас рыцарларының мақсаты діни қызметтен әскери рөлге ауысқанда, орденнің діни басшысы – приоры, орденнің иелеріне, олар мүлікке және артықшылықтарға ие болғандықтан, жоғары мәртебесін жоғалтты. Британ аралдарында провинциялық ұйым құрылды, штаб-пәтері Чипсайд, Лондон қаласында орналасты, ал Килкенниде бағынышты прецептория болды. 1257 жылы Александр IV қордың жеткілікті ресурстары болмағанын атап өтті. 1279 жылы олар Эдуард I-ге қаржы сұрады, және олардың қаржылық қиындықтары Темплиерлер орденімен бірігу туралы ұсынысқа себеп болды. Алайда, бұл идеяға Левант және Англия рыцарлары қарсылық көрсетті. 1316 жылы орден мүшелері Эдуард I-ге Темплиерлердің басып алуына қарсы шағымданып, сондай-ақ Эшридждегі Бонхомм монастырының басып алу әрекетіне де қарсылық танытты. Акко 12 мамыр 1291 жылы құлағанда, орденнің магистрі мен тоғыз рыцары қаза тапты. Шайқастан кейін Киелі жер сарациндерге өткендіктен, Сент-Томас ордені, Темплиерлер орденімен бірге, өздерінің приоратын Кипр аралына көшірді, онда олар Никосияда әдемі Сент-Николас шіркеуін салды. (Шіркеудің қираған қалдықтары әлі де тұр және жақында қалпына келтірілді.) Алайда, Кипрдегі магистр мен Лондон штабының магистрі арасында келіспеушіліктер туды. 1320 жылы Леванттағы жағдай нашарлағандықтан, Кипр магистрі Генрих Бедфорд Лондонға келіп, сол жердегі магистрді қызметтен шеттетуге мәжбүр етті. Ол Кипрдегі жағдайды шешу үшін орынбасар тағайындағанда, ондағы бауырластар бұл әрекетке қарсылық көрсетті. Бұл қарсылық жеңілгенімен, бірнеше жылдан кейін ұйымның бақылауы тағы да Никосияға қайта оралды. Алайда, қаржылық жағдай нашарлай берді, 1330 жылға қарай Лондон ғимаратының қирағандығы туралы хабарлар тарады, және орден өмір сүруге қабілетті әскери ұйым болмай қалды, ал 1360 жылдан кейін Никосиядағы магистр туралы ешқандай ақпарат болмады.

It was militarised by Peter of Roche, Bishop of Winchester, during the Sixth Crusade 1227–1229. According to Pope Gregory IX this was done thanks to the indulgence of the existing canons of the Hospital of St Thomas in Acre. Peter contributed to the defences of Jaffa and Sidon. In 1236, Pope Gregory IX granted Papal confirmation to the Order, which became known as the Knights of St Thomas Acon (Acre being Anglicised to Acon). It adopted the rule of the Teutonic Knights. For the next 100 years, the crusaders held and defended the city of Acre. During this period, about the year 1279, as the purposes of the Knights of St Thomas shifted from that of religious hospitallers to a more military role, the position of Prior, the Order's religious head, lost its pre eminent position to the Masters of the Order who acquired property and privileges, and created a provincial organisation in the British Isles, with its headquarters in Cheapside London and a subordinate preceptory in Kilkenny. In 1257 Alexander IV noted that the foundation did not have adequate resources. By 1279 it appealed to Edward I for funds, and their financial problems seem to have prompted the proposal to merge with the Knights Templar. However, there was opposition to this from the knights both in the Levant and England. In 1316 members successfully appealed to Edward I against a Templar takeover and also opposed an attempt takeover by the convent of Bonhommes at Ashridge

At the fall of Acre, 12 May 1291, the Master and nine knights of the Order were killed. Following the battle, the Holy Land was lost to the Saracens, the Order of St Thomas, along with the Order of Knights Templar, moved their Priory to the island of Cyprus where they erected the beautiful St. Nicholas Church at Nicosia. (The ruins of the Church are still standing and have been recently restored.) However divisions arose between the master in Cyprus and the master of the London headquarters. By 1320, with a deteriorating situation in the Levant, Henry of Bedford, the master in Cyprus, came to London and ousted the incumbent master there. When he then appointed a deputy to handle the situation in Cyprus, the brothers there resisted this move. Although this resistance was overcome, within a few years control of the organisation had once more reverted to Nicosia. However the financial situation continued to deteriorate with reports of the London premises being reported as being in ruins by 1330 and the order ceased to be a viable military organisation with nothing more being heard of the master in Nicosia after 1360.

Аяқтау және таратылу

Әскери рөлді тастағаннан кейін, олар тевтондық рыцарлардың билігінен де бас тартып, августиндіктерді қабылдады және қайырымдылық жұмыстарын атқарып, гимназия мектебін ашты. Осы кезде Мерсерс ливреялық компаниясымен байланыс орнатылды – Беккеттің әкесі, Гилберт мерсер болған. Олар олардың меценаттарына айналып, онда жиналыстар өткізіп, шағын ғибадатхананы дұға ету үшін пайдаланды. 1538 жылы Генрих VIII Англиядағы басқа да монастырлық ордендермен бірге осы орденді де таратып жіберді.

Лондонның құрметті мерсерлер компаниясы

Орден таратылғаннан кейін король аурухана мен шіркеуді сатуға ұсынды. Оны Мерсерлер сатып алды. Бірақ ғимараттар 1666 жылы Лондонның Ұлы өрті кезінде қирады. Мерсерлер компаниясы – Лондонның ең беделді ливре компаниясы, ол "Үлкен он екі қалалық ливре компанияларының" ішінде басымдық бойынша бірінші орында тұрады. 1676 жылы ашылған екінші зал 1941 жылы бомбалау кезінде қирады. Қазіргі Мерсер залы мен шіркеуі 1958 жылы осы орында салынды. Ол екінші залдағы кейбір мүліктерді, 17 ғасырлық ағаш өңдемелерін және Виктория дәуіріндегі боялған шыныларын қамтиды. Алғашқы шіркеуден қалған жалғыз нәрсе – Мерсер шіркеуінің кіреберісінде жатқан Мәсіхтің мүсіні. Құрметті Мерсерлер компаниясы – жеке шіркеуі бар азаулы Лондон ливре компанияларының бірі.