Кіріспе

Испанияның тарихи валютасы, 14 ғасырдың ортасынан 1868 жылға дейін қолданылған.

Реал (ағылшынша: /ɹeɪˈɑl/ испанша: /reˈal/) (мәні: "патшалық", көпше түрі: reales) 14 ғасырдың ортасынан кейін Испанияда бірнеше ғасыр бойы қолданылған валюта бірлігі болды. 1868 жылы песетамен алмастырылғанға дейін құны басқа валюталармен салыстырылып бірнеше рет өзгерді. Бұл валютаның ең көп таралған түрі – күміс сегіз реалдық испан доллары (Real de a 8) немесе песо, ол Испания империясының өркендеген кезінде Еуропа, Америка және Азияда кеңінен қолданылды.

Испания мен испандық Америкада

Бірінші реалды 14 ғасырдың ортасында Кастилия королі Педро I енгізді, оның 66-сы Кастилияның күміс белгісінен (230.0465 грамм) 134/144 (0,9306) тазалығында және 3 мараведиес бағасында жасалған. Ол басқа түрлі күміс монеталармен бірге айналымда болды, бірақ 1497 жылғы жарлықпен барлық басқа монеталар жойылып, 34 мараведиге бөлінген реал (қазір күміс маркасына 67 дана, 0,9306 тазалықта, 3,195 грамм таза күміс) сақталды. Күміс реал 1, 2, 4 және 8 реал номиналымен соғылды. 16 ғасырда Мексика, Перу және Боливияда күміс табылғаннан кейін 8 реал монетасы (содан бері доллар, песо немесе сегіздік) Еуропа, Азия және Солтүстік Америкада халықаралық деңгейде танылған сауда монетасы болды. Бұл реалдар алтын эскудомен толықтырылды, ол 68-і 11/12 таза алтын белгісінен (3.101 г таза алтын) соғылды және 15–16 күміс реалға немесе шамамен екі долларға бағаланды. Бұл 1/8 доллар тұратын реал Латын Америкасында 19 ғасырға дейін сақталды, бірақ 17 ғасырдан бастап Испанияда едәуір өзгерді. Бұл испандық колониялық реал кейіннен moneda nacional ("ұлттық ақша") деп аталды және тағы екі өзгеріс болды:
1728: 68 реал (немесе 8 1/2 доллар) маркаға, 11/12 немесе 0,9167 тазалықта (3,101 г таза күміс)
1772: 8 1/2 доллар маркаға, 130/144 немесе 0,9028 тазалықта (3,054 г таза күміс)

Испанияда XIX ғасыр

XIX ғасырдың бірінші үштен бірінде американдық иеліктерінен айырылу Испанияға құнды металдардың ағынын тоқтатты және жергілікті айналымда француз монеталарын біртіндеп пайдалануға алып келді. Испанияның валюта жүйесіне енгізілген осы өзгерістер толыққанды жүзеге аспады: 1850 жылғы бірінші ондық валюта, құны 1/20 доллар, 10 децима немесе 100 сантимо болатын реал де вельон, ал маравидиес қолданыстан тоқтатылды. 1864 жылғы екінші ондық валюта, жаңа күміс эскудо, құны доллар, 10 реал де вельон немесе 100 сантимо де эскудо (алтын эскудомен шамасы бір емес). Реал 1868 жылы испан песетасының енгізілуімен толыққанды қолданыстан шығарылды, ол француз франкімен бірдей шартта болды және 1 доллар = 20 реал = 5 песета бағамымен бағаланды. Осының салдарынан, "реал" термині сақталды, яғни ол песетаның төрттен бірін (25 сантимо де песета) білдірді.

Монеталар

XVI-XIX ғасырларда Испания мен Латын Америкасында күміс монеталар – 1, 2, 4 және 8 реал ұлттық монеталар, алтын монеталар – 1, 2, 4 және 8 эскудо монеталары соғылды. Күміс 8 реал монетасы испан доллары (өйткені монета қасиетті Рим империясы мен Габсбург монархиясының талер стандартына сәйкес соғылған), песо, дуро немесе әйгілі «сегіздік» деп белгілі болды. 1732 және 1773 жылдар аралығында соғылған испан долларлары көбінесе «колумнарио» деп аталады. 1772 жылдан бастап шыққан портретті монеталар әдетте испан доллары немесе «бағана доллары» деп аталады. Испанияда мыс монеталар 1, 2, 4 және 8 мараведи, күміс монеталар 1, 2, 4, 10 және 20 реал де вельон (1737 жылдан бастап), ал алтын монеталар 1, 2, 4 және 8 эскудо соғылды. 1850 жылғы ондық жүйеге көшуден кейін енгізілген жаңа монеталардың ішінде мыс 5, 10 және 25 сентимо де реал, сондай-ақ 100 реалдық (5 долларлық) жаңа алтын монета бар.