Кіріспе

Индуизмді сынау индуизмнің тарихи және қазіргі кездегі түрлеріне, әсіресе сати және касталық жүйеге қатысты айтылды.

Бастапқы қарсылық

Брахмалық мәтіндерге, оның ішінде Ведаларға және әсіресе Дхармашастраларға жасалған ең алғашқы сын-пікірлер Шрамана (немесе тақуалықты қабылдаған) дәстүрлерінен, соның ішінде буддизм мен джайнизмнен туындайды. Шрамана ғалымдары брахмандар философиясын "бұрыс" деп есептеді. Атап айтқанда, Шрамандар Веданың срути (иләһи) сипатын мойындамады және сол кездегі брахманистік философияның ядросы болған құрбандық ритуалдарына қарсы шықты.

Саты

Сати – индустардың тарихи әдеті, онда жесір әйел қайтыс болған күйеуінің өртеу қамалының үстіне отырып, өзін құрбан етеді. Видья Дехеджия сатидің үнді қоғамына кеш енгенін және 500 жылдан кейін ғана кеңінен таралғанын айтады. Бұл практика 7 ғасырдан бастап үлкен таралым алды және 17 ғасырда тоқтатылып, 18 ғасырда Бенгалияда қайта жанданды. Рошен Далал оның кейбір Пураналарда кездесуінің, оның 5-7 ғасырларда баяу тарала бастағанын, ал 1000 жылға таяу уақытта жоғары топтар, әсіресе раджпуттар арасында қалыпты әдет-ғұрыпқа айналғанын көрсетеді. Дехеджияның сөзіне сәйкес, сати кшатриялардың (жауынгер кастасы) аристократиясынан бастау алды және көбінесе индустар арасындағы жауынгерлер тобымен шектелді. Янгтың айтуынша, бұл практика патшалық мәртебесіне және жауынгерлердің құрметіне ие болуға ұмтылғандардың арасында да кездесті. Сатидің таралуы ғасырлар бойы исламдық шапқыншылықтармен және Оңтүстік Азиядағы оның кеңеюімен байланысты болуы мүмкін. Бұл әйелдердің күйеулері қаза тапқан әйелдердің ар-намысын сақтау құралы ретінде қосымша мағынаға ие болды, әсіресе раджпуттардың арасында оларға жасалған шабуылға тікелей жауап ретінде қолданылған жаппай сати түрі – жаухар. Моғол империясының (1526–1857) билеушілері мен мұсылман халқы бұл практикаға қатысты бейтараптық танытты, көптеген моғол императорлары оны тыйым салды. Бұл практика ерекше Батыс Үндістандағы элиталық индус раджпут руларымен байланысты болды, бұл индус раджпуттары мен мұсылман моғолдары арасындағы айырмашылықтың бірі болды. Британдық үстемдік орнаған кезде сатиге қарсы күрес күшейді. Сатиге қарсы күресте белсенділік танытқан негізгі тұлғалар – Уильям Кэри және Рам Мохан Рой сияқты христиан және индуист реформаторлары болды. 1829 жылы Лорд Бентинк XVII жарлықты шығарып, сатиді заңсыз деп жариялады және қылмыстық соттарда жазаланатынын белгіледі. 1830 жылдың 2 ақпанында бұл заң Мадрас және Бомбейге де қолданылды. Бұл тыйымға «Бихар, Бенгал, Орисса және т.б. бірнеше мың индус тұрғыны» қол қойған петиция арқылы қарсылық көрсетілді, және мәселе Лондондағы құпия кеңеске жіберілді. Британдық жақтастармен бірге Рам Мохан Рой сатиді тоқтатуды қолдап, парламентке қарсы петициялар ұсынды. 1832 жылы құпия кеңес бұл петицияны қабылдамады, ал сатиге тыйым салу күшінде қалды.