Кіріспе

Америкалық саяхатшы, Флорида штатының Өкілдер палатасының мүшесі.

Роберт Камминг Шенк (4 қазан 1809 – 23 наурыз 1890) – Америка Азамат соғысындағы Одақ армиясының генералы, сондай-ақ Бразилия және Ұлыбританиядағы американдық дипломатиялық өкілі. Ол Буль-Ран шайқасының екі кезесінде де болды, 1862 жылғы Джексон аңғары науқанына және Крос-Кейс шайқасына қатысты. АҚШ Өкілдер палатасында екі рет көп мерзімге сайланды. Оның үлкен ағасы, Джеймс Финдлей Шенк, АҚШ Әскери-теңіз күштерінде контр-адмирал болды. 1871-1876 жылдары Шенк Улисс С. Грант басшылығымен Ұлыбританиядағы АҚШ министрі қызметін атқарды.

Ерте өмір және мансап

Шенк Огайо штатының Франклин қаласында Уильям Кортенус Шенк (1773–1821) және Элизабет Роджерс (1776–1853) отбасында дүниеге келді. Уильям Шенк белгілі голландтық отбасының ұрпағы болды және Нью-Джерси штатының Монмут округінде туған. Уильям Шенк жер алыпсатар және Огайоның алғашқы маңызды қоныстанушыларының бірі болды, сонымен қатар 1812 жылғы соғыста қатысып, ұлы сияқты генерал шеніне дейін көтерілді. Ол Роберт он екі жасқа толғанда қайтыс болды, ал бала генерал Джеймс Финдлейдің қамқорлығына берілді. 1824 жылы Роберт Шенк Маями университетіне екінші курсқа түсіп, 1827 жылы үздік дипломмен бакалавр дәрежесін алды, бірақ Огайо штатының Оксфорд қаласында қалып, француз және латын тілдерінен сабақ беріп, оқумен айналысып, 1830 жылға дейін магистр дәрежесін алды. Ол Томас Корвиннің басшылығымен заң оқып, 1831 жылы адвокаттыққа қабылданды. Ол Дейтон қаласына (Огайо штаты) көшіп, мамандығы бойынша жетекшілік позицияға ие болды. Ол көп жыл бойы Джозеф Халси Крейнмен бірлесіп Crane and Schenck фирмасында жұмыс істеді. 1834 жылдың 21 тамызында Шенк Нью-Йорк штатының Лонг-Айленд аймағындағы Ниссекуго қаласында Ренельш В. Смит (1811–1849) атты әйелге үйленді. Олардың некесінен алты қыз дүниеге келді. Олардың үшеуі нәресте кезінде қайтыс болды, ал үш қызы сақталды. 1849 жылы оның әйелі Дейтон қаласында (Огайо штаты) туберкулезден қайтыс болды.

Саясат

Саяси өмірге алғаш рет 1838 жылы штат заң шығарушы органына сайлауға қатысып, сәтсіздікке ұшырағанда қадам басқан; 1841 жылы бір мерзімге ие болды. 1840 жылғы президенттік сайлау кампаниясында ол Виг партиясының ең шебер сөз сөйлейтін спикерлерінің бірі ретінде танылды. 1843 жылы өзінің округінен АҚШ Конгресіне сайланды, 1845, 1847 (ол Жолдар мен каналдар комитетінің төрағасы болған кезде) және 1849 жылдары қайта сайланды. Оның ең алғашқы көзге түсетін жұмысы – құлдыққа қарсы петициялардың палата мәжілісінде оқылуына тыйым салатын, ұзақ жылдар бойы қолданылып келген «сүрендік ережелерді» жоюға көмектесу болды. Ол Мексика-Америка соғысын құлдықты одан әрі дамыту мақсатындағы агрессия соғысы деп қарастырып, қарсылық білдірді. 1851 жылы қайта сайланудан бас тартып, 1851 жылдың наурыз айында президент Миллард Филлмор оны Бразилия елшісі қызметіне тағайындады, сондай-ақ Уругвай, Аргентина Конфедерациясы және Парагвай елдеріне де аккредитациялады. Үкімет оған Буэнос-Айрес, Монтевидео және Асунсьон қалаларына сапар шегіп, Рио-де-ла-Плата және оның салаларындағы республикалармен шарттар жасасуды тапсырды. Осы елдермен бірнеше шарттар жасалды, олардың арқасында АҚШ еуропалық елдерге ешқашан берілмеген артықшылықтарға қол жеткізді. 1852 жылы демократтардың жеңісіне байланысты Уругваймен жасалған сауда шарты АҚШ Сенатынан ратификацияланбады. 1854 жылы Шенк Огайоға оралды, республикалық партияның көзқарастарына көңіл білдіргенімен, Джон К. Фремонтқа деген жеке қарсылығы соншалықты күшті болды, ол сайлауға қатыспады. Ол табысты заңгерлік тәжірибе құрып, сонымен қатар Форт-Уэйн Батыс теміржол компаниясының президенті болды. Республикалық партияға көбірек жақындасып, 1859 жылдың қыркүйегінде Шенк Дейтонда елдегі өршіп келе жатқан араздық туралы сөз сөйледі. Бұл сөйлеуінде Шенк Республикалық партияның президенттікке Абрахам Линкольнді ұсынуын қалады. Бұл, мүмкін, Линкольнның президенттікке кандидаттығын алғаш рет ашық қолдау болды. Шенк 1860 жылы Чикаго конвенциясында және одан кейінгі науқанда Линкольнді ынтамен қолдады.

Азаматтық соғыс

Форт Самтерге шабуыл жасалғанда, Шенк президентке қызметін ұсынды. Ол кейіннен Линкольнмен кездескенін былай деп еске алды: «Линкольн мені шақырып алып: «Шенк, маған қалай көмектесе аласың?» – деп сұрады. Мен: «Сіз не қаласаңыз, соны істеймін. Мен сізге көмектесуге асығам». Ол: «Соғыса аласың ба?» – деп сұрады. Мен: «Тырысып көрейін» деп жауап бердім. Линкольн: «Мен сені генерал етіп тағайындағым келеді», – деді. Мен оған: «Бұл туралы білмеймін, мырза президент, сіз мені генерал етіп тағайындасаңыз да, генерал бола алмай қалуым мүмкін» деп жауап бердім. Содан кейін ол солай істеді, мен соғысқа бардым». Шенк еріктілердің бригадир-генералы болып тағайындалды. Вест-Пойнт түлектерінің көбі саяси генералдарды сықақтап қарады. Шенк әскери адам болмаған, бірақ ол әскери ғылымды жақсы білген. 1861 жылдың 17 маусымында Одақ армиясының генерал-майоры Ирвин Макдауэлл Шенктің басшылығымен және полковник Александр Макдауэлл Маккуктың тікелей басшылығымен 1-ші Огайо ерікті жаяу әскер полкін (90 күндік) Вирджиния штатының Фэрфакс округіндегі Одақ позициясын кеңейтуге жіберді. Шенк Александрия, Лудон және Гэмпшир темір жолымен алты рота сарбазды алып, Александрия, Вирджиния және Виена арасындағы теміржол көпірлерін күзету үшін жасақтарды қалдырды. Пойыз Венаға жақындағанда, Фэрфакс сотынан солтүстікке қарай 6 шақырым және Александриядан 15 шақырым жерде 271 офицер мен сарбаз пойызда қалды. Сол күні Конфедерация армиясының полковнигі Макси Грег 6 айлық 1-ші Оңтүстік Каролина жаяу әскер полкін (шамамен 575 адам), екі кавалерия ротасын (шамамен 140 адам) және екі артиллерия құралы бар артиллерия ротасын (35 адам), барлығы 750 адамды Фэрфакс сотынан Потомак өзеніне қарай барлау миссиясына жіберді. Сапардан қайтып келе жатқанда, сағат 18:00 шамасында Конфедерация сарбаздары қашықтағы пойыздың сыбызғысын естіді. Грег артиллериясын Венаға жақын теміржолдың қисығына орналастырып, әскерін артиллерияның айналасына жайғастырды. Осы жағдайды көріп, жергілікті одақшыл ақсақал жолмен жүгіріп, жақындап келе жатқан пойызды жасырын конфедерациялық күштер туралы ескертуге тырысты. Одақ офицерлері оның ескертуіне мән бермей, пойыз жолын жалғастырды. Одақ сарбаздары ашық вагондарда немесе платформаларда отырып, пойыз Венаға қарай кері жүрді. Екі күш те тиімді мылтық ату қашықтығынан сәл ғана шығып, екі тараптан да аз ғана оқтар атылды. Қараңғы түскенде Одақ күштері кері шегінуге және Конфедерация атты әскерінің қуып жете алмайтындай жерге қашып құтылуға үлкерді. Конфедерацияның қуғын-сүргіні де, Одақ күштері үлкен әскердің алғы шебі болуы мүмкін деген қауіп-қатер және Конфедерация күштері сол түнде өз базаларына оралуы керек болғандықтан, ертерек тоқтатылды. Конфедерация сарбаздары қалған жабдықтарды алып, қалған жолаушылар вагоны мен бес платформаны өртеп жіберді. Одақ күштерінен сегіз сарбаз қаза тауып, төрт сарбаз жараланды. Вирджиния штатының Вена шайқасы Біріккен Одақтың Биг-Бетел шайқасында жеңілгеніне бір апта бұрын болды. Тарихшы Уильям С. Дэвис «баспасөз 17 маусымда Венадағы шағын жеңілістен қатты алаңдады және халық федералистер қашан жеңіске жетеді деп сұрай бастады» деп атап өтті. Шенктің келесі рет көрінуі 1861 жылдың 21 шілдесінде болған Булл-Ран шайқасы болды, онда ол генерал Дэниел Тайлердің дивизиясында бригадаға қолбасшылық етті. Шайқас барысы Одақ күштеріне қарсы бұрылып, көптеген бөлімдер шайқас алаңынан қаша бастағаннан кейін, Шенктің бригадасының бөлімдері, майор Джордж Сайкс басқаратын АҚШ әскерлерімен бірге, полковник Луис Бленкер басқаратын үш неміс полкінің бригадасы, полковник Эразм Киес бригадасы және 1-ші және 2-ші Род-Айленд жаяу әскер полктері Одақ армиясының қалған бөлігі тәртіпсіздікпен шегініп жатқанда салыстырмалы түрде жақсы тәртіппен алаңнан шықты. Кейіннен Шенк Батыс Вирджинияда генерал-майор Уильям Роузкранс, ал Лурай аңғарында генерал-майор Джон С. Фримонттың қол астында болды. Ол 1862 жылы Джексонның Шенандоа аңғарындағы жорығына, Крос-Кейс шайқасына қатысты және генерал-майор Франц Сигелдің болмауы кезінде I корпустың командирі болды. Вирджиния армиясына, содан кейін генерал-майор Джон Поуптың қол астында қосылуға бұйрық берілді, ол Екінші Булл-Ран шайқасынан бұрын оған қосылды және екі күндік шайқастың ортасында болды, екінші күні ауыр жарақат алды, оң қолы зардап шекті. 1862 жылдың 18 қыркүйегінде генерал-майор болып тағайындалды, шілде айының 30-ынан күшіне енді. Шенк алты айға далалық қызметке жарамсыз болды, бірақ Мэрилендтің жайсыз азаматтарын қамтитын VIII корпустың басшылығына тағайындалды, барлық жайсыздықтар мен дүрбелеңдерді және опасыздыққа қатысуды басып тастады. Шенк Мэриленд тұрғындарының опасыз бөлігімен танымал болған жоқ. 1863 жылдың желтоқсанында ол Конгрестегі өкілдігіне ие болу үшін лауазымынан кетті.

Соғыстан кейінгі іс-шаралар

Ол демократ Клемент Валландигамнан сайланды, ол Линкольн тарапынан депортацияланғаннан кейін, Огайо штатының үшінші конгресс округінен (Дейтон) қатыспай сайлауға түскен еді. Mt. Вернон, Огайода сөз сөйлегені үшін. Ол бірден Әскери істер комитетінің төрағасы болып тағайындалды. Әскери мәселелерде ол еріктілердің адал досы болды, тұрақтылардың ықпалы мен талаптарына қарсы тұрды; дезертирлердің қатал жауы; жобаны ынтамен қолдады және одан қашқандардың сайлау құқығын жоғарғы органмен шектеді; қарапайым сарбаздар мен кіші офицерлердің қорғаушысы. Ол отыз сегізінші, отыз тоғызыншы, қырықыншы және қырық бірінші Конгрестерге қайта сайланды және лауазымынан палатаның жетекшісі болды, соның ішінде Жолдар және қаражат комитетінің төрағасы қызметін атқарды. 1870 жылы қайта сайлауда небәрі елу үш дауыспен жеңіліске ұшыраған Шенк президент Улисс Гранттың Ұлыбританиядағы өкілі болып тағайындалды және 1871 жылдың шілдесінде Англияға аттанды. Алабама талаптары жөніндегі комиссия мүшесі ретінде ол Рафаэль Семмес және оның Конфедерациялық каперлік кемесі жасаған қимылдардан туындаған талаптарды реттеуге қатысты. Тарихшы Александр Дель Мар өзінің "Монетарлық жүйелер тарихы" кітабында 488 және 489-беттерде Шенк валютаны тек алтынмен белгілеуге қатысты заңды қабылдауға ықпал еткенін айтады, бұл бұрын күміспен де төленуге болатын. Бұл 1873 жылғы экономикалық дағдарысқа байланысты. Сомерсеттегі патшалық кеште елші Шенк Виктория патшайымының ұйымдастырған қабылдауында герцогинямен покер ережелерін жазуға көндірілді. Ол осы ережелерді өз сарайы үшін жеке басып шығарды. Бұрын американдық бірнеше кітапта бұл ойын туралы айтылған болса да, бұл Атлантиканың екі жағында жарық көрген покерге арналған алғашқы жеке кітап болды. Ойын Англияда тез танымал болды, онда ол "Шенк покері" деп аталды. 1871 жылдың қазанында Шенк Юта штатының Альта қаласының жанындағы Эмма күміс кеніші акцияларын сатуда өзінің атын пайдаланғаны үшін ақы алды және кен компаниясының директоры болды. Америкалық министрдің атымен байланысты болған британдықтар көп инвестиция жасады. Эмма кеніші қысқа мерзімде үлкен дивидендтер төледі, бірақ кеннің таусылғаны белгілі болғаннан кейін акциялар құнсызданып қалды. Шенк кінәлі деп танылды және тергеу үшін елге қайтарылды. Ол 1875 жылдың көктемінде лауазымынан кетті. 1876 жылдың наурыз айында Конгресс жүргізген тергеу оның қандай да бір құқықбұзушылыққа кінәлі еместігін, бірақ оның атын және лауазымын мұндай схеманы ілгерілету үшін қолдануда өте нашар шешім қабылдағанын көрсетті. Сол жылы Англиядан оралғаннан кейін ол Вашингтонда заңгерлік тәжірибесін қайта бастады. Сондай-ақ, ол "Draw" атты покерге арналған кітап жариялады. Покер ойнау ережелері (Бруклин: Жеке басылым, 1880. 16mo, 17 бет). Шенк халықаралық және конституциялық құқық бойынша білімді, саяси тарихты жақсы білетін, ағылшын, француз және испан тілдеріндегі қазіргі әдебиетпен таныс білімді ғалым болды. Шенк 1890 жылдың 23 наурызында Вашингтонда 80 жасында қайтыс болды және Огайо штатының Дейтон қаласындағы Вудленд зиратына жерленді.

Негізгі дереккөздер

Роберт С. Шенк жинағы (MS 032). Дейтон қалалық кітапханасы, Дейтон, Огайо. Роберт Камминг Шенк жинағы (27 SCHENCK). Майами университеті, Оксфорд, Огайо.