Зияридтер әулетінің билеушісі Бисутун (967-977) туралы мақала. Өмірі, билікке келуі, Саманид әскерімен болған қақтығыстар тақырыбында. Зияридтер, Бисутун.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бистун (بيستون) (977 жылы қайтыс болған) – Зияридтердің билеушісі (967–977 жылдары). Ол Вушмгирдің ең үлкен ұлы болған.
Bisutun (بيستون) (died 977) was the ruler of the Ziyarids (967–977). He was the eldest son of Vushmgir.
Өмірбаян
Әкесінің тірілігінде Бисутун Табарстан Амолының әкімі болды. 967 жылы Вушмгир аң аулау кезінде қайтыс болғаннан кейін, ол билікке ие болу үшін Гурганға барды. Бірақ, Вушмгирдің өлімінен бұрын Буид Рұқн әл-Даулаға қарсы бірлескен жорық үшін келген Саманид әскері оның билікке өтуіне қарсылық көрсетті. Әскер командирі Зияридтердің билеушісі ретінде Бисутунның бауыры Қабусты тағайындауды қолдады. Содан кейін Бисутун Рұқн әл-Даулаға жүгініп, оның билігін мойындап, қолдау алуға тырысты. Саманид әскері көп ұзамай Гурганды тастап Хурасанға қайтып келді, бірақ Қабус сол кезде Симнанда билік еткен әл-Хасан ибн әл-Фейрузанның қолдауын тапты. Бисутун ақыры Гурган мен Симнанды жаулап алып, Қабусты талаптарынан бас тартуға мәжбүр етті. Өмірінің соңына дейін Бисутун Буидтермен жақсы қарым-қатынаста болды. Ол Рұқн әл-Дауланың үлкен ұлы 'Адуд әл-Дауланың қызына үйленді, ал 971 жылы Буидтердің құлы болған халифа әл-Мути Бисутунға Захир әл-Даула титулын берді. Бисутун батыс шекарасына да көңіл бөлді. Ол әкесі түрмеге қамаған Әлид әл-Хасан әл-Та'ирді босатып, оған Гилан қаласындағы Хаусам жағалау қалашығының билеушісі Әбу Мұхаммед әл-Насырды қуғынға салу үшін ақша берді. Бірақ Әл-Хасан әл-Та'ир Әбу Мұхаммедке жеңіліп, қаза тапты. Оның ұлы Әбу әл-Хасан 'Али ақыры Әбу Мұхаммедті Хаусамнан қуды, мүмкін Бисутунның қолдауымен, және ол Зияридті өзінің жоғары тұрған билеушісі деп мойындады. Бисутун 977 жылы қайтыс болды. Ұзаққа соқпаған билік күресінен кейін оның бауыры Қабус оның орнына отырды.
During his father's lifetime, Bisutun was the governor of Tabaristan Amol. Upon Vushmgir's death in 967 during a hunting expedition, he went to Gurgan to assume power. His ascension was contested, however, by a Samanid army which had arrived shortly before Vushmgir's death for a joint campaign against the Buyid Rukn al Dawla. The army commander supported making Bisutun's brother Qabus as ruler of the Ziyarids. Bisutun then turned to Rukn al Dawla, recognizing the latter's sovereignty in an attempt to gain support. The Samanid army soon left Gurgan, returning to Khurasan, but Qabus found the support of al Hasan ibn al Fairuzan, who was ruling in Simnan at that time. Bisutun eventually managed to conquer both Gurgan and Simnan, forcing Qabus to give up his claims. For the rest of his reign, Bisutun maintained good relations with the Buyids. He married a daughter of 'Adud al Dawla, the eldest son of Rukn al Dawla, and in 971 the Caliph al Muti, who was a Buyid puppet, confirmed upon Bisutun the title of Zahir al Dawla. Bisutun also paid attention to his western border. He released the Alid al Hasan al Tha'ir, who his father had imprisoned, and gave him money so that he could dislodge the ruler of the coastal town of Hausam (located in Gilan), Abu Muhammad al Nasir. Al Hasan al Tha'ir, however, was defeated and killed by Abu Muhammad. His son Abu'l Hasan 'Ali eventually expelled Abu Muhammad from Hausam, probably with Bisutun's support, and he acknowledged the Ziyarid as his overlord. Bisutun died in 977. After a short power struggle, his brother Qabus succeeded him.