Кіріспе

Зубовтар әулеті – 1790 жылдары Платон Зубов императрица Екатерина Ұлының соңғы сүйіктісі болған кезде мемлекеттік биліктің ең жоғары лауазымдарына көтерілген орыс ақсүйек отбасы.

Тарих

Зубовтар алғаш рет XV ғасырда Мәскеу князьдерінің қызметінде көзге түсті. Николай Васильевич Зубов (1699–1786) Экономика коллегиясында қызмет етті, ал оның ұлы Александр Зубов (1727–1795) Владимир вице-губернаторы болып қызмет еткен кезде байлыққа кенелді деген қаңтар бар. Александр Зубовтың бір қызы мен төрт ұлы болды; 1793 жылы ұлдарымен бірге граф титулын алды. Оның балалары:

Николай Зубов (1763–1805), отбасы билікте болғанда генерал атанды. Күшті дене бітімімен белгілі болған ол Суворов армиясында қызмет етіп, Суворовтың жалғыз қызы Наталья Александровнаға (1775–1844) үйленді. Дмитрий Зубов (1764–1835), Ресей императорлық армиясының генерал-майоры, Литва тармағының негізін қалаушы саналады. Кейіннен ол өзін ауыл шаруашылығына арнады. Ол княгиня Прасковья Александровна Вяземскаямен (1772–1835) үйленді, олардан төрт қыз және бір ұл дүниеге келді: Елизавета, Варвара, Екатерина, Николай және Анна. Платон Зубов (1767–1822), оны 1789 жылы алыс туысы Николай Салтыков қартайған императрицаға таныстырды, ол тез арада оның сүйіктісіне айналып, Ресейдегі ең ықпалды адам болды. Ол – қасиетті Рим империясының князь титулын алған төртінші (және соңғы) орыс. Валериан Зубов (1771–1804), Польшада Суворовтың қол астында қызмет еткен кезде Любомирская князь қызына үйленді және шайқаста аяғын жоғалтты. Екатеринаның 1796 жылы қайтыс болуына қарай ол Персиядағы орыс армиясын басқарды. Ольга Жеребцова (1766–1849), император Павел I-ді өлтіруге қатысты (Николай және Платон Зубовпен бірге); ол одан кейін көп ұзамай Ресейден кетіп қалды. Граф Николай мен оның інісі Дмитрийдің ұрпақтары бүгінгі күнге дейін сақталып келеді. Николайдың шөбересі Валентин (1884–1969) император Павел I билік құрған кезеңнің маманы болды және осы тақырыпта бірнеше кітап жазды. Ол Гатчина сарайы мұражайының директоры болды және 1925 жылы Парижге эмиграциялау алдында Санкт-Петербургте Көркем өнер тарихы институтын құрды. Дмитрийдің жалғыз ұлы Николай жергілікті литвалық ақсүйектермен бірігіп, мәдени және білім беру іс-шараларымен сипатталатын литвалық ұлттық жаңаруды қолдады. Оның ұрпақтары Владимир Зубов (1862 жылы туған) және оның ұлы Владимир Зубов (1887 жылы туған) да осы іске атсалысты. Зубовтардың екі отбасылық мазары болды: біреуі 1796–1798 жылдары салынған Мәскеудегі Донской монастырында, екіншісі – 1809 жылы аяқталған Санкт-Петербург маңындағы Стрельнадағы Әулие Сергий теңіз монастырында.