Өзбекстандағы скаут қозғалысы

Кіріспе

Өзбекстандағы скауттық қозғалыс

Өзбекстандағы скауттық қозғалыс құрылған, және Бүкіләлемдік скауттық қозғалыс ұйымы ретінде мойындалуға жұмыс істеп жатыр. 1998 жылы скауттық қозғалыс 15 мүшеден тұратын екі скаут отрядымен шектелген болатын. 2001 жылғы 11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін аймақта АҚШ әскерінің күшейген қатысуына байланысты, скауттық қозғалыс қарқынды дамуға көшті, ал жаңадан құрылған "Кидириб Топубчи О'збекистон" – Өзбекстан скаут іздеушілер одағы, жас ұйымдар үшін маңызды қадам саналатын белгілерді шығарды.

Тарих

Белгілі болғандай, скаутинг аймаққа Кеңес Одағынан бұрынғы хандық кезеңінде енгізілмеген. 2004 жылдың 5 қазанында Интернетке қолжеткізу және оқыту бағдарламасы (IATP) Өзбекстан мен Қазақстаннан 20 скаутты екі сағаттық онлайн-талқылауға жинады. Олар Jizzakh, Ташкент және Ургенч қалаларында, сондай-ақ Қазақстанның бес қаласындағы IATP қолжеткізу орталықтарынан өз қызметтері туралы әңгімелесіп, осы елдердің скауттық қозғалыстарының өкілдерін достық пен ынтымақтастықты дамытуға тартуға бағытталған шараға қатысты. Өзбекстанның Ташкент қаласындағы Саяхатшылар қауымдастығының жетекшісі Нариман Шаякубов Рабати Малик (Самарқандтан Бұхараға баратын жолда орналасқан қираған үйінділердің атымен аталған, бұл үйінді өзбек скауттарының белгісінде бейнеленген) скаут клубының басшысы ретінде ағаш отырғызу, Ташкенттен солтүстікке қарай орналасқан таулы Чимган аймағында қоқыс жинау және жаяу серуендеу туралы әңгімеледі. Ол өз ұйымының халықаралық ынтымақтастығы туралы да айтты, 2003 жылы Өзбекстанда неміс скауттарының тобын қабылдап, Bund der Pfadfinderinnen und Pfadfinder, неміс скауттық ұйымының қаржыландыруымен Германияға 20 күндік сапар жасады. Өзбекстан скауттары Өзбекстанда скауттық істі дамытудағы қиындықтар туралы айтты, оның ішінде халық арасында скауттық туралы білімнің жетіспеуі және мемлекеттік органдарда ұйымды тіркеуге кедергі келтіру. 1999 жылдың наурыз және 2001 жылдың сәуір айларында Самарқанда өткен қабылдау рәсімінде іздеушілер одағына сәтті аталған скаут үміткерлері қабылданды. "Дені сау ұрпақ үшін" серіктес ұйымы рәсімді демеушілік етіп, жаңадан ант берген скауттарға сертификаттар тапсырды. 1999 жылғы скаут лагері – Ташкенттен солтүстікке қарай орналасқан таулы Чимган аймағында өткен 10 күндік жазғы жаяу экспедициясы. Бұл саяхатқа 35 бала мен 15 ересек қатысып, ата-ана мен бала арасындағы командалық жұмысты нығайтуға көмектесті. Рабат Малик скауттары Самарқанда және Нукуста 14 пен 18 жас аралығындағы скауттар үшін топтар құрған. Ақ қасқыр скауттарының бас кеңсесі Ташкентте орналасқан. Самарқанда "Жұлдыздар" жастар орталығының базасында 20 мүшеден тұратын скауттардың тағы бір тобы жұмыс істейді. "Жұлдыздар" скауттары Бүкіләлемдік скауттық ұйымы жариялаған "Скауттық деген не?" атты кітапты орыс тілінде пайдаланады, оларға Scout group director Mastura Sharipova басшылық етеді. Сонымен қатар, Ташкентте АҚШ-тың шетелдегі қызметкерлерінің қыздары скауттары (USA Girl Scouts Overseas) бар, олар Нью-Йорктегі USAGSO бас кеңсесі арқылы қызмет көрсетеді. Скауттардың ұраны – "Тайяр Бұл!" ("Be Prepared") – өзбек тілінде. 1991 жылы Кеңес Одағының тарауынан кейін Түркияның Орталық Азиядағы түркі елдері – Қазақстан, Қырғызстан, Түрікменстан және Өзбекстан – скауттық қозғалыстарды құруға көмектесуі ұсынылды, бірақ бұл жоспардың іске асырылғаны белгісіз.

As far as is known, Scouting was not introduced to the region during the khanate period of the pre Soviet era. On October 5, 2004, the Internet Access and Training Program (IATP) brought together 20 Scouts from Uzbekistan and Kazakhstan for a two hour online discussion of their activities from the IATP access sites in Jizzakh, Tashkent, and Urgench, Uzbekistan, as well as in five cities in Kazakhstan, aimed to bring together representatives of the Scouting movements from these countries to promote friendship and cooperation. Nariman Shayakubov, the leader of the Scouting club at Rabati Malik (named after the ruins on the road from Samarkand to Bukhara, seen in the Uzbek Scout insignia), the Travelers Association in Tashkent, Uzbekistan, shared stories of planting trees, picking up litter in the mountainous Chimgan area north of Tashkent, and hiking. He also told of his organization's international collaboration, hosting a group of German Scouts in Uzbekistan in 2003 and making a 20 day trip to Germany funded by Bund der Pfadfinderinnen und Pfadfinder, the German Scouting organization. The Scouts of Uzbekistan told about the challenges they faced in getting Scouting off the ground in Uzbekistan, including ignorance of Scouting among the general population and resistance they faced in getting their organization registered by government agencies. Successful Scout candidates were admitted into The Union of Scout Explorers at an initiation ceremony held on the final Sundays in March 1999 and April 2001 in Samarkand. The partner organization "For a Healthy Generation" sponsored the ceremony, providing certificates for each newly sworn in Scout. Scout Camp '99 was a ten day summer backpacking expedition in the mountainous Chimgan area north of Tashkent. Thirty five children and fifteen adults took part in this excursion, which served to foster parent child teamwork. The Rabat Malik Scouts have groups in Samarkand and Nukus, for Scouts between the ages of 14 and 18 only. The White Wolf Scouts are headquartered in Tashkent. There is a further group of Scouts in Samarkand, organized in Samarkand under the Yulduzlar (Stars) Youth Center, with 20 members. the Yulduzlar Scouts work from the book "What is Scouting" in Russian, published by the World Organization of Scout Movement, under the leadership of Scout group director Mastura Sharipova. In addition, there are USA Girl Scouts Overseas in Tashkent, serviced by way of USAGSO headquarters in New York City. The Scout Motto is Tayyor Bo'l, Be Prepared in Uzbek. With the 1991 breakup of the Soviet Union, it was suggested that the Türkiye İzcilik Federasyonu assist in the creation of Scouting movements in the Turkic Central Asian republics of Kazakhstan, Kyrgyzstan, Turkmenistan and Uzbekistan, but it is uncertain if this plan ever materialized.

Қарақалпақстанда скаутинг

Қарақалпақстан Республикасында скаутинг болуы мүмкін, бірақ қазіргі уақытта оның бар екеніне қатысты ешқандай мәлімет жоқ.

Өзбекстанда қыздар

Сонымен қатар, Girl Guiding Орталық Азия елдеріне де еніп жатқан болуы мүмкін, себебі 1993 жылы Филиппиннің Манила қаласында Дүниежүзілік Girl Guides және Girl Scouts қауымдастығының Азия-Тынық мұхит аймағындағы дамушы елдердегі әйелдерге арналған ҮЕҰ симпозиумы өткізілді. Мақсаты – Girl Guiding/Girl Scouting қозғалысын таныстыру немесе қайта жаңғырту, сондай-ақ Өзбекстан, Камбоджа, Иран, Ресей, Тибет және Вьетнам елдерінде Girl Guiding/Girl Scouting ұйымын құру немесе қайта іске қосу мүмкіндіктерін қарастыру болды. Аталған симпозиумға бұл елдерден келген 50 әйел-жетекші қатысып, Girl Guiding/Girl Scouting саласындағы тәжірибелерімен бөлісті.