Рига қаласындағы Латвия университеті

Кіріспе

Латвия Университеті (Латвия) – Латвияның Рига қаласында орналасқан мемлекеттік зерттеу университеті. Университет 1919 жылы құрылған.

Тарих

Латвия университеті, бастапқыда Латвияның жоғары мектебі деп аталды, 1919 жылғы 28 қыркүйекте бұрынғы Рига политехникалық институтының (1862 жылы құрылған) негізінде құрылды. Университеттің алғашқы ректоры – химик Пол Уолден. 1923 жылы мектеп конституциясы бекітілгеннен кейін қазіргі атауын – Латвия университеті (Universitas Latviensis) алды. 1919-1940 жылдар аралығында Латвия университеті Латвия Республикасының жоғары білім, ғылым және мәдениеттің басты орталығы болды. Рига политехникалық институтының бұрынғы ғимараты Райниса бульвары, 19-да университеттің бас ғимараты ретінде қызмет етеді. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі жылдары жоғары академиялық білімді Латвия университетінен бөлек, Латвия мемлекеттік консерваториясы мен Өнер академиясынан да алуға болады еді. Кеңес оккупациясы кезінде университет 1940-1941 және 1944-1945 жылдар аралығында Латвия мемлекеттік университеті (ЛВУ) болып қайта аталды. Нацистік оккупация кезінде 1942 жылдан 1944/1945 жылға дейін оның атауы Рига университеті еді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, уақыт өте келе Латвия ауыл шаруашылығы университеті, Рига Страдиньш университеті және Рига техникалық университеті Латвия университетінен бөлініп, өздерінің білім беру және ғылыми-зерттеу орталықтарына айналды. 1958 жылы университет Петерис Стучка атындағы Латвия мемлекеттік университеті болып қайта аталды, бұл атау 1990 жылға дейін ресми қолданыста болды. Латвия тәуелсіздігін қайта алғаннан кейін, Латвия Республикасының Жоғарғы Кеңесі 1991 жылғы 18 қыркүйекте Латвия университетінің Конституциясын қайта бекітті. Онда бұл мекеме «Латвияның және оның халқының қажеттіліктерін қамтамасыз ететін академиялық білім, ғылым және мәдениеттің мемлекеттік мекемесі» екені айтылды. Конституциямен қатар, Латвия университетінің рәміздері ретінде жалау, әнұран, университет эмблемасы, ректордың тізбегі және ректордың, проректордың және декандардың ресми киімдері қайта қабылданды. Тарту, Рига және Вильнюс университеттеріндегі реформаларды қолдау мақсатында CBSS құрған EuroFaculty 1993 жылдан 2005 жылға дейін Латвия университетінде бас кеңсесімен жұмыс істеді. Рига мұғалімдерді даярлау және білім беру менеджменті академиясы 2017 жылы университет құрамына қосылды. Соңғы жылдары университет беделіне қатысты бірқатар мәселелер туындады. Бірнеше профессорлар плагиат жасағаны үшін ұсталды. Қазіргі ректор мен оның бұрынғы орынбасары ауыр қылмыстар жасады деген айып тағылды. Университеттің Құрылтай жиналысының бұрынғы төрағасы басқарған жобадағы еуропалық қаражатты жымқыру фактісі бойынша қылмыстық тергеу жүргізілуде.

The University of Latvia, initially named as the Higher School of Latvia was founded on September 28, 1919, on the basis of the former Riga Polytechnic (founded in 1862). The first rector of the university was chemist Paul Walden. In 1923, the school received its current name with the approval of its constitution, the University of Latvia (Universitas Latviensis). In the period between 1919 and 1940, the University of Latvia was the main centre of higher education, science and culture in the Republic of Latvia. The former building of the Riga Polytechnic on Raiņa bulvāris 19 serves as the university's main building. In the pre WWII years, it was possible to gain higher academic education not only at the University of Latvia but also at the Latvian State Conservatory and Academy of Arts. With the beginning of the Soviet occupation, the university was renamed as the Latvian State University (LVU, ) from 1940 to 1941 and from 1944/1945 to 1958. Under the Nazi occupation, from 1942 to 1944/1945 its name was the University of Riga After World War II, over time the Latvian University of Agriculture, Riga Stradiņš University, and Riga Technical University separated from the University of Latvia and became well known centres of education and research in their own right. In 1958, the university was renamed as the Pēteris Stučka Latvian State University , which was its official name until 1990. With Latvia regaining independence, the Supreme Council of the Republic of Latvia reconfirmed the Constitution of the University of Latvia on September 18, 1991. It stated that the institution is "a state establishment of academic education, science and culture which serves the needs of Latvia and its people". Alongside the Constitution, the flag, the hymn, the university's emblem, the rector's chain, and the official garments for the rector, vice rector and deans were re adopted as attributes of the University of Latvia. The EuroFaculty, created by the CBSS to support reforms at the universities in Tartu, Riga, and Vilnius, was organized with its headquarters at the University of Latvia from 1993 to 2005. The Riga Teacher Training and Educational Management Academy was merged into the university in 2017. In recent years, the university has often faced serious reputational problems. Several professors have been caught plagiarizing. The current rector and his former deputy have been charged with serious crimes. A criminal investigation into the embezzlement of European funds in the project led by the former chairman of the Constituent Assembly of the University is underway.

Тіркеу

Латвия университеті бакалавриат, магистратура және докторантура деңгейлерінде білім беруді ұсынады. 2014 жылдың қазан айында 14 000-нан астам студент, оның ішінде PhD студенттері мен алмасу бағдарламасы бойынша келген студенттер түрлі оқу бағдарламаларына тіркелді. Олардың шамамен үштен бірі бизнес және экономика салаларымен байланысты бағдарламаларды таңдады.

Математика және компьютерлік ғылым институты

Латвия университетінің Математика және Компьютерлік ғылым институты (IMCS) 1959 жылы компьютерлік зерттеулер орталығы ретінде құрылды, қазір шамамен 200 зерттеуші, ассистент, инженер және бағдарламалық жасақтаманы дамытушыдан тұрады.

Геодезия және геоинформатика институты

Латвия университетінің Геодезия және геоинформатика институты (ГГИ) 1994 жылдан бері Геодезия институтының қайта құрылуы болып табылады. Геодезия институтының зерттеушілері (1924–1944) сол кездегі көптеген озық тақырыптар бойынша зерттеулер мен білім беруде сәтті жұмыс істеді – Ұлттық геодезиялық желілерді дамыту және реттеу, фотограмметрия, Жердің тік қозғалысын зерттеу, гравиметриялық және магниттік өлшеулер. Қазіргі уақытта зерттеу салалары спутниктік геодезия және геоинформатикада дамып жатыр. Басты тақырып – аппараттық және басқару бағдарламалық қамтамасыз етуімен спутниктік лазерлік қашықтықтан бақылау жүйелерін (SLR) әзірлеу. 2010 жылға дейін төмен шығындармен екі SLR прототипі жасалды. Үшінші, ең жетілдірілген модель қазір әзірленуде. 1975 жылдан бері жинақталған барлық білім мен тәжірибе қолданылуда. Жас әріптестер даму процесіне тартылып жатыр. Жақында вертикальді бұрылуды зерттеу үшін цифрлық зениттік камераның прототипі жасалды. Сынақ нәтижелері 0,1 доғалық секундқа дейін дәлдікке жетеді, бұл Латвияның Ұлттық гравитациялық өрісінің модельдеу сапасын жақсарту үшін өте үміт береді. Геодезия және геоинформатика институтында әзірленген Ұлттық гравитациялық өрістің соңғы нұсқасы, Латвияда қолданылған бұрынғы модельден (7–8 см) әлдеқайда жоғары, шамамен 2 см дәлдікке жетті. Жоғары дәлдігі бар гравитациялық өріс моделі практика үшін өте маңызды. Ол геодезиялық өлшеулерде Ғаламдық навигациялық спутниктік жүйелерді (GNSS) пайдалану арқылы қалыпты биіктікті анықтаудың сәйкесінше жоғары дәлдігіне қол жеткізуге мүмкіндік береді. Геодезия және геоинформатика институтында LatPos және EUPOS RIGA тұрақты станциялар желілеріндегі 7 жылдық GNSS байқауларын талдау арқылы Латвиядағы Жердің тік және көлденең қозғалысын зерттеуде жоғары дәлдігі бар нәтижелерге қол жеткізілді. Латвия және Латвия қалалары үшін ГИС дерекқоры, жер бедерінің цифрлық модельдері жасалды.

The Institute of Geodesy and Geoinformatics (GGI) of the University of Latvia is the reestablishment of the Institute of Geodesy since 1994. The researchers of the Institute of Geodesy (1924 1944) worked successfully on the research and education in many advanced topics of that time – development and adjustment of National geodetic networks, photogrammetry, studies of vertical Earth movement and research in gravimetric and magnetic measurements. Currently, the research areas are developed in satellite geodesy and geoinformatics. The main topic is the development of satellite laser ranging systems (SLR), both the hardware and control software. Two SLR prototypes were developed until 2010 by spending low expenditures. The third most improved model is under development now. All the knowledge and experience of the staff gained since 1975 is applied. Younger colleagues are involved in the development process. The prototype digital zenith camera for studies of vertical deflection has been developed recently. The test results reach a precision of 0.1 arc second which is very promising for the improvement of the quality of the National model of Latvia gravity field modelling. The recent version of the National gravity field developed at the Institute of Geodesy and Geoinformatics has achieved a precision of about 2 cm which is much higher than the previous model (7–8 cm) used in Latvia. The high precision gravity field model is very important for practice. It gives the possibility to achieve correspondingly high precision of normal height determination using Global Navigation Satellite Systems (GNSS) in geodetic measurements. There has been achieved at the Institute of Geodesy and Geoinformatics the high precision results in studies of vertical and horizontal motion of the Earth in Latvia by carrying out the analysis of the 7 year GNSS observations at the LatPos and EUPOS RIGA permanent station networks. There are developed the GIS database for Latvia and cities of Latvia, developed digital terrain models.

Әуесқойлық өнер

Университетте көптеген әуесқой хорлар, оркестрлер және би тобы бар, сондай-ақ студенттік театр да бар. Minjona – Латвия университетіндегі әйелдер хоры.