Кіріспе

II Тефнахт (Ежелгі грек: , ; Латын: ,) – б.з.д. VII ғасырының басында Саис қаласын билеген ежелгі Мысырлық билеуші. Ол Мысырдың 26-шы династиясына тікелей балама болған, сонымен аталған "Прото-Сайт династиясының" ерте мүшесі ретінде танылады.

Өмірбаян

Тефнахт II көбінесе Манетоның "Египталық" еңбегінде "Стефинат" деген атпен танымал. Манетоның жұмысына сүйене отырып, Секст Юлий Африканский Стефинатты 26-шы династияның негізін қалаушы деп атады, ал тағы бір тарихшы Евсевий одан бұрын "Нубиялық" Аммерис есімді адамды көрсеткен. Екеуі де Стефинаттың 7 жыл патшалық құрғанын айтады. 1917 жылы Флиндерс Петри "Стефинат" атауының ежегіт египеттік Тефнахт есімінің грекше нұсқасы болуы мүмкін екенін алғаш дәлелдеді. Ол бұл билеушіні бірнеше онжылдық бұрын Кушиттердің 25-ші династиясының фараоны Пиеге қарсы шайқасқан және кейін Шепсесре Тефнахт (I) атымен патшалыққа көтерілген, қысқа ғұмырлы Саиттік 24-ші династияны құрған Батыс Аймағының Басшысынан ажырату үшін "Тефнахт II" деп атады. Кеннет Китченнің болжамы бойынша, Тефнахт II фараон Бакенранефтің туысы болуы мүмкін – Тефнахт I-нің ұлы және мұрагері, оны Шебитко өлтірген, содан кейін адал әкімші, жоғарыда аталған Аммерис алмастырған. Осылайша, Китченнің пікірінше, Тефнахт II Саиттік династияны қайта жаңғыртқан және б.з.д. 695-688 жылдар аралығында билік еткен.

Тефнахт I және Тефнахт II

Петридің алғашқы мәлімдемесінен бері Тефнахт I мен Тефнахт II арасындағы ерекшелікті күмәндандырған ғалымдар болды. 1956 жылы Вольфганг Хельк осы екі тұлғаны бірдей деп қарады. Жақында Оливер Перду Нехо I-нің билік еткен 2-ші жылына жатқан, жаңадан табылған сыйлық стеласы мен Шепсесре Тефнахт (I) билік еткен 8-ші жылғы сыйлық стеласы арасында стиль, форма және мазмұн жағынан тығыз ұқсастықтарды байқады. Перду бұл екі Саит билеушісінің қалыпты есептегеннен гөрі бір-біріне жақын замандастар болғанын айтты және Шепсесре Тефнахттың іс жүзінде Тефнахт II екенін, ал Тефнахт I емес екенін ұсынды, біріншісі Нехо I-ден бірнеше жыл бұрын, ал екіншісі бірнеше онжылдық бұрын өмір сүргенін көрсетті. Пердудың аргументтерін Данель Кан талқылап, оның эпиграфикалық критерийлерін – үш бөлікті шаш киімді пайдалану, патшаның нәзік бейнесі және құдайдың басын тік ұстау әдісі, Тефнахт I билік еткен кезеңдегі стелалар мен храм қабырғаларындағы бейнелерде кездесетінін атап өтті. Бұл белгілер бұрынғы 25-ші династияның Піе немесе Шабака билік еткен кезеңінде және тіпті Шошенқ V-нің Тефнахт (I) басшысының 38-ші жылындағы сыйлық стеласында да қолданылғанын көрсетті, ол Піеге қарсылас болған.