Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өзін-өзі өлтірудің алдын алуға бағытталған тікелей шаралар, өзін-өзі өлтіру әрекеттеріне екінші деңгейлі алдын алу және араласу.
Direct efforts to prevent the incidence of suicide
secondary prevention and intervention in suicide attempts
Өзін-өзі өлтіруге араласу – бұл адамның немесе адамдардың өз өмірін өз еркімен тоқтатуын тоқтатуға жасалған тікелей әрекет. Араласудың алғашқы қадамы ретінде тікелей сұрақтар қою ұсынылады. Бұл сұрақтарға адамның өзін-өзі өлтіру туралы ойланып жүргені, қалай істеуді жоспарлағаны, жоспарын іске асыру үшін құралдары бар-жоғы және уақыт белгілеп қойған-жоғы туралы сұрақтар жатуы мүмкін. Мұндай сұрақтар қою байланысты нығайтады, бұл өзін-өзі өлтірудің алдын алудағы маңызды фактор. Бұл сұрақтар барлық тараптарға тәуекелді жақсырақ түсінуге мүмкіндік береді. Зерттеулер көрсеткендей, өзін-өзі өлтіру туралы тікелей сұрақтар қою, суицидтік ойларды күшейтпейді, тіпті оларды азайтуы мүмкін. Көптеген елдерде психикалық денсаулық саласындағы заңнама бар, ол өзін-өзі өлтіру туралы ой білдірген немесе мұндай ниет танытқан адамдарды, олардың санасы бұзылған деп есептелген жағдайда, психиатриялық емдеу үшін күштеп ұстауға мүмкіндік береді. Бұл заңдар сот органдарына, полицияға немесе дәрігерге адамды емдеу үшін ауруханаға жеткізуге бұйрық беру құқығын береді. Бұл кейде «міндеттеу» деп аталады. Ауырухана, сот немесе сотқа ұқсас орган, заңнамаға сәйкес, жүргізіліп жатқан міндетті емдеуді қайта қарауы мүмкін. Заңнама полиция немесе сот органдарына адамды мүмкіндігінше тез ауруханаға жеткізуді және оны полиция бөлімшесі сияқты орындарда ұстамауды талап етеді. Психикалық денсаулық мамандары және басқа да денсаулық сақтау мамандары суицидтік бейімділікті бағалау және емдеу бойынша оқытылады. Өзін-өзі өлтіруге көмектесетін жедел желілер кеңінен қолжетімді. Алайда, кейбір адамдар стигма, бұрынғы жағымсыз тәжірибелер, қамаудан қорқу немесе басқа себептерге байланысты өз ойларын талқылауға тартыншақ болуы мүмкін.
Suicide intervention is a direct effort to prevent a person or persons from attempting to take their own life or lives intentionally. Asking direct questions is a recommended first step in intervention. These questions may include asking about whether a person is having thoughts of suicide, if they have thought about how they would do it, if they have access to the means to carry out their plan, and if they have a timeframe in mind. Asking these questions builds connection, a key protective factor in preventing suicide. These questions also enable all parties to establish a better understanding of risk. Research shows that asking direct questions about suicide does not increase suicidal ideation, and may decrease it. Most countries have some form of mental health legislation which allows people expressing suicidal thoughts or intent to be detained involuntarily for psychiatric treatment when their judgment is deemed to be impaired. These laws may grant the courts, police, or a medical doctor the power to order an individual to be apprehended to hospital for treatment. This is sometimes referred to as being committed. The review of ongoing involuntary treatment may be conducted by the hospital, the courts, or a quasi judicial body, depending on the jurisdiction. Legislation normally requires police or court authorities to bring the individual to a hospital for treatment as soon as possible, and not to hold them in locations such as a police station. Mental health professionals and some other health professionals receive training in assessment and treatment of suicidality. Suicide hotlines are widely available for people seeking help. However, some people may be reluctant to discuss their suicidal thoughts, due to stigma, previous negative experiences, fear of detainment, or other reasons.
Өзін-өзі өлтіруді ойлауға алғашқы көмек
Өзін-өзі өлтіру туралы көптеген мифтер бар, мысалы, оның көбінесе болжамсыз болатыны туралы. Бірақ 75-80% жағдайда, суицидтік ойлармен күресіп жүрген адам белгілі бір ескерту белгілерін көрсетеді. Маңызды мифті жоққа шығару керек – суицид туралы сөйлесу адамның суицид қаупін арттырады деген пікір. Бұл рас емес. Суицидтік ойлары бар адамға психикалық денсаулыққа көмек алуға кеңес беру керек. Достар мен туыстар қолдау көрсету арқылы тыңдай алады, түсінікпен қарап, қауіпсіздік жоспарын жасауға көмектеседі. Суицид қаупінің айқын белгілеріне өзін-өзі өлтіру ниетін білдіру және қауіпті құралдарға қол жеткізілген нақты жоспар кіреді. Емдеу мақсаты – азапты азайту және жағдайға бейімделу дағдыларын арттыру, сондай-ақ кез келген жатқан ауруды емдеу. DSM 5 I осьтік бұзылыстары, әсіресе үлкен депрессиялық бұзылу, және II осьтік бұзылыстары, әсіресе шекаралық тұлғалық бұзылу, суицид қаупін арттырады.
There are a number of myths about suicide, for instance that it is usually unpredictable. In 75–80% of cases, the suicidal person has given some sort of warning sign. A key myth to dispel is that talking to someone about suicide increases the risk of suicide. This is simply not true. Someone expressing suicidal thoughts should be encouraged to seek mental health treatment. Friends and family can provide supportive listening, empathy, and encouragement to develop a safety plan. Serious warning signs of imminent suicidal risk include an expressed intent to commit suicide and a specific plan with access to lethal means. Treatment focuses on reducing suffering and enhancing coping skills, and involves treatment of any underlying illness. DSM 5 axis I disorders, particularly major depressive disorder, and axis II disorders, particularly borderline personality disorder, increase the risk of suicide.
Зерттеу
Суицидті зерттеулер биологиялық, экономикалық, психологиялық, медициналық және әлеуметтік ғылымдарға арналған журналдардың кең ауқымында жарияланады. Бұған қоса, бірнеше журнал өзіне-өзі қол жұмсауды зерттеуге (суицидологияға) толығымен арналған, ең белгілілері – "Crisis", "Suicide and Life-Threatening Behavior" және "Archives of Suicide Research".
Research into suicide is published across a wide spectrum of journals dedicated to the biological, economic, psychological, medical, and social sciences. In addition to those, a few journals are exclusively devoted to the study of suicide (suicidology), most notably, Crisis, Suicide and Life Threatening Behavior, and the Archives of Suicide Research.