Тит Флавий Клеменс: Рим саяхаты мен шейіттік туралы әңгімелер

Кіріспе

1-ғасырдағы римдік саясаткер және император Домицианның туысы Тит Флавий Титтің ұлы, Титтің немересі Клеменс (Тит Флавий Т. ф. Т. н. Клеменс; ) – римдік саясаткер және император Домицианның туысы, олар 95 жылдың қаңтар-сәуір айларында консул болып қызмет атқарды. Консулдықтан кейін көп ұзамай Клеменс, күдікпен атеист деп айыпталып, өлім жазасына кесілді, бірақ нақты жағдайлары әлі де анық емес. Кейіннен ол ерте христиандардың шейіті ретінде танылды.

Өмірбаян

Клеменс 69 жылы консулды болған Тит Флавий Сабиннің ұлы, ал 82 жылы консулды болған Тит Флавий Сабиннің інісі еді. Император Веспасиан оның әкесінің ағасы, ал императорлар Тит пен Домициан оның әкесінің туыстары болды. Бала кезінде Клеменс отбасымен бірге астанада қоршауға алынды, ал оның әкесінің ағасы Веспасианның әскері Римге жақындады. Оның атасы, Веспасианның ағасы Тит Флавий Сабин, 47 жылы консулды болған, Вителлиус әскерімен тұтқындалып, өлтірілді, олар Капитолийді өртеп жіберді, бірақ отбасының қалған бөлігі қашып үлкерді. Клеменстің ағасы Домициан билікке келгеннен кейін көп ұзамай консул болды, бірақ император оның туысын, консул деп жариялаған шақырушы оны император деп атады деген желеумен өлтірді. Суетоний Домицианның өзінің інісінің әйелі Юлия Флавияға (оның інісі Титтің қызы болғандықтан, сонымен қатар оның немере қызы да болған) деген сезімімен жетекделгенін айтады. Клеменс өзінің екінші туысы Флавия Домитилламен, Веспасианның қызы Домитилланың қызымен, Домицианның немере қызымен де үйленді. Олардың екі ұлы болды, оларды Домициан империяда өзінен кейін мұрагерлікке тағайындауды жоспарлады, олардың біреуін Веспасиан, екіншісін Домициан деп атады. 95 жылы Клеменс қаңтардан сәуірге дейін императормен бірге консул қызметін атқарды. Ол сәуір айының соңында консулдықтан кеткеннен кейін жазаланды. Кассиус Дионың айтуынша, Клеменс дінсіздік айыбымен жазаланды, сонымен қатар, еврейлік сенімге өткен көптеген басқа адамдар да жазаланды деді. Бұл Клеменс христиан дініне өткен болуы мүмкін екенін көрсетеді, бірақ бұл мәселеде ғалымдар арасында пікір талас көп. Осы себепті оның әйелі Пандатарияға жер аударылды. Христиан авторы Евсевий Клеменстің сенімі туралы ештеңе айтпай атағаны, оның шын мәнінде христиан болмағанын көрсететін күшті дәлел саналады. Кейбір ғалымдар Клеменсті "Кетия бар Шалом" деп санайды, Талмудта ол яһуди дініне кірген және өлім алдында яһудилерді қуғын-сүргіннен құтқарып қалған римдік сенатор ретінде сипатталған.

Clemens was the son of Titus Flavius Sabinus, consul suffectus in AD 69, and a brother of Titus Flavius Sabinus, consul in AD 82. The emperor Vespasian was his paternal great uncle, while the emperors Titus and Domitian were his father's cousins. As a child, Clemens was besieged along with his family in the capitol, while his great uncle Vespasian's soldiers were approaching Rome. His grandfather, Vespasian's brother Titus Flavius Sabinus, consul in AD 47, was captured and slain by the forces of Vitellius, who burnt the capitol, but the rest of the family escaped. Clemens' brother was consul with Domitian, shortly after the latter's accession, but the emperor put his cousin to death on the pretext that the herald proclaiming him consul had called him Imperator. Suetonius claims that Domitian was motivated by his love for his cousin's wife, Julia Flavia (who, as the daughter of his brother Titus, was also his niece). Clemens also married one of his second cousins, Flavia Domitilla, daughter of Vespasian's daughter, Domitilla, who was thus also a niece of Domitian. They had two sons, whom Domitian intended to succeed him in the empire, renaming one of them Vespasian and the other Domitian. In AD 95, Clemens served as consul alongside the emperor from January to April. He was executed shortly after leaving the consulship at the end of April. According to Cassius Dio, Clemens was put to death on a charge of atheism, for which, he adds, many others who went over to the Jewish opinions were executed. This may imply that Clemens had converted to Christianity although that is heavily debated in scholarship. For the same reason, his wife was banished to Pandataria. That the christian author Eusebius mentions Clemens without saying anything about his belief is considered to be a strong argument that Clemens was in fact not a Christian. Some scholars identify Clemens with "Ketia bar Shalom", whom the Talmud described as a Roman senator who converted to Judaism and managed to save the Jews from a decree of persecution, before himself being executed.