Кіріспе
Халықаралық қатынастарға қатысуға қарсы саясат, амбиент музыкасының қосалқы түрі.
ambient music subgenre
Оқшауланушылдық – басқа елдердің саяси істеріне, әсіресе соғыстарға араласуға қарсы ұлттық сыртқы саясатты қолдайтын саяси философияны білдіретін термин. Осылайша, оқшауланушылдық негізінен бейтараптықты жақтады және әскери одақтар мен өзара қорғаныс шарттарына қатысуға қарсы тұрады. Таза түрінде оқшауланушылдық шетелдік елдерге жасалған барлық міндеттемелерге, соның ішінде шарттар мен сауда келісімдеріне де қарсы болады. Бұл оқшауланушылдықты араласпаушылықтан ажыратады, ол әскери бейтараптықты қолдайды, бірақ жалпы халықаралық міндеттемелер мен шарттарға қарсы емес. Бұл отаршылдық, экспансионизм және либералдық интернационализм сияқты философиялармен қайшы келеді.
Кіріспе
Изоляционизм – басқа елдердің істерінен өз елін оқшаулауға тырысу саясаты немесе доктринасы, одастарға, сыртқы экономикалық міндеттемелерге, халықаралық келісімдерге қатысудан бас тарту арқылы; – жалпы алғанда, өз елінің экономикасын толығымен дербес етуге ұмтылу; – дипломатиялық және экономикалық тұрғыдан өз елінің барлық күш-жігерін өзінің дамуына жұмсауға тырысу, сонымен қатар шетелдік араласулар мен жауапкершіліктен қашып, бейбіт күйін сақтау.
sign=|source=|A policy or doctrine of trying to isolate one's country from the affairs of other nations by declining to enter into alliances, foreign economic commitments, international agreements, and generally attempting to make one's economy entirely self reliant; seeking to devote the entire efforts of one's country to its own advancement, both diplomatically and economically, while remaining in a state of peace by avoiding foreign entanglements and responsibilities.
Бутан
1999 жылға дейін Бутан өзінің мәдениетін, қоршаған ортасын және ұлттық ерекшелігін сақтау мақсатында теледидар мен интернетке тыйым салған еді. Бірақ, Джигме Сингье Ванчук теледидар мен интернетке қойылған тыйымды жойды. Оның ұлы, Джигме Кхесар Намгиел Ванчук, Бутанның Друк Гьялпосы болып сайланды, бұл Бутан демократиясының қалыптасуына ықпал етті. Осыдан кейін Бутан абсолюттік монархиядан конституциялық монархияға, көп партиялық демократияға өтті. Бутан демократиясының дамуы 1950 жылдардан бері Бутан монархтарының белсенді қолдауымен және қатысуымен жүзеге асты, бұл заңдық реформалармен басталды және Бутан Конституциясының қабылдануымен аяқталды. Бутанға туризмге 1974 жылға дейін рұқсат берілмеген. Сол кезден бері ел шетелдіктерді қабылдап келеді, бірақ табиғи және мәдени мұрасын сақтау үшін туризмді қатаң түрде бақылайды. 2022 жылдан бастап туристер тамақ және тұру сияқты басқа да шығындармен қатар күніне 200 доллар төлеуге міндетті. 2022 жылға дейін келушілерге тәуелсіз саяхаттауға рұқсат етілмеген және оларға міндетті түрде тур гид сүйемелдеуі керек болған. 2021 жылдан бастап Бутан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің бесік тұрақты мүшесімен, атап айтқанда, солтүстік көршісі – Қытаймен, оның тарихи түрде шиеленіскен қарым-қатынасы бар, ресми дипломатиялық қатынастарды ұстамайды.
Қазақстан
1431 жылдан 1863 жылға дейін Камбоджа Корольдігі оқшаулану саясатын ұстанды. Бұл саясат көптеген елдермен байланыстың алдын тыйды. 1975 жылдың 17 сәуірінде Пол Пот және Қызыл кхмерлер билікке келгеннен кейін, Демократиялық Кампучия құрылып, Камбоджаның барлық халқы, Пномпень қаласының тұрғындары да, Камбоджа Коммунистік партиясының және құпия полиция Сантебалдың бұйрығымен елді мекендерге көшірілді. Камбоджа Коммунистік партиясының және Сантебалдың азаптау камерасы аталған Туол Сленг (S 21) ішінде әйгілі түрме лагерін құрды. Әлемнен толық оқшауланғандықтан Камбоджа "Нөлдік жылға" айналды, бірақ 1979 жылдың 7 қаңтарында вьетнамдықтар Пол Пот пен Қызыл кхмерлерді құлатып, Камбоджаны тирандықтан босатқанша бұл жағдай сақталды.
Қытай
XV ғасырда Чжэн Хэ саяхаттарынан кейін Қытайдың Мин әулетінің сыртқы саясаты көбірек оқшаулануға бейімделді. 1390 жылы барлық теңіз саудасын тоқтату саясатын алғаш ұсынған Хунгу императоры болған жоқ. Мин әулетінен кейін билікке келген Цин әулеті, көбінесе Мин әулетінің оқшаулану саясатын жалғастырды. "Вокоу" деген сөз тікелей "жапон қарақшылары" немесе "алпастың қарақшылары" деп аударылады, бұл Қытай, Жапония және Корея жағалауларын тонаған қарақшылар тобы еді және теңіз саудасына тыйым салғанмен, олар басты алаңдатушылықтардың бірі болды. 1757 жылдың қысында Цяньлун императоры келесі жылдан бастап Гуанчжоудың шетелдік саудагерлерге рұқсат етілген жалғыз қытай порты болып жарияланды, осылайша Кантон жүйесі басталды. 1949 жылы Қытай азаматтық соғысынан кейін Қытай аумағы екі үкіметке бөлінді: Қытай Халық Республикасы (ҚХР) материктік Қытайды толық бақылауға алды, ал Қытай Республикасы (ҚР) Тайвань аралымен шектелді, екі үкімет те бір-бірінің егемендігіне таластады. ҚХР Біріккен Ұлттар Ұйымы, Еуропалық Одақ және көптеген елдер тарапынан мойындалса да, ҚР дипломатиялық тұрғыдан оқшауланған күйде қалды, бірақ 15 мемлекет оны "Қытай" деп таниды, ал кейбір елдер сауда кеңселерi арқылы бейресми дипломатиялық қатынастарды сақтайды.
Жапония
1641 жылдан 1853 жылға дейін Жапонияның Токугава шогунаты "кайкин" деп аталатын саясатты жүзеге асырды. Бұл саясат көптеген елдермен шет елдермен байланысты тыйым салған. Дегенмен, Жапония толығымен жабық болды деген жиі айтылатын пікір жаңылыстырады. Шындығында, Жапония Қытаймен, Кореямен және Рюкю аралдарымен, сондай-ақ осы кезеңнің көп бөлігінде Жапонияның жалғыз батыс сауда серіктесі болған Нидерланд Республикасымен шектеулі сауда және дипломатиялық қарым-қатынастарды сақтап келді. Жапония мәдениеті сыртқы әлемнен шектеулі ықпалмен дамыды және тарихтағы ең ұзақ бейбітшілік кезеңдерінің бірін бастан кешірді. Осы кезеңде Жапония дамыған қалалар, қамал-қалалар, ауыл шаруашылығының және ішкі сауданың тауарға айналуы, жалақылы еңбек, сауаттылықтың артуы және оның нәтижесінде баспа мәдениетінің өркендеуіне қол жеткізді, тіпті шогунат әлсірегенімен де жаңғыру үшін негіз қалады.
Корея
1863 жылы Жосон әулетінің тағына бала Годжонг отырды. Оның әкесі, регент Хёнсон Дэвонгун, Годжонг ересек болғанға дейін оның орнына билік жүргізді. 1860-шы жылдардың ортасында ол оқшаулану саясатын күшті қолдады және корей және шетелдік католиктерді қуғындаудың басты құралы болды. Екінші дүниежүзілік соғысынан кейін Жапониядан тәуелсіздік алған соң Корея түбегінің бөлінуімен Ким Ир Сен Солтүстікте оқшауланған ұлтшылдық режим құрды, ол 1994 жылы қайтыс болғаннан кейін оның ұлы мен немересі тарапынан жалғастырылды.
Парагвай
1814 жылы, 14 мамыр 1811 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін үш жыл өткен соң, Парагвайды диктатор Хосе Гаспар Родригес де Франсиа билеуге алды. 1814 жылдан 1840 жылы қайтыс болғанға дейін билік құру кезеңінде ол Парагвайдың шекараларын жапты және елдің сыртқы әлеммен сауда жасауына немесе кез келген қарым-қатынасқа түсуіне тыйым салды. Парагвайға тәуелсіздік алғанға дейін келген испан отарлаушылары бір Парагвай халқын құру үшін ескі отарлаушылармен немесе жергілікті гуарани тайпасынан шыққан адамдармен неке қиюға міндеттелді. Франсиа шетелдіктерге деген күшті жек көрушілікке ие болды, сондықтан елге кіруге тырысқан кез келген шетелдіктерге белгісіз мерзімге елден шығуға рұқсат берілмеді. Тәуелсіз мінезді, ол еуропалық әсерлерді және католик шіркеуін жек көрді. Шетелдіктердің ықпалын азайту үшін ол шіркеу аулаларын артиллериялық базаларға айналдырды, ал зінакорлық орындарын шекаралық бекеттерге түрлендірді. Ирландтық тегі туралы мәселелер де ғалымдардың қызығушылығын тудырды. Кейбір ғалымдар, мысалы Роберт Дж. Арт, АҚШ-тың оқшауланған тарихы болғанын айтады, бірақ көптеген басқа ғалымдар бұл пікірге қарсы тұрып, АҚШ-тың оқшаулану стратегиясын емес, біржақтылық немесе араласпау стратегиясын ұстанғанын көрсетеді. Роберт Арт өзінің аргументін «Америка үшін ұлы стратегия» (2003) еңбегінде жариялады. Екі тарап та өздерінің пікірлерін дәлелдеу үшін Джордж Вашингтонның қоштасу үндеуіндегі саяси ұстанымдарды пайдаланады. Уоррен Ф. Куэлл мен Гэри Б. Остроуэр былай деп мәлімдейді:
Франциямен жасалған одақтастық шартына байланысты революция кезіндегі және одан кейінгі оқиғалар, сондай-ақ француз революциялық соғыстары мен Наполеон соғыстары кезінде ұстанған бейтараптық саясатымен байланысты туындаған қиындықтар басқа көзқарасты қалыптастырды. Жекелену және еркін әрекет етуге ұмтылыс ұлттық мақтаныш пен континенттік қауіпсіздік сезімімен бірігіп, оқшаулану саясатын дамытуға септігін тигізді. АҚШ дипломатиялық қарым-қатынастар мен экономикалық байланыстарды сақтап тұрса да, өз тәуелсіздігін сақтау үшін оларды мүмкіндігінше шектеуге тырысты. Мемлекеттік департамент бірлескен ынтымақтастық туралы ұсыныстарды үнемі қабылдамады, бұл саясат Монро доктринасының біржақты әрекеттерге баса назар аударуымен нақтыланды. 1863 жылға дейін американдық делегат халықаралық конференцияға қатыспады.
Events during and after the Revolution related to the treaty of alliance with France, as well as difficulties arising over the neutrality policy pursued during the French revolutionary wars and the Napoleonic wars, encouraged another perspective. A desire for separateness and unilateral freedom of action merged with national pride and a sense of continental safety to foster the policy of isolation. Although the United States maintained diplomatic relations and economic contacts abroad, it sought to restrict these as narrowly as possible in order to retain its independence. The Department of State continually rejected proposals for joint cooperation, a policy made explicit in the Monroe Doctrine's emphasis on unilateral action. Not until 1863 did an American delegate attend an international conference.
Сын
Оқшауланушылық, ауыр қиындықтарға тап болған мемлекеттерге көмек көрсетпегендігі үшін сыналған. Американдық оқшауланушылық осының айқын мысалы, және Бенджамин Шварц оны пуритандықтан туған "трагедия" деп сипаттаған. Кейбір қазіргі американдық консерваторлар, басқаларды оқшауланушы деп айыптау, адамдарды қаралау мақсатымен қолданылатынын мәлімдейді.
Қытай мен Жапония
Берри, Мэри Элизабет. (2006 ж.) Жапония баспа беттерінде: Ақпарат және ерте заманауи кезеңдегі ұлт. Беркли: Калифорния университетінің баспасы. ;
Craig, Albert. (1961). Chōshū in the Meiji Restoration. Cambridge: Harvard University Press. ;
Glahn, Richard Von. (1996). Fountain of Fortune: Money and Monetary Policy in China, 1000–1700. Berkeley: University of California Press. ;
Jansen, Marius B. (1961). Sakamoto Ryoma and the Meiji Restoration. Princeton: Princeton University Press. Smith, Thomas C. (1959). The Agrarian Origins of Modern Japan. Stanford: Stanford University Press. Toby, Ronald P. (1984). State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu. Princeton: Princeton University Press. ;
Крейг, Альберт. (1961 ж.) Мэйдзи қайта жаралуындағы Чосю. Кембридж: Гарвард университетінің баспасы. ;
Craig, Albert. (1961). Chōshū in the Meiji Restoration. Cambridge: Harvard University Press. ;
Glahn, Richard Von. (1996). Fountain of Fortune: Money and Monetary Policy in China, 1000–1700. Berkeley: University of California Press. ;
Jansen, Marius B. (1961). Sakamoto Ryoma and the Meiji Restoration. Princeton: Princeton University Press. Smith, Thomas C. (1959). The Agrarian Origins of Modern Japan. Stanford: Stanford University Press. Toby, Ronald P. (1984). State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu. Princeton: Princeton University Press. ;
Глан, Ричард Вон. (1996 ж.) Бақыттың бұлағы: Қытайдағы ақша және ақша-кредит саясаты, 1000–1700 жылдар. Беркли: Калифорния университетінің баспасы. ;
Craig, Albert. (1961). Chōshū in the Meiji Restoration. Cambridge: Harvard University Press. ;
Glahn, Richard Von. (1996). Fountain of Fortune: Money and Monetary Policy in China, 1000–1700. Berkeley: University of California Press. ;
Jansen, Marius B. (1961). Sakamoto Ryoma and the Meiji Restoration. Princeton: Princeton University Press. Smith, Thomas C. (1959). The Agrarian Origins of Modern Japan. Stanford: Stanford University Press. Toby, Ronald P. (1984). State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu. Princeton: Princeton University Press. ;
Янсен, Мариус Б. (1961 ж.) Сакамото Рёма және Мэйдзи қайта жаралуы. Принстон: Принстон университетінің баспасы. Смит, Томас С. (1959 ж.) Қазіргі Жапонияның аграрлық тамырлары. Стэнфорд: Стэнфорд университетінің баспасы. Тоби, Рональд П. (1984 ж.) Ерте заманауи Жапониядағы мемлекет және дипломатия: Азия Токугава сёгунатының қалыптасуы. Принстон: Принстон университетінің баспасы. ;
Craig, Albert. (1961). Chōshū in the Meiji Restoration. Cambridge: Harvard University Press. ;
Glahn, Richard Von. (1996). Fountain of Fortune: Money and Monetary Policy in China, 1000–1700. Berkeley: University of California Press. ;
Jansen, Marius B. (1961). Sakamoto Ryoma and the Meiji Restoration. Princeton: Princeton University Press. Smith, Thomas C. (1959). The Agrarian Origins of Modern Japan. Stanford: Stanford University Press. Toby, Ronald P. (1984). State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu. Princeton: Princeton University Press. ;
Америка Құрама Штаттары
Адлер, Селиг. The Isolationist Impulse: Its Twentieth Century Reaction (1957); ол экономикалық өзін-өзі қамтамасыз етуге және қауіпсіздіктің иллюзиясына негізделген, сонымен қатар ирланд және неміс этникалық факторларымен байланысты. Грейбнер, Норман А. (1956). Жаңа изоляционизм; 1950 жылдан бергі саясат және сыртқы саясатты зерттеу. Нью-Йорк: Рональд Пресс. Купчан, Чарльз А. Изоляционизм: Американың өзін әлемнен қорғауға жасаған талпыныстарының тарихы (Оксфорд университетінің баспасы, АҚШ, 2020). онлайн; сонымен қатар онлайн шолуды қараңыз. Николс, Кристофер Макнайт (2011). "Әлемдік дәуірдің таңындағы Америка: уәде және қауіп". Кембридж, Массачусетс: Гарвард университетінің баспасы, 2011. Нордлингер, Эрик А. (1995). Изоляционизм қайта құрылды: Жаңа ғасыр үшін американдық сыртқы саясат. Принстон: Принстон университетінің баспасы. ; Роуз, Кеннет Д. Екі дүниежүзілік соғыс арасындағы американдық оқшаулану: Ұлттың өзін анықтау іздестіруі (Рутледж, 2021) онлайн. Вайнберг, Альберт К. "Америкалық оқшаулану доктринасының тарихи мағынасы". Америка саяси ғылымдары журналы 34#3 (1940): 539–547. JSTOR-да.
Nichols, Christopher McKnight (2011). "Promise and Peril: America at the Dawn of a Global Age." Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 2011. Nordlinger, Eric A. (1995). Isolationism Reconfigured: American Foreign Policy for a New Century. Princeton: Princeton University Press. ;
Rose, Kenneth D. American Isolationism Between the World Wars: The Search for a Nation's Identity (Routledge, 2021) online. Weinberg, Albert K. "The Historical Meaning of the American Doctrine of Isolation." American Political Science Review 34#3 (1940): 539–547. in JSTOR
Негізгі дереккөздер
Вашингтон, Джордж "Вашингтонның 1796 жылғы қоштасу үндеуі". Йель құқық мектебінің Авалон жобасы, 2008. Интернет. 2013 жылғы 12 қыркүйек.