Кіріспе

Саудаға бағытталған секторлық таңдау келіссөздері (MOSS) 1984 жылы АҚШ пен Жапония арасында өткен келіссөздер сериясы болды. Бұл келіссөздердің мақсаты саудадағы шиеленістерді азайту және төрт нақты өнім саласына қатысты мәселелерді шешу еді: орман өнімдері, телекоммуникациялық жабдықтар мен қызметтер, электроника, фармацевтика және медициналық жабдықтар. Келіссөздердің басты назары импортқа кедергі келтіретін ашық және жасырын бөгеттерді анықтап жоюға, әсіресе жапон тарапынан туындаған кедергілерді шешуге бағытталды. MOSS келіссөздері 1985 жыл бойына созылды және екі ел арасында ашық әрі теңгерімді сауда ортасын құруды мақсат етті. Сауда бөгеттерін тікелей шешу арқылы келіссөздер нарыққа қолжетімділікті арттыру мүмкіндіктерін жасауға және осы салаларда жұмыс істейтін американдық және жапондық компаниялар үшін тең мүмкіндіктерді қамтамасыз етуге ұмтылды. Орман өнімдері секторы MOSS келіссөздерінде талқыланған маңызды салалардың бірі болды. Екі ел де осы сектордың экономикаларындағы маңыздылығын мойындады және орман өнімдерін өзара саудалауды жеңілдететін механизмдерді құруға бағытталды. Импорттық квоталар және техникалық регламенттер сияқты тарифтік және тарифтік емес кедергілерді шешу арқылы келіссөзшілер осы саладағы екіжақты сауданы жандандыруға тырысты. Телекоммуникациялық жабдықтар мен қызметтер де MOSS келіссөздерінің маңызды бағыты болды. Екі ел де телекоммуникациялық жабдықтар мен қызметтерді импорттау мен экспорттауға кедергі келтіретін бөгеттерді анықтап жоюға ұмтылды. Бұл нарыққа қолжетімділік, стандарттар және осы сектордың өсуіне кедергі келтіретін ережелерге қатысты мәселелерді шешуді қамтыды. Сонымен қатар, келіссөздер электроника саласын да қамтыды, ол сол кезде қарқынды даму мен өсіп келе жатқан әлемдік сұранысты бастан өткеріп жатқан еді. Келіссөзшілер электроника өнімдері мен компоненттерін импорттауды шектейтін бөгеттерді жоюға бағытталды, бұл әділ бәсекелестікті және американдық және жапондық электроника бизнесі үшін нарыққа қолжетімділікті арттыруға көмектесетін еді. Фармацевтика және медициналық жабдықтар секторы – екі ел арасындағы ынтымақтастық пен сауданы дамытуға бағытталған тағы бір маңызды талқылау тақырыбы болды. Келіссөзшілер реттеуші бөгеттер мен басқа да кедергілерді жою арқылы фармацевтикалық өнімдер мен медициналық жабдықтар алмасуын жеңілдетуге, қауіпсіз және тиімді өнімдердің нарыққа тиімдірек жеткізілуін қамтамасыз етуге тырысты. Келіссөздер барысында АҚШ пен Жапония өзара тиімді нәтижеге жету үшін жұмыс істеді. Келіссөздердің нәтижесі толыққанды болмаса да, ол екі ел арасындағы сауда қатынастарын жақсарту үшін одан әрі талқылаулар мен күш-жігерді жалғастыруға негіз болды. MOSS келіссөздері ашық диалог үшін платформа ұсынып, екі елге де нақты сауда шиеленістерін шешуге және оларды жоюға мүмкіндік берді.