Кіріспе

Аяқ киімнің бөлігі

Goodyear welt – аяқ киімнің сыртқы табанының шетімен жүретін былғары, резеңке немесе пластиктен жасалған жолақ. Goodyear welt машинасының негізгі қағидасы 1862 жылы Огюст Дестуймен ойлап табылды. Ол бұрылған аяқ киімді тігуге арналған иілген инесі бар машина жасады. 1869 жылы машина одан әрі жетілдірілді, кейін Дестуй және одан да маңыздысы, ағылшын механик Даниэль Миллс оны жетілдірді, екеуі де Чарльз Гудйердің ұлы Чарльз Гудйердің жұмысында болды. Тарихшылар Гудйердің Джонстон мен Мерфидің негізін қалаушы Уильям Дж. Дадлидің аяқ киім фабрикасына жиі баратынын, онда табан тігу жабдықтарының алғашқы жұмыстары жүргізілгенін атап өтті.

Құрылыс

"Goodyear welt construction" – бұл аяқ киімнің ішкі табанына сыртқы немесе ортаңғы табаны бекіту үшін цементтелген, жоғары жағы мен бүкіл айналасын (Goodyear welt түріне байланысты) қамтитын, алдын ала пішінді кенептен жасалған "жүйек" сияқты жолақты тігу арқылы жасалатын құрылым. Жүйектің арасындағы кеңістік тыныс алу және серікпеу үшін саңылаулы немесе тесілген, көбік сияқты басқа толтырғыш материалмен немесе коркпен толтырылады, содан кейін сыртқы табан жүйекке цементтеледі және тігіледі. Басқа конструкцияда жасалған аяқ киімдерде де жүйектер болуы мүмкін.

Процесс

Goodyear welt процесі – аяқ киімді жасау үшін қолмен тігілетін (шамамен 1500 жылдан бері қолданылатын) дәстүрлі әдіске машиналық балама, ол аяқ киімді көп рет қайта жөндеуге мүмкіндік береді. Аяқ киімнің үстіңгі бөлігі қалыпқа қалыптастырылады және былғары, зығыр немесе синтетикалық жолақ (сонымен қатар "welt" деп те аталады) ішкі және сыртқы табанға тігіліп бекітіледі. Welt-тің өзімен қатар, тігістер материалды берік ұстап тұрады. Welt қуыс кеңістік құрайды, ол тосқауыл материалмен толтырылады. Аяқ киімнің соңғы бөлігі – табан, ол тігістер және байланыстыру қабілеті жоғары желім (мысалы, контактілік желім немесе жануар терісінен жасалған желім) арқылы welt-ке бекітіледі. Бұл әдіс аяқ киімнің ішкі жағына судың енуін азайту арқасында салыстырмалы түрде су өткізбейтін және үстіңгі бөлігі сақталу мерзімінде оңай жөнделуге болатындықтан жоғары бағаланады. Welt-телген аяқ киімдерді автоматтандырылған машиналармен көптеп өндірілетін және пішінді табандары бар аяқ киімдерге қарағанда жасау қымбатқа түседі.