Лия Гринфельд: Өмір және ғылыми еңбектері

Кіріспе

Ресейлік-америкалық әлеуметтану профессоры (1954 жылы туған)

Лия Гринфельд (1954 жылы туған) – ізраилдық-америкалық орыс еврейі, адамның әлеуметтік шындығын түрлі деңгейде ғылыми тұрғыдан зерттейтін, жеке ой-санасынан бастап өркениет деңгейіне дейінгі сарапшы. Ол қазіргі заманғы әлеуметтанушылардың арасында «ең радикалды» саналады, ал оның тәсілі әлеуметтік ғылымдағы бағыттарға балама болып табылады. Ол талдауларында адам ойы мен іс-әрекеті туралы жасаған тұжырымдарының эмпирикалық негізін баса көрсетеді, түрлі деректердің логикалық байланысын, сондай-ақ күрделі адам құбылыстарын түсіндіруге көмектесетін өзара байланысты гипотезалардың маңыздылығын атап өтеді. Өйткені біздің ойымыз бен іс-әрекетіміз сирек жағдайда ғана адам өмірінің бір саласына ғана шектеледі, көбінесе бір уақытта біздің шындығымыздың бірнеше саласында (мысалы, саяси, діни, экономикалық, көркемдік және т.б.) жүзеге асады. Сондықтан Гринфельд адамзатты эмпирикалық тұрғыдан зерттеудің пәнаралық болуы қажет екенін айтады. «Ұлттықшылдық» трилогиясымен ең танымал: «Ұлттықшылдық: Жаңаруға бес жол» (Гарвард университетінің баспасы, 1992), «Капитализм рухы: Ұлттықшылдық және экономикалық өсім» (Гарвард университетінің баспасы, 2001) және «Ақыл, жаңару, ақымақтық: Мәдениеттің адам тәжірибесіне әсері» (Гарвард университетінің баспасы, 2013) – Гринфельд қазіргі заманғы әлеуметтік шындықтың барлық аспектілерін, соның ішінде өнер, әдебиет, ғылым, дін, махаббат, психикалық аурулар, идеологиялық саясат, экономикалық бәсеке және тағы басқаларын зерттеді және жазды.

Өмірбаян

Лия Гринфельд 1954 жылы КСРО-ның Владивосток қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы (Владимир/Зеев Гринфельд және Виктория Киршенблат) Ленинградта білім алған дәрігерлер болды, олар Находка портында ашылған алғашқы ауруханада жұмыс істеді. Олар әкесінің ата-анасының қасында болу үшін Қиыр Шығысқа жіберілуді сұрады: 1938 жылдан бері Арктикадағы ГУЛАГ-та отырған және жақында ғана босатылған әкесінің әкесі сол жерде жерсіз қалған еді. Бұл әжесі – орыс революционері, совет дипломаты және кино өндірушісі, патшалық және советтік Ресейде саяси тұтқын болған. Гринфельдтің әжесі, Ленинградтан Орталық Ресейге жер аударылған дәрігер, оған сол жерде қосылды. Гринфельдтің анасының әкесі Михаил Д. Киршенблат 1937 жылы НКВД тергеу кезінде азаптаудан қайтыс болды. Ол белгілі биолог және болашақ Ресей премьер-министрі Евгений Примаковтың туысы болды. Оның әйелі, Гринфельдтің анасының әжесі Эмма, бірнеше айдан кейін «халық жауының әйелі» деп айыпталып, он жыл ГУЛАГ-та отырды. Гринфельдтің ата-анасы, бастапқыда диссиденттер болған, 1967 жылдан бері Израильге эмиграциялауға тырысты және сол кезде олар тұрған Сочидегі алғашқы «рефузенниктердің» қатарында болды. Олар 1972 жылы эмиграцияға рұқсат алды. Сочиде, ата-анасымен бірге Израильге көшіп кетер алдында, Гринфельд алғаш рет бала кезінде өте дарынды болып танылды: 7 жасында теледидарда скрипка ойнады, 16 жасында поэзия бойынша Краснодар өңірінің екінші жүлдесін (және Пушкин бюстін) алды, ал «Комсомольская правда» газетінде дұрыс орысшаланған псевдониммен өлеңдер жинағын жариялады. Гринфельд 1982 жылы Иерусалимдегі Еврей университетінде әлеуметтану және антропология ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды. Сол жылы ол Чикаго университетінде докторантурадан кейінгі стажер және оқытушы ретінде АҚШ-қа келді. 1985–1994 жылдары Гарвард университетінде әлеуметтік ғылымдар бойынша ассистент, кейін Джон Л. Лоеб доценті болып жұмыс істеді. 1994 жылы Бостон университетіне профессор және саяси ғылымдар, әлеуметтану және антропология профессоры болып кірді. Әр түрлі кезеңдерде Гринфельд RPI, MIT, Париждегі École des Hautes Études en Sciences Sociales, Lingnan University және Гонконгтың Ашық университетінде қонақ профессоры болып жұмыс істеді. Ол UAB Ireland Distinguished Visiting Scholar Award сыйлығының иегері, сондай-ақ Жоғары оқу орындарының, Вудро Вильсонның халықаралық зерттеу орталығының және Израильдің Иерусалимдегі Жоғары оқу орталығының стипендияларын алды. Ол Mellon, Olin және Earhart қорынан, Кеңес және Шығыс Еуропа зерттеулері жөніндегі Ұлттық кеңестен және АҚШ-тың неміс Маршалл қорынан гранттар алды. 2002 жылы «Капитализм рухы» кітабы үшін Еуропа тарихындағы ең жақсы кітап үшін Америка тарих қоғамының Каган сыйлығын алды. 2004 жылы ол Лондон экономика мектебінде Геллнер лекциясын оқыды, ал 2011 жылы Австралияның Мельбурн қаласындағы RMIT-те Найрн лекциясын оқыды.

Liah Greenfeld was born in Vladivostok, USSR, in 1954. Both her parents (Vladimir/Ze’ev Grinfeld and Viktoria Kirshenblat) were physicians, educated in Leningrad, who worked in the first hospital opened in the port of Nakhodka. They asked to be sent to the Far East to be near her father's parents: her paternal grandfather, in the GULAG in the Arctic since 1938 and just released, was there in exile. This grandfather, vertical align=sup, was a Russian revolutionary, Soviet diplomat and movie producer, political prisoner in both Tsarist and Soviet Russia. His wife, Greenfeld's paternal grandmother, a physician, exiled from Leningrad to Central Russia, joined him there. Greenfeld's maternal grandfather, Mikhail D. Kirschenblat, died in 1937 under torture during an interrogation by NKVD. He was a brother of vertical align=sup, a prominent biologist and a cousin of Yevgeny Primakov, a future Russian Prime Minister. His wife, Greenfeld's maternal grandmother Emma, was arrested several months later as a “wife of the enemy of the people” and spent ten years in the GULAG. Greenfeld's parents, dissidents from the get go, tried to emigrate to Israel since 1967, and were among the first “refuseniks” – the only ones in Sochi, where they lived at the time. They obtained the permission to leave in 1972. In Sochi, before she emigrated to Israel with her parents, Greenfeld was first known as a child prodigy, playing violin on TV at the age of 7, receiving the Krasnodar Region's Second Prize for poetry (and a bust of Pushkin) at 16, and publishing a collection of poems, under a properly Russified alias, in Komsomolskaya Pravda. Greenfeld received her doctoral degree in Sociology and Anthropology at the Hebrew University in Jerusalem in 1982. In the same year, she came to the United States as a postdoctoral fellow and a lecturer at the University of Chicago. She moved on to hold positions of Assistant and later the John L. Loeb Associate Professor of Social Sciences at Harvard during 1985–1994. In 1994 she joined Boston University as a University Professor and Professor of Political Science, Sociology and Anthropology. At various periods, Greenfeld has held visiting positions at RPI, MIT, the Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales in Paris, Lingnan University and the Open University of Hong Kong. She was a recipient of the UAB Ireland Distinguished Visiting Scholar Award, fellowships from the Institute for Advanced Studies, the Woodrow Wilson International Center for Scholars, and the Institute for Advanced Studies in Jerusalem, Israel. She received grants from the Mellon, Olin, and Earhart foundations, the National Council for Soviet & East European Research, and the German Marshall Fund of the United States. In 2002, she received the Kagan Prize of the American Historical Society for the best book in European History for her book The Spirit of Capitalism. In 2004, she was chosen to deliver the Gellner lecture at the London School of Economics, and in 2011, the Nairn Lecture at RMIT in Melbourne, Australia.

Ұлтшылдық: заманауилыққа жетудің бес жолы

Ұлттықшылық туралы алғашқы кітабында Гринфельд ұлтшылдықтың пайда болуы мен таралуын зерттейді. Ол ұлт идеясының пайда болуын 16 ғасырдағы Англияға байланыстырады. Оның пікірінше, бұл идея ағылшын феодалдық қоғамының жоғарғы қабаттарындағы Розалар соғысының салдарынан туындаған, бұрын-соңды болмаған жоғары әлеуметтік мобильділікке әкелген тарихи жағдайдың нәтижесі болды. Мұндай жоғары мобильділік көптеген ағылшын халқы үшін жаңа, қызығушылық тудыратын (аномикалық), бірақ оңтайлы тәжірибе болды. Бұл олардың бұрынғы – феодалдық – санасымен түсіндірілмейтін нәрсе болғандықтан, оны негіздеу қажеттігі туды. Ол кезде "ұлт" сөзі элитаны білдіретін. Ағылшындар ағылшын халқын – сол кезде "халық" сөзі төменгі таптарды білдірген – ұлт ретінде анықтады, соның арқасында бүкіл халықты элитаның деңгейіне көтерді. Осы анықтамамен қазіргі заманғы әлем пайда болды. Ұлттықшылық, негізінен, "халық" пен "ұлт" ұғымдарын теңестіруден тұрады. Ол дәстүрлі әлеуметтік иерархияны жойды және ұлттық бірегейлік арқылы адамдарға бұрын тек элиталар ғана ие болған қадір-қасиетті сыйлады. Ұлттық бірегейлік – бұл адамның ар-намысын арттыратын бірегейлік: ол ұлттың әрбір мүшесіне ар-намыс сезімін сыйлайды. Адам қадір-қасиетті сезінген соң, одан бас тарта алмайды. Ұлттық мүшеліктің негізгі теңдігі сонымен қатар барлық адамдарды жұмылдыруға және бұрын тек элиталар ғана атқарған белсенді саяси және мәдени рөлді атқаруға ынталандыратын ашық және инклюзивті әлеуметтік қабаттануды білдіреді. Халық құдай мен патшаны алмастырып, егемендіктің иесі болады және өз тағдырын, сондай-ақ жалпы тағдырын шешуге еркіндік пен құқық алады. Халықтың егемендігі, мүшеліктің негізгі теңдігі және секуляризация – ұлтшылдықтың үш негізгі қағидасы. Әлеуметтік қабатталудың ашық жүйесін болжай отырып, ұлтшылдықтың негізінде қоғамның тартымды, инклюзивті бейнесі және негізінен тең мүшелерден тұратын егеменді қоғамдастықтың бейнесі жатыр. Халықтың билігімен ұлттық қауымдастық енді монархтың меншігі болып табылатын, Құдай жаратқан мемлекет болып табылмайды. Ол бұрынғы үкімет түрлерінен айырмашылығы, үкіметтің тұлғасыз түрін – мемлекетті – қажет етеді. Гринфельд сондай-ақ демократияның ұлттықшылдықта халықтың егемендігі және мүшелік теңдігі қағидаларының нәтижесінде логикалық түрде қамтылғанын айтады. Сондықтан, ұлтшылдықтың ықпалымен құрылған барлық заманауи мемлекеттер демократиялық болып табылады. Бірақ ұлттың бастапқы анықтамасы (біртұтас ұғым немесе ұжымдық жеке тұлға) және мүшелік критерийлеріне (азаматтық/ерікті немесе этникалық) байланысты, ұлтшылдықтың үш идеалдық түрі бар (Вебердің мағынасында): жеке азаматтық ұлтшылдық, ұжымдық азаматтық ұлтшылдық және ұжымдық этникалық ұлтшылдық. Мемлекет құрудың қазіргі заманғы тарихында Гринфельд жеке азаматтық және ұжымдық азаматтық ұлтшылдықтың либералды демократияларға (Британия, АҚШ және Франция сияқты) әкелетінін, ал ұжымдық этникалық ұлтшылдықтың авторитарлық демократияларды (Ресей және Германия сияқты) туғызатынын байқайды.

In her first book on nationalism: Nationalism: Five Roads to Modernity, Greenfeld examines the emergence and spread of nationalism in the first five societies which defined themselves as nations—England, France, Russia, Germany and the United States. She traces the birth of the idea of the nation to 16th century England. This idea, she argues, was brought about by the historical accident of the Wars of the Roses which created a vacuum in the upper strata of English feudal society leading to an unprecedented amount of upward social mobility. Such upward mobility was a new, bewildering (anomic), yet positive experience for many of the English people. It required justification because it could not be made sense of within the framework of their previous—feudal—consciousness. At that time, the word “nation” meant an elite. The English defined the English people – the word “people” was, at that time, defined as the lower classes –as a nation, elevating the entire population to the dignity of the elite. With this definition, our distinctly modern world was brought into being. Nationalism, fundamentally, is the equation of the “people” with the “nation”. It destroyed the traditional social hierarchy and, with national identity, granted people dignity, which was previously enjoyed only by the elites. National identity, as such, is a dignifying identity: it makes dignity the experience of every member of a nation. Once one experiences dignity, it cannot be given up. The fundamental equality of national membership also implies an open and inclusive social stratification which encourages all people to mobilize and to play the active political and cultural role formerly played only by the elites. The people become the bearer(s) of the sovereignty, replacing God and king, and have the freedom and right to decide their own as well as the common destiny. Popular sovereignty, together with fundamental equality of membership, as well as secularization, are the three core principles of nationalism. Presupposing an open system of social stratification, at the core of nationalism lies a compelling, inclusive image of society and an image of a sovereign community of fundamentally equal members. Ruled by the people, national community is no longer an estate created by God and owned by the monarch. It requires an impersonal form of government, in distinction to earlier forms of government, called the state. Greenfeld also argues that democracy is logically implied in nationalism because of the principles of popular sovereignty and equality of memberships. All modern states built under the influence of nationalism are, therefore, democracies. Depending on the initial definition of the nation (a composite entity or a collective individual) and the criteria of membership (civic/voluntary or ethnic), however, there exist three ideal types (in the Weberian sense) of nationalism – individualistic civic nationalism, collectivistic civic nationalism and collectivistic ethnic nationalism. In the modern history of state building, Greenfeld finds that individualistic civic and collectivistic civic nationalisms tend to result in liberal democracies (such as Britain, the United States and France), while collectivistic ethnic nationalism seems to produce authoritarian democracies (such as Russia and Germany).

Капитализм рухы: ұлтшылдық пен экономикалық өсім

Капитализм рухы: ұлтшылдық және экономикалық өсімде Гринфельд ұлтшылдықтың, өзінің теңдік қағидасына негізделгендігімен, заманауи экономиканы дамытуға қажетті әлеуметтік құрылымның түрін – яғни, әлеуметтік мобильділікке мүмкіндік беретін, еңбекті еркін қылып, нарықтық күштердің әрекет ету аясын кеңейтетін ашық қабатталу жүйесін қалыптастыратынын айтады. Бірақ одан да маңыздысы, ұлттың мәртебесіне мүшелерінің инвестициясы, ол міндетті түрде басқа ұлттардың мәртебесімен салыстырылады, сондықтан ұлтшылдық халықаралық бәсекелестікті тудырады. Ұлттық беделді сақтау үшін ұлтшылдық тұрақты экономикалық өсуге ұмтылуды талап етеді, егер экономикалық жетістік ұлттық бедел үшін маңызды деп есептелсе және халықаралық бәсекелестіктің салаларында – мысалы, тарихи тұрғыдан алғанда, ресейлік ұлтшылдар экономикалық саланы халықаралық бәсекелестік аренасы ретінде қарастырмаған. Қазіргі заманғы экономика өзін-өзі қамтамасыз ете алмайды. Гринфельдтің пікірінше, оны ұлтшылдық жандандырады және қолдайды. Бірінші және екінші кітаптарында Гринфельд сондай-ақ, Англия, Франция, Ресей, Германия, АҚШ сияқты ең алғашқы ұлттардың әр қоғамындағы аномальды жағдайлардың (аномия) осы қоғамдарда ұлт идеясының таралуына басты себеп болғанын атап көрсетеді. Алайда, Жапонияны зерттеуі және Қытай қоғамына қатысты соңғы байқаулары осы тұжырымға түзетулер енгізеді. Жақында жарық көрген «Ұлтшылдықтың жаһандануы» кітабының кіріспесінде ол Қытай өркениетінің ықпалындағы қоғамдар, монотеистік қоғамдардан айырмашылығы, қайшылықтар логикасын басымдыққа қоймайды, сондықтан үлкен дағдарыстарсыз аномальды жағдайлармен күресуге қабілетті екенін ұсынады.

Ақыл, заманауилық, ақымақтық: мәдениеттің адам тәжірибесіндегі әсері

Үшінші кітабында – "Ақыл, Модернизм, Ұқыпсыздық: Мәдениеттің Адам Тәжірибесіне Әсері" – Гринфельд адам тәжірибесін зерттеудің философиялық алғышарттары мен әдістемесін ұсынады, ақыл-дене немесе психофизикалық мәселені шешуге тырысады. "Американдық Социология Журналында" кітапты қарастырған Карен Серуло былай деп жазады: "Гринфельд өзінің аргументін ақыл туралы ұзақ жылдар бойы қалыптасқан түсініктерге қарсы келетін теориялық негізде құрайды. Ол осы саладағы басым дуалистік көзқарастарды – материалдық пен руханины бөліп көрсететін көзқарастарды – алмастырып, шындықты үш дербес, бірақ байланысты қабаттан тұратын үш бөлімді құрылым ретінде қарастыруды ұсынады: материя қабаты, өмір қабаты және ақыл қабаты, олардың жоғарғы екеуі пайда болатын құбылыстар". Оның аргументі дами келе, ол ақылдың қасиеттеріне көбірек назар аударады, ақылдың өсуіне және дамуын шектеуге мүмкіндік беретін биологиялық элементтерді анықтайды. Ол сондай-ақ символдық мәдениеттің биологиялық ақылды қалай өзгертетінін және кеңейтетінін зерттейді, оны өзгеріп жатқан орталық оқиғаларға байланысты әрдайым пайда болатын, өзін-өзі реформалайтын және қайта құрастыратын күрделі және динамикалық құрылымға айналдырады. Дарвиннің "ең жақсылардың тіршілік етуі" және эволюция теориясы философиялық материалистер мен философиялық идеалистер арасындағы қайшылықты өмірдің автономды биологиялық шындығын ғылыми тұрғыдан зерттейтін құрылымды ұсына отырып шешкендей, Гринфельд екі деңгейден тұратын символдық процесті ұсынады: мәдениет және ақыл. "Тірі қалу ортасы және организм сияқты, ұжымдық деңгейдегі символдық процесс, мәдениет, ақылдың (сонымен қатар оны қолдайтын мидың) жұмыс істейтін ортасын білдіреді. Мәдениет ақылдың құрылымын қалыптастырады және бейімдейді, бірақ оны ешқашан толық анықтай алмайды, өйткені мидың әрбір психикалық процеске қатысуы мұндай анықтаманы мүмкін етпейді және оның орнына әрбір жеке ақылды өзіндік шығармашылық мәдени процесте (көп немесе аз) кіші серіктес етеді". Биологиялық шындық пен оның биологиялық құрылымдары (мысалы, ми, адам геномы және адам қоғамы) ішінде мәдениет – ақылдың құрылатын және ақылдың өнімдерімен құрылатын жаңа орта. Бұл автономды, өзін-өзі қайталайтын процесс, оны қолдайтын материалдық және биологиялық шындықтар сияқты, ғылыми зерттеудің өзіндік парадигмасын ұсынады (Гринфельд бұны социологиялық ментализм деп атайды). Гринфельд ақылдағы үш мүмкін, логикалық түрде туындаған құрылымды немесе "функционалдық жүйелерді" анықтайды. "Адам санасында, жануарлар миының қиялдау қабілетімен қолдау тапқан, символды ортамен ерекше адамның символдық қиялына айналған мәдениет, міндетті түрде үш осындай "құрылымды" жасайды, олар адам ақылын жануарлардың ақылынан ерекшелендіреді. Бұл құрылымдар – өзімнің бөлімдері және (1) сәйкестік – қарым-қатынаста құрылған өзім; (2) агенттік, ерік немесе әрекет ететін өзім, әрекет ететін өзім; және (3) ойлайтын өзім, «өзімнің өзі-жаны» немесе «Декарттың өзім»". "Ақыл, Модернизм, Ұқыпсыздық" мәдениет пен ақылды ғылыми тұрғыдан зерттеудің осы моделін көрсетеді, "ұқыпсыздыққа" немесе шизофрения, екіполярлы бұзылу және депрессияның "үш үлкен" психикалық ауруларына назар аударады. Гринфельдтің пікірінше, қазіргі заманғы мәдениет ұлттық сананың пайда болуының нәтижесі болып табылады. "Ұлтшылдық – бұл, ең алдымен, әлеуметтік/саяси шындықтың бейнесін, оның мүшелері негізінен тең, инклюзивті (яғни, мәртебе мен таптың шекараларын кесіп өтетін) бірегейлікке ие егеменді қоғамдардан тұратын бейнесін көрсететін сананың түрі". Ұлттық сана барлық адамдардың теңдігін қабылдайтын дүниетанымын білдіреді, онда барлық адамдар теңдіктің элитасының мүшелері болып саналады. Барлық жеке тұлғаларды елестетуге болады және теориялық тұрғыдан алғанда, зайырлы теңдік көзқарасы бар барлық жеке тұлғалар үшін мүмкін. Бұл сана шексіз мүмкіндіктерге жол берсе де, шексіз таңдауды талап етеді. "Қазіргі заманғы мәдениет – әсіресе ұлттық санада көрінетін қоғамның барлық мүшелерінің теңдігі, зайырлылық және өзін-өзі анықтаудағы таңдау – жеке тұлғаның жеке басын қалыптастыруды қиындатады. Таңдаулар неғұрлым көп болса, адам бұрын жасаған таңдауларда (өзі үшін немесе біреу үшін) соншалықты нашарлайды және өз ойына келу – сөзбе-сөз, жеке басын құру мағынасында – күрделене түседі". Осы шексіз таңдауларды таңдау жүгі жеке адамның санасына түседі және еріктің жұмысын тоқтатады. Денеге әсер ететін кез келген орталық стимул сияқты, ақыл мен мәдениеттің жұмыс істейтін биологиялық ми да физикалық түрде әсер етеді (мысалы, тамақ таңдауы физикалық денені әсер етеді немесе трофикалық каскад сияқты биологиялық процесс).

In the third book of the trilogy, Mind, Modernity, Madness: The Impact of Culture on Human Experience, Greenfeld first lays out the philosophical premises and a methodology for studying human experience by attempting to overcome the mind/body or psychophysical problem. The reviewer of the book in the American Journal of Sociology, Karen Cerulo, writes: "Greenfeld builds her argument on a theoretical foundation that challenges long standing conceptions of mind. She suggests that we replace dominant dualistic approaches in this realm—those that partition the material and the spiritual—and instead treat reality as a tripartite structure "consisting of three autonomous but related layers, with the two upper ones being emergent phenomena—the layer of matter, the layer of life, and the layer of the mind". As her argument unfolds, she focuses more specifically on the qualities of mind, identifying the biological elements from which mind grows and by which its development is constrained. She also explores the ways in which symbolic culture transforms and expands the biological mind, making it a far more complex and dynamic entity that reforms and reconfigures itself, ever emerging in relation to changing environmental events." Just as Darwin's theory of "survival of the fittest" and evolution resolved the conflict between philosophical materialists and philosophical idealists by providing a framework within which the autonomous biological reality of life could be studied scientifically, Greenfeld proposes a symbolic process consisting of two levels: culture and the mind. "Just like a species' habitat and the species itself for an organism, the symbolic process on the collective level, culture, represents the environment in which the mind (and, therefore, the brain which supports it) functions. Culture calls into being and shapes the structures of the mind, but it never determines them, for the necessary participation of the brain in every mental process precludes the possibility of such determination and instead makes every individual mind a (more or less) junior partner in the self creative cultural process." Within the biological reality, and its biological structures (such as the brain, the human genome, and human society), culture is an emergent environment in which the mind is created, and which itself is created by the products of the mind. This autonomous, self iterating process, like the material and biological realities which underpin it, provides its own paradigm of scientific study (which Greenfeld dubs sociological mentalism). Greenfeld further identifies three possible, logically derived structures, or "functional systems," within the mind. "Within the mind, culture, supported by the imaginative capacities of the animal brain, transformed by the symbolic environment into the specifically human, symbolic imagination, necessarily creates three such 'structures,' which further distinguish the human mind from the mental life of animals. These structures are compartments of the self or I and include (1) identity—the relationally constituted self; (2) agency, will, or acting self, the acting I; and (3) the thinking self, 'I of self consciousness' or the 'I of Descartes'." Mind, Modernity, Madness demonstrates this model of the scientific study of culture and the mind, by focusing on "madness" or the "big three" mental diseases of schizophrenia, bipolar disorder, and depression. According to Greenfeld, modern culture is the result of the emergence of national consciousness. "Nationalism is, above all, a form of consciousness which projects the image of social/political reality as consisting of sovereign communities of inclusive (that is cutting through lines of status and class) identity, whose members are fundamentally equal." National consciousness presupposes a secular, egalitarian world view, wherein all individuals are understood to be members of an inherently equal elite. All identities are imaginable and theoretically possible for all individuals within the secular egalitarian worldview. While this consciousness allows for endless possibility, it also requires endless choice. "It is modern culture—specifically the presumed equality of all members of society, secularism, and choice in self definition, implied in the national consciousness—that makes the formation of the individual identity difficult The more choices one has, the less secure one becomes in the choices already made (by one or for one) and making up one's mind—literally, in the sense of constructing one's identity—grows increasingly difficult." The burden of navigating these infinite choices falls upon the individual mind, and stymies the function of the will. Like any environmental stimulus on the body, the biological brain, within which the mind and culture function, is necessarily also physically affected (just as food choices affect the physical body, or a biological process such as a trophic cascade).

Ұлтшылдық: заманауилыққа жетудің бес жолы

Гринфельд "Национализм: заманауилыққа жетудің бес жолы" еңбегінде: "Мен тарихи деректердің күрделілігіне таңырқадым және материалдың тым көптігінен кейде көңілім тоңды. Бір кезде оған қарсы күнә жасамай, оны түсінуге шамасы жете ме деп үмітсіздікке ұшырадым, сондай-ақ тарихи әлеуметтанудың (тарихи немесе әлеуметтану ретінде) мүмкін болатынына күмәндана бастадым" (Гринфельд 1992, 26) деп мойындады. Осы мойындауға жауап берген Раймонд Пирсон: "Осы тұрғыда тарихшылардың көпшілігі оның бағасын қолдайды" деді. Пирсон Гринфельдтің "екіншілік әдебиетке құрметсіздігін" және "Прокруст тәсілін" сынады. Пирсон өз шолуының толық емес екенін нақтылады: "Көптеген тарихшылар үшін мұқабадағы "тарихи бағытталған социологиялық еңбекке" қатысты наразылықтар соншалықты көп, олар назар үшін жарысады. Осы шолу шеңберінде тек бірнеше шағымды қарастыруға болады". Фриц Штерн "Национализм" кітабына жасаған қысқаша шолуында неміс бөлімін "әсіресе нашар" деп бағалады және жалпы қорытындысында: "Автордың білімі, оның түсінігінен асып түседі" деді.

Капитализм рухы

"Американ тарихи шолуында" Карл Стрикверда "Рух" еңбегін қарастырып, былай деп қорытындылады: "Бұл маңызды мәселелерді қамтыған, ойландыратын, бірақ жүйесіз және нақты қорытындысы жоқ еңбек". Андре Уэйкфилд "Заманауи тарих журналында" ұлтшылдыққа сілтеме жасай келе: "Екі еңбекте де бірнеше кемшіліктер бар: тарихнамаға деген құрметсіздік, аз ғана деректерге негізделген жалпылама қорытындылар жасауға бейімділік және тарихи 'мысалдарды' алдын ала дайындалған үлгіге енгізуге ұмтылыс". Чарльз Тилли де Гринфельдтің тәсілін сынады: "Гринфельд идеологиялық өзгерістерге тым көп назар аударады, сондықтан тарих білімі бар оқырмандар үнемі айтылмаған және жауапсыз баламалы түсіндірмелерді ойға алады". Тилли қорытындылап: "Қосымша нақтылау мен дәлелдер күтіліп тұрғандықтан, Гринфельдтің қалыптасқан көзқарастарға батыл қарсылығын қолдаймыз".

Ақыл, заманауилық, ақымақтық

"Адамның санасы, заманауилық, ессіздік" еңбегінде Энн Голдберг: "Адамның санасы психикалық аурудың ұзақ мерзімді дамуының толыққанды тарихы ретінде өте күмәнді" деп жазды. Голдберг Гринфельдтің тәсілін сынға алды: "Гринфельд талдауының негізі ретінде 'логиканы' және 'эмпиризмді' үнемі пайдаланады. Алайда, 'Адамның санасы' – бұл дереккөздерге модернизация теориясының негізгі тұжырымын қабаттастыру арқылы тарихи деректерді таңдап алынған оқылым. Эндрю Скалл кітап туралы: "Маған бұл кітап өте қызықсыз, өте субъективті, тақырып бойынша нақты біліммен байланысы жоқ, өзінің дұрыстығына сенімді, бірақ тиісті дәлелдерді жүйелі түрде қарастырмай, сондай-ақ ессіздік уақыт және кеңістік бойынша қандай мағынаға ие болғанын ескермейтіндей көрінді. Сондықтан, мұндай кітаптың ірі университет баспасынан шыққанына таң қалдым" деді. Скалл одан әрі: "Оның Англияның алғашқы заманауи кезеңінің тарихи суреттемелері, тіпті сол дәуірдегі Еуропалық ұлттар туралы айтпағанда, ол талқылауға тырысқан кезеңдер туралы ең қарапайым білімі бар кез келген тарихшыны қыңырқайтын және ашуландыратын болар еді" деп түйіндеді.