Кіріспе
Сандро Боттичеллидің суреті «Гранатты Мадонна» 1487 жыл шамасында Сандро Боттичелли ағаш тақтаға темперамен салған. Қазір ол Флоренциядағы Уффици галереясында сақталуда. Сандро Боттичелли – Италияның Флоренция қаласынан шыққан итальяндық Ренессанс дәуірінің көрнекті суретшісі. «Мадонна» (сурет) дөңгелек пішіндес форматты қолданады, бұл «тондо» деп белгілі, ол назарды басты кейіпкерлерге – әр жағынан періштелермен симметриялы түрде оралып тұрған Құдай ана Мария мен сәби Исаға шоғырландырады. Боттичеллидің темпера грасса қолдануы кейіпкерлерге нақты келбет береді, бұл Ренессанс дәуірінде кең таралған «натуралистік» стиль деп аталады. Құдай ана Мария сәби Исаны иесінше құшағына алып, сол қолында гранат ұстап тұр. Дін ағымында бейнеленген гранаттың мағынасы әртүрлі жорылымдарға ие. Ренессанс дәуіріндегі суретшілер өз өнерлерін жетілдіру үшін танымал суретшілердің туындыларын көшіріп салғандықтан «Гранатты Мадоннаның» көптеген көшірмелері сақталған. Аталған картина қазір Италияның Флоренция қаласындағы Уффици галереясында қойылған. Фра Анжеликоның сол атаумен белгіленген суреті Прадо мұражайында орналасқан.
The Madonna of the Pomegranate was painted in circa 1487 with tempera on a wood panel by Sandro Botticelli. It is now in the Uffizi in Florence. Sandro Botticelli was a leading Italian Renaissance artist from Florence, Italy. The Madonna (art) uses the circular format, better known as a tondo, which focuses the attention on the main characters, the Virgin Mary and baby Jesus, who are surrounded symmetrically by angels on each side. Botticelli's use of tempera grassa give the characters a real look, better known as a "naturalistic" style, which is common during the Renaissance. The Virgin Mary is holding baby Jesus gently in her arms while holding a pomegranate in her left hand. The pomegranate being displayed has a few different interpretations of its meaning in the religious piece. There are many replicas of the Madonna of the Pomegranate due to artists during the Renaissance would copy other established artists' artwork to master their own skills. The painting is currently on display at the Uffizi Gallery in Florence, Italy. A painting by Fra Angelico often given the same title is in the Prado Museum.
Тарих
Гранатты Мадонна – итальяндық Ренессанс кезеңінің суретшісі Алессандро ди Мариано ди Ванни деи Филипепидің (1445–1510) суреті, көбінесе Сандро Боттичелли деп танылады. Боттичелли Флоренцияда туып өсті, және өмірінің көп бөлігін Флоренция Ренессансының ең танымал суретшілерінің бірі ретінде өткізді. Боттичелли еңбек еткен кезінде, оқуын доғарып, суретшінің шеберханасында тәлім алуға кірісті. Боттичелли Флоренцияның ең беделді суретшілерінің бірі – Фра Филиппо Липпидің (1406–1469) жетекшілігімен білім алды. Липпи Флоренциядағы белгілі және қуатты Медичи әулетінің қорғауында болды; ол монастырлар мен шіркеулерге де суреттер салған. Липпи өзінің сызықтарының айқындығымен және әйел бейнелерін пайдалануымен танымал болды, бұл Боттичелли стиліне зор әсер еткендіктен маңызды. Гранатты Мадонна – Боттичеллидің Флоренциядағы шеберханасынан шыққан көптеген суреттердің бірі. Боттичелли Гранатты Мадонна суретін жасай бастаған кезде-ақ танымал суретші болған, және оның тағы да көп белгілі туындылары бар. Суреттің кімге тапсырыс бергені белгісіз.
Сипаттама
Сандро Боттичелли "Гранатты Мадонна" суретінде бейнеленген тұлғаларды анықтауды өте жеңілдетті. Суреттің ортасында Мадонна, яғни Мәриям қыз, әр жағында үштен бес періштемен симметриялы түрде оралынған. Мәриямды қоршаған періштелер оған лилиялар мен раушан гүлдерінен жасалған гүл шоқтарын ұсынып, құлшылық етеді. Иса Мәсіх Мәриямның қолында, екі қолы да бір анардың үстінде, икемдеп жатыр. Мәриям ана да, нәресте Иса да мұңды бет-әлпетпен бейнеленген. Мәриям мен Исаның осы көрінісі, Құдайдың Ұлы болашақта көтеретін қайғы-қасіретті еске салады.
Стиль
Сандро Боттичелли өте білікті және мансабы бойында жиі жұмыс істеген суретші болды. "Гранатты Мадонна" картинасында Боттичелли итальяндық Ренессанс суретшісі ретіндегі шеберлігін көрсетеді. Бұл суреттің стилі "натуралистік", яғни "тіршіліктің өзі сияқты", бұл Ренессанс өнерінде кең таралған. Боттичелли көрермендердің назарын тік сызықтар арқылы Мәриямға, Исаға және гранатқа аударады, осы арқылы көктегі жарқыраған жарықты бейнелейді. Суреттегі дөңгелек пішін, тондо деп аталады, бұл кейіпкерлерге назар аударуға көмектеседі. Боттичелли симметрияны Мәриям мен Исаның екі жағындағы бірдей сандағы періштелермен көрсетеді. Боттичелли суретті ыстықтай боялған тақтаға, көмірмен абайлап және еркін сызықтармен бастады. Боттичелли жаңалықтарды қабылдауға әрқашан дайын болды. Бұл жұмыстың ең маңызды жаңалығы – май қосылған жұмыртқа сарысымен өңделген темпера грассаның қолданылуы болды. Бұл бояуды мөлдір етті, "Гранатты Мадонна" картинасында көрініп тұрғанындай. Сандро Боттичелли дене түстерін салу кезіндегі қылқаламмен жасалған әдістерімен және қолданған пигменттерімен танымал. Боттичелли көбінесе пигменттерді суретшілерге жақсы белгілі, өте жұқа, мөлдір емес қабаттармен жағар еді. Боттичелли ақ, ақшыл, қымыз және қызыл көлді бір-біріне қабаттасқан, жартылай мөлдір қабаттармен қолданады, суреттегідей. Ол салған әйелдердің беттері ақшыл, фарфор тәрізді, ал еңкелері, мұрындары мен ауыздары аймақтарында күңгірт қызғылт түстермен боялған. Боттичелли Құдайдың баласы сияқты нәрестелерді цинабар глазурасымен және қызыл көлдің акценттерімен қарқынды түстермен бейнелейді. Ренессанс суретшілері өліктерді кесу арқылы жоғалған білімді қайта қалпына келтіре алды. Ренессанс дәуірінде суретшілер анатомияны зерттеуді өте құнды деп санады, бұл оларға адам денесін жақсырақ түсінуге және суреттерін тіршіліктің өзіне ұқсатуға мүмкіндік берді. Сурет "Гранатты Мадонна" деп аталды, себебі Мәриям қолында осы жеміс бар. Гранат Исаның азаптары мен қайта тірілуін символдайды. Христиан дінінде гранат өмірден өлімге және қайта тірілуге өтуді білдіреді, өйткені ол қалған тұқымнан қайта жаралады. Ашылған гранаттың қызыл тұқымдары көрерменге Исаның адамзатты құтқару үшін төккен қанын еске түсіреді. Гранаттың қабығындағы бөліктер жүректің камераларына ұқсас симметриясыз кеңістіктерді көрсетеді. Боттичелли ішкі, қоқысты қабықты көрсетеді, ол арилдерді (тұқым қапшықтарын) бес кеңістікке бөледі. Бұл кеңістіктер – қуыстар, қарыншалар және негізгі өкпе артериясы. Тақ екі бөлікке бөлінген, жоғары қуыс вена мен аортаның үш тармағын еліктейді. Жеміс кеудесінің сол жағында, жүректің орнына жапсырылып ұсталады. Жүректің нақты анатомиясымен және кеудедегі бейнеленуімен бұл таңғаларлық ұқсастықтар Мәриям мен Исаның қолындағы жемісте жасырылған жүрек болжамын тудырады.
Мәриямның қасиеттері
Екіншіден, суреттегі анардың болуы Құдай ана Мәриямды ерекше атап көрсетеді. Иса Мәсіх христиан дініндегі ең маңызды тұлға болғанымен, Оның анасы ретінде Мәриям да маңызды рөл атқарады. Мәриям Исаның балалық шағында оның эмоционалдық және физикалық дамуына, жан-жақты өсуіне көмектеседі, берік негіз қалайды. Иса өскен сайын анасы оған қолдау көрсетіп, денесінің өсуіне қажетті дұрыс тамақтандыруды қамтамасыз етеді. Мәриямның аналық міндеттеріне сондай-ақ қорғау, қажетті дағдыларды, ережелерді және құндылықтарды үйрету кіреді, осылар Исаның өмірі бойында өзімен бірге алып жүретін нәрселер болады. Мәриям Құдайдың Ұлын дүниеге әкеліп, тәрбиелеудегі осы ерекше рөлін адал түрде атқарғандықтан, Құдайдан осы зор міндетті қабылдағандықтан, батылдық, сүйіспеншілік және терең иман сияқты көптеген құнды қасиеттерге ие екенін көрсетеді.
Көшірмелері
Қайта өрлеу дәуірінде суретшілердің басқа суретшілердің туындыларын ұстануы жиі кездесетін құбылыс еді. Белгілі бір суретшінің жұмысын көшіру – көркем дайындық үшін маңызды рөл атқарды. Осыған қарамастан, "Гранатты Мадонна" картинасының көптеген көшірмелері сақталған. Жылдар бойы сары лактан тазарту және Сандро Боттичеллидің жұмысының сапасыз көшірмесі деп есептелгеннен кейін, Англия мұрасының аға коллекциясын сақтаушысы Рейчел Тернбулл өзінің шеберханасындағы туындының Сандро Боттичеллидің Флоренция студиясынан шыққан түпнұсқа көшірме екенін анықтады. Рейчел Тернбулл командасымен көп жыл бойы тынымсыз жұмыс істеп, түпнұсқаның үстіне жабылған бояуды алып тастады, осылайша оны заманауи етіп өзгерткендердің іздерін жойып, түпкілікті қылқаламмен салған сызықтар мен бояуды ашты. Сарапшылар бояуды зертханалық сараптамадан өткізіп, оның қайта өрлеу дәуіріне тән екенін анықтады. Лондондағы Англия мұрасының мамандары картинаның стилі мен қылқаламмен салған сызықтарын қарастырып, шеберханадағы туындының Сандро Боттичеллидің Флоренция студиясынан шыққан түпнұсқа екенін растады.