Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Латвиялық кәсіпкер және саясаткер
Latvian businessman and politician
Марис Гейлис (9 шілде 1951 жылы туған) – латвиялық кәсіпкер және бұрынғы саясаткер. Ол Латвияның бұрынғы премьер-министрі, 1994 жылдың қыркүйегінен 1995 жылдың желтоқсанына дейін осы қызметті атқарған. Премьер-министр Валдис Биркавс үкіметінде Гейлис мемлекеттік реформа министрі болды, ал Премьер-министр Андрис Шкеле үкіметінде ол қоршаған ортаны қорғау және аймақтық даму министрі болды. Оңшыл либералдық саяси партия «Латвия жолы» мүшесі ретінде ол 5-ші және 6-шы Сеймге сайланды. 2001-2003 жылдары «Милда» яхтасында әлемді айналып саяхат еткен экспедицияны жетекшілік етті.
Māris Gailis (born 9 July 1951) is a Latvian businessman and former politician. He is the former prime minister of Latvia, an office he held from September 1994 to December 1995. In the government of the Prime Minister Valdis Birkavs, Gailis became a Minister of State Reform; in the government of the Prime Minister Andris Šķēle, he was the Minister of Environmental Protection and Regional Development. As a member of the right wing liberal political party Latvian Way, he was elected in the 5th Saeima and 6th Saeima. He led a round the globe expedition on the yacht Milda from 2001 to 2003.
Білім
1967-1969 жылдары Рига қаласының №1 орта мектебінде оқыды. Содан кейін Рига политехникалық институтына түсіп, 1969-1971 жылдары Электр энергетикасы факультетінде білім алды. Кейіннен Инженерлік-механикалық факультетіне ауысып, 1978 жылы инженерлік ғылымдар бакалавры дәрежесін алды. 1971 жылдан 1973 жылға дейін Белоруссиядағы Кеңес Армиясындағы қызметіне байланысты оқуын тоқтатты, онда ол танк экипажында борышын өтеді.
From 1967 to 1969 he studied at Riga Secondary School No. 1. Afterwards, he enrolled in Riga Polytechnical Institute, where he studied at the Faculty of Electric Energy from 1969 to 1971. Later, he transferred to the Faculty of Engineering and Mechanics and graduated in 1978 after achieving a degree in engineering sciences. He interrupted his studies from 1971 until 1973 due to service in the Soviet Army in Belarus, where he operated a tank squad.
Жұмыс тәжірибесі
1973 жылы Гейлис Латвия КСР-інің Ағаш өңдеу өнеркәсібі министрлігіне қарасты Рига жиһаз фабрикасы «Теика»-да аға жабдық инженері болып жұмыс істей бастады. Ол 1979 жылға дейін сол жерде жұмыс істеді. 1979 жылдан 1983 жылға дейін Латвия КСР-інің Ағаш өңдеу өнеркәсібі министрлігінде бас энергетикалық инженер болып қызмет етті; кейін 1983 жылдан 1985 жылға дейін Ағаш, қағаз және ағаш өңдеу өнеркәсібі жұмысшыларының кәсіподақ одағының орталық комитетінің бас жұмыс техникалық инспекторы болды. 1985 жылдан 1987 жылға дейін Латвия КСР Мемлекеттік кинематография комитетінің видео бөлімінің басшысы болды. Ол сонымен қатар Рига видео орталығын құрды және 1987 жылдан 1990 жылға дейін оның директоры болды.
In 1973, Gailis started working as a senior equipment engineer in the Riga Furniture Factory Teika, which was part of the Ministry of Timber Processing Industry in the Latvian Soviet Socialist Republic. He worked there until 1979. From 1979 to 1983, he was Chief Power Engineer in the Ministry of Timber Processing Industry of the Latvian SSR; he then became Chief Work Technical Inspector in the Central Committee of the Wood, Paper and Timber Processing Industry Worker Trade Union from 1983 until 1985. From 1985 to 1987, he was the Head of the Video Section in the Latvian SSR State Cinematography Committee. He also Established the Riga Video Centre, where he was Director from 1987 to 1990.
Мемлекеттік басқару
Гейлис 1990 жылы мемлекеттік қызметке қадам басты. Келесі екі жыл бойы Латвия Министрлер Кеңесінің Сыртқы экономикалық қатынастар департаментінің бас директоры қызметін атқарды. Осы екі жылдан соң Гейлис Сыртқы істер министрлігіне ауысып, ол жерде жеті ай жұмыс істеді, 1992 жылдың қыркүйегіне дейін, сол кездегі Сыртқы істер министрі Янис Юркастың экономикалық мәселелер жөніндегі орынбасары болып қызмет етті.
Gailis began his government career in 1990. For the next two years, he was Director General of the External Economic Relations Department in the Latvian Council of Ministers. After these two years, Gailis moved to the Ministry of Foreign Affairs where he worked for seven months, until September 1992, as Deputy for Economic Issues for the then Minister of Foreign Affairs Jānis Jurkāns.
Саясат
1992 жылдың соңында Гейлис, осындай көзқарас білдірген басқалармен бірге, сол кездегі ең беделді оңшыл либералдық саяси партияны – «Латвия жолы» партиясын құрды. 1993 жылы Гейлис «Латвия жолы» партиясынан кандидат ретінде 5-ші Сеймге депутат болып сайланды. Премьер-министр Валдис Биркавстың үкіметінде ол Мемлекеттік реформалар министрі және Премьер-министрдің орынбасары болды. 1994 жылдың тамызында Гейлис Премьер-министр лауазымына ұсынылып, 15 қыркүйекте Сейм оның құрған үкіметін бекітті. 1995 жылдың 21 желтоқсанына дейін ол Премьер-министр қызметін атқарды. Ол сондай-ақ 6-шы Сеймге депутат болып сайланды, бірақ толық мерзімге жұмыс істемеді. 1994 жылдың қарашасынан 1995 жылдың желтоқсанына дейін Гейлис Латвия Республикасының Қорғаныс министрі болды. 1995 жылы Андрис Шкеленің үкіметінде ол Премьер-министрдің орынбасары және Қоршаған ортаны қорғау және аймақтық даму министрі болды. 1996 жылы ол саясаттан кетуін жариялады: министр лауазымынан қалып, депутаттық мандатын тапсырып, бизнеске көшті.
At the end of 1992, together with others who shared the same views, Gailis established the most influential right wing liberal political party of that time, Latvian Way. In 1993, Gailis was elected as a member of parliament in the 5th Saeima as a candidate for Latvian Way. In the government of the Prime Minister Valdis Birkavs, he became a Minister of State Reform and Deputy Prime Minister. In August 1994, Gailis was proposed for the office of Prime Minister and on 15 September the Saeima approved the government Gailis had put together. He held the office of Prime Minister until 21 December 1995. He was also elected as a member of parliament in the 6th Saeima, where he did not complete the full term of office. From November 1994 to December 1995, Gailis was Minister of Defence of the Republic of Latvia. In 1995, in the government of Andris Šķēle, he was Deputy Prime Minister as well as Minister of Environmental Protection and Regional Development. In 1996, he announced that he was leaving politics: he stepped down from the minister’s position, resigned as a member of parliament and turned to business.
Бизнес
Гейлис "Марис Гейлис" ЖШҚ-ның басқарма төрағасы және "Нильда" ЖШҚ-ның президенті болды. Ол сонымен қатар "Латвиялық кеме компаниясы" АҚ, "Ливанский стиклс" АҚ және "Латвиялық пошта" АҚ қадағалау кеңесінің мүшесі болды. 2003 жылға дейін ол "Латыш Газ" АҚ және "Лatroстранс" ЖШҚ қадағалау кеңесінің төрағасы болды. 2004 жылға дейін ол "Tax Free Shopping" ЖШҚ басқарма төрағасы болды. Ол "Вентспилс нафта" АҚ кеңесінің мүшесі де болды. Кейіннен ол "Латвиялық кеме компаниясы" АҚ қадағалау кеңесінің төрағасы болды. Ол "Ziemeļzunds" ЖШҚ, "Марис Гайлис ун партнёри" ЖШҚ және "MG nekustamie īpašumi" ЖШҚ басқарма төрағасы қызметін атқарды. Ол жылжымайтын мүлік жобаларын дамытуға қатысты, оның ең маңызды бөліктері гипс фабрикасы және Ķīpsala террассалы үйлері болды. 2011 жылы ол "VESet" ЖШҚ бұлттық есептеу технологиялары компаниясын құрды, қазіргі уақытта ол оның басқарма мүшесі болып табылады.
Gailis became chairman of the board in LLC Māris Gailis and President of LLC Nilda. He was also a Supervisory Council Member of JSC Latvian Shipping Company, JSC Līvānu stikls and SJSC Latvian Post. Until 2003, he was Chairman of the Supervisory Council for JSC Latvijas Gāze and for LLC Latrostrans. Until 2004, he was chairman of the board for LLC Tax Free Shopping. He was also a Council Member for JSC Ventspils nafta. Later, he also became Chairman of the Supervisory Council for the JSC Latvian Shipping Company. He served as chairman of the board for LLC Ziemeļzunds, for LLC Māris Gailis un partneri and for LLC MG nekustamie īpašumi. He was involved in a real property project development, of which the most significant parts were a gypsum factory and Ķīpsala terraced houses, amongst others. In 2011, he established a cloud computing technology company LLC VESet, where he is currently a board member.
Мемлекеттік тағайындаулар
Гейлис Латвияның бірнеше ресми мемлекеттік делегацияларының басшысы болды, сондай-ақ АҚШ Президенті Б. Клинтонның Латвияға сапары үшін ұйымдастыру комитетінің төрағасы қызметін атқарды. Ол 1996–2000 жылдары Латвия Олимпиада комитетінің атқару комитетінің мүшесі болды, сондай-ақ 1996 жылдан 2006 жылға дейін Латвиялық яхтшылар одағының президенті болды (қазіргі уақытта ол осы ұйымның құрметті президенті). «Буриниекс» қауымдастығы, Басқарма төрағасы. Жана Липкес ескерткіштері қауымдастығы, Басқарма төрағасы. Рига Рихард Вагнер қоғамы, Басқарма төрағасы.
Gailis been the Head of several official state delegations of Latvia, as well as Chairman of the Organising Committee for the visit of US President B. Clinton to Latvia. He was a member of the Executive Committee for the Latvian Olympic Committee (1996–2000), and also served as President of the Latvian Yachtsmen Union from 1996 until 2006 (he is currently the Honorary President of this group). Association Burinieks, Chairman of the Board. Association Žaņa Lipkes memorials, Chairman of the Board. Richard Wagner Society of Riga, Chairman of the Board.
Шығармашылық жобалар
1976 жылы Гейлис Латвиядағы алғашқы желкендесу тақталарының бірін жасап, Ķīšezers көлінде өткен алғашқы желкендесу регатасына қатысты. 1985 жылы Мәскеуде өткен Дүниежүзілік жастар және студенттер фестивалінде Латвия КСР Мәдениет павильонын дамытты. Сондай-ақ, ол Халықаралық кинофорум «Арсенал» атқару комитетінің директоры (1986–2011) болды. Марис Аугуст Сукутспен бірге 1988 жылы алғаш рет өткен Халықаралық кинофорум «Арсенал» құрды. Ол «Милда» яхтасындағы әлемді айналып өту экспедициясын жетекшілік етті: 2001 жылдың 9 шілдесінде (оның 50 жылдығы) ол 21 метр ұзындығы және 50 тонналық екі мачталы шхуна «Милда» яхтасында 2 жылдық әлемді айналып өту экспедициясына шықты. 2003 жылдың 22 сәуірінде, шамамен 40 000 теңіздік мильді басып өтіп, 30-дан астам елді аралағаннан кейін «Милда» Вентспилс портына жетті. 2005 жылы ол «Жанис Липке ескерткіші» (Žaņa Lipkes memoriāls) атты қоғамдық ұйым құрды (Жанис Липке – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде отбасылық мүлкінде 55 еврейді жасырып құтқарған Рига портының жұмысшысы). 2008 жылы Ķīpsalā-да ескерткіш салудың негізі қаланды (архитектор Зайга Гейл), ол 2012 жылы аяқталды. Әйелі Зайга Гейлмен бірге Марис Гейлис 2013 жылғы «Рига қаласының тұрғыны» (Gada rīdzinieks 2013) сыйлығымен марапатталды.
In 1976, Gailis built one of the first windsurfing boards in Latvia and participated in the first windsurfing regatta on Lake Ķīšezers. In 1985, he developed the Latvian SSR Culture Pavilion in the World Youth and Students’ Festival in Moscow. He was also Director of the Acting Committee of the International Film Forum Arsenāls (1986–2011). Together with Augusts Sukuts, Māris founded the International Film Forum Arsenāls, the first of which took place in 1988. He led the yacht expedition Milda around the globe: on 9 July 2001 (his 50th birthday), he departed for a 2 year expedition around the globe on the yacht Milda (21 m long and 50 tonne two mast schooner). On 22 April 2003, after a journey of approximately 40,000 nautical miles during which visited more than 30 countries, Milda arrived at Ventspils Port. In 2005 he established a non governmental organisation Žaņa Lipkes memoriāls (a memorial to Žanis Lipke, a Riga Port worker who saved 55 Jews by concealing them in his family property during the 2nd World War). In 2008, the foundation was laid in Ķīpsalā for the construction of a memorial (architect Zaiga Gaile) that was completed in 2012. Together with his wife Zaiga Gaile, Māris Gailis was awarded the Riga City Council Award Resident of Riga for 2013 (Gada rīdzinieks 2013).
Отбасы
Гейлис сәулетші Зайга Гейлге үйленген. Оның төрт баласы бар: Ивета Лейнасаре, Агнезе Ирбе Гейл, Гатис Гейлис және Мартиньш Гейлис. Оның он бір немересі бар.
Gailis is married to architect Zaiga Gaile. He has four children: Iveta Leinasare, Agnese Irbe GAile, Gatis Gailis, and Mārtiņš Gailis. He has eleven grandchildren.