Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Саймон "Махлатини" Нкабинде (1937 немесе 1938 – 27 шілде 1999) – Оңтүстік Африкалық мбаканга әншісі. "Советоның арыстаны" атымен танылған Нкабинде 1960 жылдары мбаканга музыкасының символы болған, терең дауысты, бассо-профундо "ыңыршық" стилінің шебері ретінде танылды. Нкабинде Оңтүстік Африкада өте белсенді сахналық өнерпаз болды, 1964 жылдан 1971 жылға дейін, содан кейін 1983 жылдан 1999 жылға дейін Mahotella Queens және Makgona Tsohle Band тобымен бірге жазбалар жасады және өнер көрсетті. Махлатини мен Махотелла Куинз дуеті 1986 жылғы Пол Саймонның "Грейсленд" альбомынан кейін халықаралық деңгейде танымал болды.
Simon "Mahlathini" Nkabinde (1937 or 1938 – 27 July 1999) was a South African mbaqanga singer. Known as the "Lion of Soweto", Nkabinde is the acknowledged exponent of the deep voiced, basso profundo "groaning" style that came to symbolize mbaqanga music in the 1960s. Nkabinde was also a very active live performer in South Africa, recording and performing with the Mahotella Queens and the backing Makgona Tsohle Band from 1964 to 1971, and then again from 1983 to 1999. The Mahlathini and the Mahotella Queens act was propelled into international stardom in the wake of Paul Simon's 1986 Graceland album.
Ерте өмір
Нкабинде Квазулу-Наталдағы Ньюкасл қаласында дүниеге келіп, Гаутенгтегі Александрада өсті. Кішкентай кезінен бастап ол зулу халқының дәстүрлі тойларында isicathamiya және mbube хорларын басқарды. Жасөспірім шағында Нкабиндедің дауысына көп назар аударылды. Алайда, 1950 жылдардың басында оның дауысы ширылдап, құрлы-құрлы шығуға айналды. Бастапқыда Нкабиндедің ауылдағы ата-анасы оның "көзі тиген" деп ойлап, сангомаға апарып емдетті. Емші Нкабиндедің жай ғана "өсіп келе жатыр" екенін түсіндірген соң, Нкабиндедің ата-анасы тыныштық тапты. Нкабинде өзі Александра Блэк Мамбазо квела тобына қосылды (кейін Ладисмит хоры осы атты алды), оның құрамында ағасы Зеф және Аарон "Биг Войс Джек" Лероле болды, ол кейін "ыңырсу" деп аталатын ән стилінің авторы еді. 1950 жылдардың соңында Нкабинде EMI-нің "қара музыка" бөліміне, талантты іздеуші және продюсер Руперт Бопаптың басшылығымен қосылды, содан кейін Dark City Sisters және Flying Jazz Queens сияқты әйел әншілермен жаздыра бастады. Оның құрлы-құрлы дауысы ыңырсу стиліне өте сай келді, ол көп ұзамай осы стильдің жетекші шеберіне айналды. Оның ән орындауы бүкіл буынға үлгі болды (бірақ ешкім Нкабиндеден ұзақ өмір сүрген жоқ).
Nkabinde was born in Newcastle, KwaZulu Natal and grew up in Alexandra, Gauteng. As a young boy, he began leading isicathamiya and mbube choirs at traditional Zulu wedding ceremonies. By the time he was a teenager, Nkabinde's voice was much admired. During the early 1950s, however, his voice became strained and was reduced to a growl. Initially, Nkabinde's rural parents thought he had been "witched", and took him to a sangoma. When the healer provided the simple explanation that Nkabinde was only "growing up", Nkabinde's parents put their minds at rest. Nkabinde himself joined the kwela group Alexandra Black Mambazo (from which the Ladysmith choir would later take its name), among the members his older brother Zeph and Aaron "Big Voice Jack" Lerole, the originator of the singing style later known as "groaning". In the later 1950s, Nkabinde joined the "black music" division of EMI, led by prolific talent scout and producer Rupert Bopape, and began recording with female artists such as the Dark City Sisters and the Flying Jazz Queens. His growling voice perfectly suited the groaning vocal style, and he soon became the leading exponent of the style. His vocal rendition was to inspire a whole generation of groaners (none of whom outlasted Nkabinde).
Кәсіби мансап
1964 жылы Руперт Бопапе EMI компаниясынан Gallo Record Company компаниясына тартылды. Ол Mavuthela Music Company-ны құрды, Gallo-ның жаңа қара музыкалық бөлімшесін құрды және өзімен бірге бұрынғы құрамынан бірнеше музыканттарды, соның ішінде Нкабиндеді де алып келді. Кейіннен Makgona Tsohle Band деп аталған Mavuthela үй тобының құрамына жетекші гитарист Маркс Манкване, электр бас-гитарашы Джозеф Маквела, ритм-гитарашы Вивиан Нгубане, барабаншы Лакки Монама және болашақ продюсер саксофонист Уэст Нкоси кірді. Бұл топ бірнеше жыл бойы жергілікті деңгейде танымал болған мбаканга музыкасына дәстүрлі және электрлі дыбыс қосты. Бопапе Хилда Тлубатла, Джульет Мазамиса, Этель Мнгомезулу, Нобесуту Мбаду және Милдред Мангсола сияқты онға жуық әйел әншілерден тұратын топ құрды. Олар Mavuthela-дағы «қыздар тобының» барлық жазбаларын жасады, көптеген әртүрлі аттармен қайта-қайта жазды. Нкабинде Mavuthela-ның тұрақты «өнпешісі» ретінде танылды. Ең танымал аты «Mahotella Queens» болды, және осы атпен Mavuthela вокалдық тобы, Нкабиндедің керемет «өнпеші» дауысымен, өте танымал және жемісті болды. 1960-1970 жылдар Нкабинде мен оның серіктестері үшін өркендеу кезеңі болды. Ол Mavuthela-ның Motella және Gumba Gumba лейблдарында өте танымал әндермен, соның ішінде «Sithunyiwe» («Біз жіберілдік», кейіннен 1986 жылы «Thokozile» деп жазылды), «Umoya» («Жел»), «Imbodlomane» («Өнпеші») және «Bantwanyana» («Балалар», кейіннен 1986 жылы «Nina Majuba» деп жазылды) хиттер жасады. Нкабиндедің жетістігі оның ұлттық лақап аты «Indoda Mahlathini» («Махлатини – басты жігіт») арқылы көрсетілді, және ол Mahotella Queens және Makgona Tsohle Band-пен бірге мыңдаған концерттерде өнер көрсетті. 1971 жылы Нкабинде Бопапемен келіспей, Gallo Mavuthela-дан кетіп, продюсер Кембридж Мативан басқаратын Satbel Record Company-на қосылды. Ол «The Mahlathini Queens» деп аталатын жаңа әйелдер тобымен және «The Mahlathini Guitar Band» (сонымен қатар «Indlondlo Bashise» деп те аталады) жаңа сүйемелдеу тобымен жазбалар жасады. Ол Satbel-де де сәттілікке жетті, көбінесе оның бұрыннан танымал лақап аты мен әсерлі сахналық бейнесінің арқасында, және 1970 жылдар бойы өте танымал болды. Алайда, 1970 жылдардың соңына қарай соул және диско стильдері мбакангадан басымдық алып, музыканың ең танымал түріне айнала бастады. Нкабинде мбаканга материалдарын шығаруды жалғастырды, бірақ оның танымалдылығы төмендеді. Mbaqanga soul қанағаттандырарлық форматқа айналды, бірақ Нкабинде коммерциялық сұранысқа бағынудан бас тартты және көп жетістікке жете алмады.
In 1964, Rupert Bopape was lured away from EMI to Gallo Record Company. He founded the Mavuthela Music Company, Gallo's new black music division, and took with him a number of musicians from his old stable including Nkabinde. The Mavuthela house band, later named the Makgona Tsohle Band, comprised lead guitarist Marks Mankwane, electric bassist Joseph Makwela, rhythm guitarist Vivian Ngubane, drummer Lucky Monama, and aspiring producer saxophonist West Nkosi. The Band added a more traditional and electric tinge to the mbaqanga music that had been locally famous for some years. Bopape formed a set group of about ten female singers, among them Hilda Tloubatla, Juliet Mazamisa, Ethel Mngomezulu, Nobesuthu Mbadu and Mildred Mangxola, who were to provide all the "girl group" recordings at Mavuthela, recording over and over again under many different names. Nkabinde was placed as Mavuthela's regular groaner. The most well known name ended up being "Mahotella Queens", and it was under this name that the Mavuthela vocal team, fronted by Nkabinde's searing groaning vocals, became highly popular and productive. The 1960s and 1970s were the salad days for Nkabinde and his associated acts. He scored hits on Mavuthela's Motella and Gumba Gumba with very popular numbers including "Sithunyiwe" ("We Have Been Sent", later recorded as "Thokozile" in 1986), "Umoya" ("The Wind"), "Imbodlomane" ("Groaner"), and "Bantwanyana" ("Children", later recorded as "Nina Majuba" in 1986). Nkabinde's success was represented by his national nickname, "Indoda Mahlathini" ("Mahlathini the main man"), and he made thousands upon thousands of concert appearances alongside the Mahotella Queens and the Makgona Tsohle Band. In 1971, Nkabinde fell out with Bopape and left Gallo Mavuthela, joining Satbel Record Company under producer Cambridge Matiwane. He recorded with a new female troupe called "The Mahlathini Queens" and a new backing band, "The Mahlathini Guitar Band" (also known as "Indlondlo Bashise"). He scored equal success at Satbel, mostly due to his already famous moniker and impressive stage presence, and remained very popular throughout the 1970s. However, towards the latter 1970s, soul and disco styles were beginning to take over from mbaqanga as the most popular form of music. Nkabinde continued to churn out mbaqanga material but saw his popularity decline. Mbaqanga soul became the preferred format, but Nkabinde refused to commercialise and scored little success.
Қайта оралу және халықаралық табыстар
1983 жылға қарай мбаканга бұрынғыдан жайлап қайта жандана бастады, себебі ол бұрын танымалдылығын жоғалтқан еді. Бұл заманауи барабан ырғағының қосылуымен және 1970-жылдардың соңында мүшелерінің жаңа продюсерлік міндеттеріне байланысты тарап кеткен Makgona Tsohle Band тобының көпшілік назарына қайта оралуының нәтижесінде болды (толығырақ ақпарат үшін Makgona Tsohle Band туралы мақаланың «қайта қосылу» бөлімін қараңыз). Нкабинде және бастапқы бес Mahotella Queens – Хильда Тлубатла, Джульет Мазамиса, Этель Мнгомезулу, Нобесуту Мбаду және Милдред Мангксола – Makgona Tsohle Band тобымен қайта бірікті. Олардың «Amaqhawe Omgqashiyo» альбомы өте жақсы сатылды, бірақ Queens тобы бірнеше қайта қосылудан кейін ғана тарап кетті. Олардың кеткеннен кейін Нкабинде түрлі псевдонимдермен, соның ішінде «Mahlathini Nabo» деген атпен Amaswazi Emvelo ерлер вокалдық триосымен көптеген табысты туындыларды жазды. Оның көптеген әндері британдық «The Indestructible Beat of Soweto» жинағында да жарияланды. 1980-жылдардың басында Джонни Клег пен Сифо Мчунудың Juluka тобы Кейптаундағы Good Hope Centre-де өнер көрсету арқылы мбаканганы жаңа тыңдарманға жеткізді. 1986 жылы Пол Саймонның ықпалды «Graceland» альбомы мен гастрольдік сапары өтті, онда ол Ladysmith Black Mambazo сияқты бірнеше белгілі қара оңтүстікафрикалық музыканттармен бірлесіп жұмыс істеді, бұл кейін «дүниежүзілік музыка» деп аталған жанрға әлемдік сұраныстың басталуына себеп болды. Бұл кезде Gallo Mavuthela компаниясының жетекші продюсері және Makgona Tsohle Band тобының ең білгір музыканты Уэст Нкоси, шетелде африкалық музыкаға деген сұранысты қанағаттандыру үшін Нкабиндеді Mahotella Queens-тің үш мүшесімен (Хильда Тлубатла, Нобесуту Мбаду және Милдред Мангксола) қайта біріктірді. Топ 1987 жылы қайта оралған «Thokozile» альбомын жазды, ол халықаралық деңгейде жақсы қабылданды. Олар әлем бойынша, әсіресе АҚШ, Еуропа, Азия және Австралияда ұзақ гастрольдік сапарлар жасады, өз концерттерінде және WOMAD сияқты шараларда өнер көрсетті. Францияда топ «Kazet» / «Gazette» әнімен танымал болды. 1989 жылы олар эксперименталды рок тобы Art of Noise-пен бірлесіп «Below the Waste» альбомында, әсіресе «Yebo» синглында жұмыс істегендері арқылы батыстық тыңдарманға кеңінен танылды. Mahlathini және Mahotella Queens 1994 жылы 30 жылдығын «Stoki Stoki» альбомымен атап өтті, ол 1996 жылы Shanachie Records лейблы арқылы халықаралық деңгейде жарияланды.
By 1983, mbaqanga was being slowly revived after having almost fallen out of favour. This was due to the addition of a more modern drum beat and the highly publicised reunion of the Makgona Tsohle Band, which had disbanded in the late '70s due to the new producer responsibilities of its members (see Makgona Tsohle Band article, reunion section for more info). Nkabinde and the original five Mahotella Queens – Hilda Tloubatla, Juliet Mazamisa, Ethel Mngomezulu, Nobesuthu Mbadu and Mildred Mangxola – were reunited with the Makgona Tsohle Band. Their comeback album, Amaqhawe Omgqashiyo, sold very well, but the Queens line up disintegrated after only a few more reunion releases. In their absence, Nkabinde managed, under various pseudonyms including "Mahlathini Nabo", to record a multitude of successful releases with the male vocal trio Amaswazi Emvelo. Many of his tracks also appeared on the groundbreaking British compilation The Indestructible Beat of Soweto. By the early 1980s, Johnny Clegg and Sipho Mchunu's band Juluka had taken mbaqanga to a new audience with performances in the Good Hope Centre in Cape Town. In 1986, Paul Simon's influential album and tour Graceland, in which he collaborated with several well known black South African musicians including Ladysmith Black Mambazo, took place and proved to be the launching pad for a worldwide demand for what was later known as "world music". West Nkosi, by now Gallo Mavuthela's top producer and the most musically astute of the Makgona Tsohle Band, regrouped Nkabinde with three of the Mahotella Queens (Hilda Tloubatla, Nobesuthu Mbadu and Mildred Mangxola) to fulfil the demand for African music overseas. The band recorded their comeback release Thokozile (1987), which was very well received internationally. They began touring for long stretches across the world, particularly in the United States, Europe, Asia and Australia, appearing in their own concerts and in events such as WOMAD. In France, the group became known for their song "Kazet" / "Gazette". They became further known to Western audiences through their 1989 collaborations with the experimental rock group Art of Noise on their album Below the Waste, particularly on the single "Yebo". Mahlathini and the Mahotella Queens celebrated their 30th anniversary in 1994 with the album Stoki Stoki, issued internationally on Shanachie Records in 1996.
Кейінгі жылдар және өлім
Топ 1997 жылы Нкабиндедің денсаулығының нашарлауына байланысты соңғы концертін өткізді, ол 1990-шы жылдардың басынан бері күрт нашарлаған еді. Команда 1991 жылға дейін саксофонист және продюсер болған Уэст Нкосидің 1998 жылдың соңында автокөлік апатында қаза болуынан үлкен соққыға ұшырады. Нкосидің жерленген күні олардың көп жыл бойы қызмет еткен гитарисі Маркс Манкуан диабеттен туған асқынулар салдарынан қайтыс болды. 1999 жылдың басында ауырған Нкабинде мен Махотелла Квинз Нкоси мен Манкуанға арналған «Umuntu» атты соңғы альбомын жазды. Альбомның жазылу барысында Нкабиндедің денсаулығы одан әрі нашарлады (ол альбомдағы он екі әннің бес-алтысында ғана ойнады) және Махлатини мен Махотелла Квинз тобының болашағы күмәнді болды. Нкабинде 1999 жылдың 27 шілдесінде Йоханнесбургте диабеттен туған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Үш Mahotella Queens Нкабинде танымал еткен музыканы сақтап қалу үшін сахнаға оралуға шешім қабылдады. Жаңа топ құрып, Квинс Нкабинде мен Макгона Тсоле тобына құрмет көрсетіп, сыншылар тарапынан жоғары бағаланған «Sebai Bai» (2001) альбомын шығарды. Содан бері The Queens «Bazobuya» (2004), «Reign & Shine» (2005) және «Siyadumisa (Songs of Praise)» (2007) сияқты табысты альбомдар шығарды және әлем бойынша, әсіресе Еуропада концерттер беріп, үлкен жетістікке жетті.
The group performed their last live concert in 1997 due to Nkabinde's failing health, which had grown rapidly worse since the early 1990s. The team was struck a blow when West Nkosi, their saxophonist and producer until 1991, was killed in a car accident in late 1998. On the very day of Nkosi's funeral, their long serving guitarist Marks Mankwane died as a result of complications from diabetes. At the start of 1999, the ailing Nkabinde and Mahotella Queens recorded what was to be their last album together, Umuntu, dedicated to Nkosi and Mankwane. Nkabinde's health deteriorated further during the course of the album's production (he appears on only five or six of the twelve songs of the album) and the future of the Mahlathini and the Mahotella Queens act was put in doubt. Nkabinde died in Johannesburg on 27 July 1999 due to complications from diabetes. The three Mahotella Queens decided to return to the stage to help keep the music that Nkabinde had popularized alive. Forming a new backing band, the Queens paid tribute to Nkabinde and the Makgona Tsohle Band on their critically acclaimed album Sebai Bai (2001). The Queens have since released successful releases such as Bazobuya (2004), Reign & Shine (2005) and Siyadumisa (Songs of Praise) (2007), and continued to make concert appearances across the globe, particularly in Europe, to massive success.
Мұра
2023 жылы Rolling Stone журналы Махлатиниді барлық уақыттардағы 200 ең ұлы әншінің тізімінде 153-ші орынға қойды.
In 2023, Rolling Stone ranked Mahlathini at number 153 on its list of the 200 Greatest Singers of All Time.