Кіріспе

Американдық дипломат (1876–1958)
Дэвис ең танымал болған сот ісі – ол Ford Motor Company-нің бұрынғы акционерлерін АҚШ Қазыналық департаменті салған 30 миллион долларлық артта қалған салық талабынан қорғады. Дэвис клиенттерінің үкіметке қарызы жоқ екенін, керісінше, оларға 3,6 миллион доллар қайтарылуы керек екенін дәлелдеді. Бұл іс (1924 жылдан 1927 жылға дейін) үш жылға созылды және оған Вашингтон адвокатурасы тарихындағы ең ірі гонорар – 2 миллион доллар төленді. Дэвис саясаткерлерге, кәсіби одақтардың басшыларына және аз ұлт өкілдеріне қызмет көрсетті, бірақ оның маманы антимонополиялық құқық саласы болды. Оның корпоративтік клиенттері Seagrams, National Dairy, Copley Publishing, Anglo Swiss, Nestle, Fox Films және тағы да көптеген компанияларды қамтыды. 1937 жылы оның заң фирмасы: Дэвис, Ричберг, Биби, Бусик және Ричардсон, Вашингтонда орналасқан. 1901 жылы Дэвис Азамат соғысының полковнигі Джон Генри Найттың қызы Мэри Эмлен Найтқа үйленді. Олардан Элеонора Тайдингс Дитзен есімді қызы дүниеге келді. Олар 1935 жылы ажырасты. Оның екінші әйелі – General Foods компаниясының мұрагері Марджори Мерривезер Пост болды, ол 1935 жылы, АҚШ-тың КСРО-дағы елшісі қызметін атқаруға кіріспес бұрын оған тұрмысқа шықты. Пост Жоғарғы Сент-Регис көлінде Topridge лагеріне ие болды; олар КСРО-дан оралғаннан кейін, ол лагерьде оған дача салдырды. Жұбайлар 1955 жылы ажырасты.

Кеңес Одағындағы елші

Дэвисті Франклин Д. Рузвельт Кеңес Одағына елші етіп тағайындады және 1936 жылдан 1938 жылға дейін қызмет етті. Оның тағайындалуының себебі оның корпоративтік заңгер (FTC төрағасы) және халықаралық заңгер ретіндегі шеберлігі, Вудро Вильсон заманынан бергі ФДР-мен ұзақ жылғы достығы және Рузвельтке деген саяси адалдығы болды. Дэвистің алдыңғы елшісі Уильям Кристиан Буллитт-младший Кеңес Одағына ғашық болғанмен, бірте-бірте Сталиннің қатыгездігі мен репрессиясын жек көре бастады. Ал Дэвис АҚШ елшісі қызмет еткен кезеңде Кеңес Одағында мыңдаған орыстар мен шетелдіктердің жоғалып кеткені туралы хабарларға бейжай қарады. Оның Кеңес Одағынан жіберген баяндамалары реалистік, оңтайлы және көбінесе Сталин мен оның саясатын сынаудан қалыс болды. КСРО-ның «авторитарлық» үкімет түрін қысқаша атап өткенімен, Дэвис елдің мол табиғи ресурстарын және «социализм құру» кезінде кеңес жұмысшыларының қанағаттанғандарын мақтады. Ол Кеңес шенеуніктерінің мұқият ұйымдастырған көптеген сапарларына қатысты. Мәскеуден Вашингтонға жіберген соңғы хаттарының бірінде Дэвис былай деп бағалады:

Коммунизм АҚШ-қа ешқандай қауіп төндірмейді. Болашақтағы достық қарым-қатынас зор пайда әкелуі мүмкін. Дэвис 1930 жылдардың соңындағы сталиндік тазалаудың бірі – «Жиырма бірінің ісі» процесіне қатысты. Ол айыпталушылардың кінәлі екеніне сенді. Дэвистің сөзіне қарағанда, «Кремльдің [армия мен партиядағы сатқындыққа қатысты] қорқынышы негізді». Оның пікірлері сол кездегі батыс баспасөзінің көп бөлігімен, сондай-ақ оның өзінің қызметкерлерімен, олардың көпшілігі Дэвистен әлдеқайда ұзақ уақыттан бері елде болғанмен, келіспеді. Мәскеуде Дэвиспен бірге қызмет еткен карьералық дипломат Чарльз Болен кейіннен былай деп жазды:

Мәскеуден кейін Дэвис Бельгиядағы елші (1938–1939) және Люксембургтегі уәкіл қызметіне тағайындалды. 1939 жылы соғыс жарияланғаннан кейін ол АҚШ-қа қайтарылды. Дэвис Мемлекеттік хатшы Корделл Халлдың арнайы көмекшісі болып жұмыс істеді.

Мәскеуге жіберілген

Дэвистің Кеңес Одағындағы жұмысы оның "Мәскеуге миссия" атты танымал кітабына әкелді. 1941 жылы Simon & Schuster баспасында жарық көрген кітап әлемде көптеген тілдерде шамамен 700 000 дана сатылды. Кітап 1936-1938 жылдар аралығында Дэвис жазған хаттардан, күнделік жазбаларынан және Мемлекеттік департамент есептерінен тұрады, оларды пайдалануға Рузвельт келісім берген. 1943 жылы кітап Уолтер Хьюстонның Дэвис рөлінде және Энн Хардингтің оның әйелі Марджори Пост Дэвис рөлінде ойнаған Warner Brothers фильміне бейімделді. Кітап шартының бір бөлігі ретінде Дэвис сценарийді толық бақылауда ұстады, ал оның бастапқы сценарийді қабылдамауы Warner Brothers-ті Говард Кохты жаңа сценарийші ретінде тартуға мәжбүр етті, оның мақұлдауын алу үшін сценарийді қайта жазу үшін. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде түсірілген фильмде Иосиф Сталин басқаратын Кеңес Одағы оң жағынан көрсетілді. 1943 жылдың сәуір айының соңында аяқталған фильм, фильмнің продюсері Роберт Бакнердің сөзімен айтқанда, "саяси мақсаттар үшін ыңғайлы өтірік болды, маңызды фактілерді олардың жалған екенін толық немесе ішінара біле тұра, жалған түрде жасырды".

Мәскеуге екінші сапар

1943 жылдың мамыр айында Рузвельт Дейвисті екінші рет Мәскеуге жіберді. Ол 27 күн бойы жолда болды, 25 779 шақырым қашықтықты басып өтті және Президенттен Сталинге арналған құпия хатты жеткізді. Еуропада соғыс болғандықтан, Дейвис Еуропа арқылы ұша алмады, сондықтан Нью-Йорктан Бразилияға, Дакарға, Луксорға (Мысыр), Бағдадқа (Ирак), Тегеранға (Иран), Куйбышевке, Сталинградқа (Ресей) және Мәскеуге ұшты. Ол Новосибирск және Аляска арқылы АҚШ-қа қайтып келді. Рузвельт Сталинмен жеке-жеке кездесіп, мәселелерді талқылауды қалады және мұндай кездесуді өзара сенімді дос – Дейвис арқылы ұйымдастыру оңайырақ болады деп ойлады. Хатта Рузвельт өзі мен Сталиннің арасында шектеусіз әңгімелесуге мүмкіндік беретін кездесуді сұрады. Кездесуде тек аудармашы мен стенограф болады. Премьер-министр Черчилль және Сыртқы істер министрі Иден Сталинмен және Молотовпен жиі кездесетін, ал Рузвельт пен министр Халл кездеспеген. Сталин 15 шілдеде немесе 15 тамызда Аляскадағы Фэрбанкс қаласында кездесуге келісті. Ол Дейвистен Гитлердің әскерін толық күшпен шабуылға дайындап жатқанын және «Ленд-Лизинг» арқылы оларға барлық жабдықтың қажет екенін Рузвельтқа жеткізуін сұрады. Дейвис Мәскеудегі АҚШ дипломатиялық корпусында 1937–1938 жылдары ресейліктерге деген осыған дейін байқаған қарсылық пен көзқарастың өзгермегенін көріп таң қалды. Ол оларға Американың кеңес одақтасына қатысты ашық сыни пікірлер соғысқа зиян келтіруі мүмкін екенін айтты.