Кіріспе

Саймон "Махлатини" Нкабинде (1937 немесе 1938 – 27 шілде 1999) – Оңтүстік Африкалық мбаканга әншісі. "Советоның арыстаны" атымен танылған Нкабинде 1960 жылдары мбаканга музыкасының символы болған, терең дауысты, бассо-профундо "ыңыршық" стилінің шебері ретінде танылды. Нкабинде Оңтүстік Африкада өте белсенді сахналық өнерпаз болды, 1964 жылдан 1971 жылға дейін, содан кейін 1983 жылдан 1999 жылға дейін Mahotella Queens және Makgona Tsohle Band тобымен бірге жазбалар жасады және өнер көрсетті. Махлатини мен Махотелла Куинз дуеті 1986 жылғы Пол Саймонның "Грейсленд" альбомынан кейін халықаралық деңгейде танымал болды.

Ерте өмір

Нкабинде Квазулу-Наталдағы Ньюкасл қаласында дүниеге келіп, Гаутенгтегі Александрада өсті. Кішкентай кезінен бастап ол зулу халқының дәстүрлі тойларында isicathamiya және mbube хорларын басқарды. Жасөспірім шағында Нкабиндедің дауысына көп назар аударылды. Алайда, 1950 жылдардың басында оның дауысы ширылдап, құрлы-құрлы шығуға айналды. Бастапқыда Нкабиндедің ауылдағы ата-анасы оның "көзі тиген" деп ойлап, сангомаға апарып емдетті. Емші Нкабиндедің жай ғана "өсіп келе жатыр" екенін түсіндірген соң, Нкабиндедің ата-анасы тыныштық тапты. Нкабинде өзі Александра Блэк Мамбазо квела тобына қосылды (кейін Ладисмит хоры осы атты алды), оның құрамында ағасы Зеф және Аарон "Биг Войс Джек" Лероле болды, ол кейін "ыңырсу" деп аталатын ән стилінің авторы еді. 1950 жылдардың соңында Нкабинде EMI-нің "қара музыка" бөліміне, талантты іздеуші және продюсер Руперт Бопаптың басшылығымен қосылды, содан кейін Dark City Sisters және Flying Jazz Queens сияқты әйел әншілермен жаздыра бастады. Оның құрлы-құрлы дауысы ыңырсу стиліне өте сай келді, ол көп ұзамай осы стильдің жетекші шеберіне айналды. Оның ән орындауы бүкіл буынға үлгі болды (бірақ ешкім Нкабиндеден ұзақ өмір сүрген жоқ).

Кәсіби мансап

1964 жылы Руперт Бопапе EMI компаниясынан Gallo Record Company компаниясына тартылды. Ол Mavuthela Music Company-ны құрды, Gallo-ның жаңа қара музыкалық бөлімшесін құрды және өзімен бірге бұрынғы құрамынан бірнеше музыканттарды, соның ішінде Нкабиндеді де алып келді. Кейіннен Makgona Tsohle Band деп аталған Mavuthela үй тобының құрамына жетекші гитарист Маркс Манкване, электр бас-гитарашы Джозеф Маквела, ритм-гитарашы Вивиан Нгубане, барабаншы Лакки Монама және болашақ продюсер саксофонист Уэст Нкоси кірді. Бұл топ бірнеше жыл бойы жергілікті деңгейде танымал болған мбаканга музыкасына дәстүрлі және электрлі дыбыс қосты. Бопапе Хилда Тлубатла, Джульет Мазамиса, Этель Мнгомезулу, Нобесуту Мбаду және Милдред Мангсола сияқты онға жуық әйел әншілерден тұратын топ құрды. Олар Mavuthela-дағы «қыздар тобының» барлық жазбаларын жасады, көптеген әртүрлі аттармен қайта-қайта жазды. Нкабинде Mavuthela-ның тұрақты «өнпешісі» ретінде танылды. Ең танымал аты «Mahotella Queens» болды, және осы атпен Mavuthela вокалдық тобы, Нкабиндедің керемет «өнпеші» дауысымен, өте танымал және жемісті болды. 1960-1970 жылдар Нкабинде мен оның серіктестері үшін өркендеу кезеңі болды. Ол Mavuthela-ның Motella және Gumba Gumba лейблдарында өте танымал әндермен, соның ішінде «Sithunyiwe» («Біз жіберілдік», кейіннен 1986 жылы «Thokozile» деп жазылды), «Umoya» («Жел»), «Imbodlomane» («Өнпеші») және «Bantwanyana» («Балалар», кейіннен 1986 жылы «Nina Majuba» деп жазылды) хиттер жасады. Нкабиндедің жетістігі оның ұлттық лақап аты «Indoda Mahlathini» («Махлатини – басты жігіт») арқылы көрсетілді, және ол Mahotella Queens және Makgona Tsohle Band-пен бірге мыңдаған концерттерде өнер көрсетті. 1971 жылы Нкабинде Бопапемен келіспей, Gallo Mavuthela-дан кетіп, продюсер Кембридж Мативан басқаратын Satbel Record Company-на қосылды. Ол «The Mahlathini Queens» деп аталатын жаңа әйелдер тобымен және «The Mahlathini Guitar Band» (сонымен қатар «Indlondlo Bashise» деп те аталады) жаңа сүйемелдеу тобымен жазбалар жасады. Ол Satbel-де де сәттілікке жетті, көбінесе оның бұрыннан танымал лақап аты мен әсерлі сахналық бейнесінің арқасында, және 1970 жылдар бойы өте танымал болды. Алайда, 1970 жылдардың соңына қарай соул және диско стильдері мбакангадан басымдық алып, музыканың ең танымал түріне айнала бастады. Нкабинде мбаканга материалдарын шығаруды жалғастырды, бірақ оның танымалдылығы төмендеді. Mbaqanga soul қанағаттандырарлық форматқа айналды, бірақ Нкабинде коммерциялық сұранысқа бағынудан бас тартты және көп жетістікке жете алмады.

Қайта оралу және халықаралық табыстар

1983 жылға қарай мбаканга бұрынғыдан жайлап қайта жандана бастады, себебі ол бұрын танымалдылығын жоғалтқан еді. Бұл заманауи барабан ырғағының қосылуымен және 1970-жылдардың соңында мүшелерінің жаңа продюсерлік міндеттеріне байланысты тарап кеткен Makgona Tsohle Band тобының көпшілік назарына қайта оралуының нәтижесінде болды (толығырақ ақпарат үшін Makgona Tsohle Band туралы мақаланың «қайта қосылу» бөлімін қараңыз). Нкабинде және бастапқы бес Mahotella Queens – Хильда Тлубатла, Джульет Мазамиса, Этель Мнгомезулу, Нобесуту Мбаду және Милдред Мангксола – Makgona Tsohle Band тобымен қайта бірікті. Олардың «Amaqhawe Omgqashiyo» альбомы өте жақсы сатылды, бірақ Queens тобы бірнеше қайта қосылудан кейін ғана тарап кетті. Олардың кеткеннен кейін Нкабинде түрлі псевдонимдермен, соның ішінде «Mahlathini Nabo» деген атпен Amaswazi Emvelo ерлер вокалдық триосымен көптеген табысты туындыларды жазды. Оның көптеген әндері британдық «The Indestructible Beat of Soweto» жинағында да жарияланды. 1980-жылдардың басында Джонни Клег пен Сифо Мчунудың Juluka тобы Кейптаундағы Good Hope Centre-де өнер көрсету арқылы мбаканганы жаңа тыңдарманға жеткізді. 1986 жылы Пол Саймонның ықпалды «Graceland» альбомы мен гастрольдік сапары өтті, онда ол Ladysmith Black Mambazo сияқты бірнеше белгілі қара оңтүстікафрикалық музыканттармен бірлесіп жұмыс істеді, бұл кейін «дүниежүзілік музыка» деп аталған жанрға әлемдік сұраныстың басталуына себеп болды. Бұл кезде Gallo Mavuthela компаниясының жетекші продюсері және Makgona Tsohle Band тобының ең білгір музыканты Уэст Нкоси, шетелде африкалық музыкаға деген сұранысты қанағаттандыру үшін Нкабиндеді Mahotella Queens-тің үш мүшесімен (Хильда Тлубатла, Нобесуту Мбаду және Милдред Мангксола) қайта біріктірді. Топ 1987 жылы қайта оралған «Thokozile» альбомын жазды, ол халықаралық деңгейде жақсы қабылданды. Олар әлем бойынша, әсіресе АҚШ, Еуропа, Азия және Австралияда ұзақ гастрольдік сапарлар жасады, өз концерттерінде және WOMAD сияқты шараларда өнер көрсетті. Францияда топ «Kazet» / «Gazette» әнімен танымал болды. 1989 жылы олар эксперименталды рок тобы Art of Noise-пен бірлесіп «Below the Waste» альбомында, әсіресе «Yebo» синглында жұмыс істегендері арқылы батыстық тыңдарманға кеңінен танылды. Mahlathini және Mahotella Queens 1994 жылы 30 жылдығын «Stoki Stoki» альбомымен атап өтті, ол 1996 жылы Shanachie Records лейблы арқылы халықаралық деңгейде жарияланды.

Кейінгі жылдар және өлім

Топ 1997 жылы Нкабиндедің денсаулығының нашарлауына байланысты соңғы концертін өткізді, ол 1990-шы жылдардың басынан бері күрт нашарлаған еді. Команда 1991 жылға дейін саксофонист және продюсер болған Уэст Нкосидің 1998 жылдың соңында автокөлік апатында қаза болуынан үлкен соққыға ұшырады. Нкосидің жерленген күні олардың көп жыл бойы қызмет еткен гитарисі Маркс Манкуан диабеттен туған асқынулар салдарынан қайтыс болды. 1999 жылдың басында ауырған Нкабинде мен Махотелла Квинз Нкоси мен Манкуанға арналған «Umuntu» атты соңғы альбомын жазды. Альбомның жазылу барысында Нкабиндедің денсаулығы одан әрі нашарлады (ол альбомдағы он екі әннің бес-алтысында ғана ойнады) және Махлатини мен Махотелла Квинз тобының болашағы күмәнді болды. Нкабинде 1999 жылдың 27 шілдесінде Йоханнесбургте диабеттен туған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Үш Mahotella Queens Нкабинде танымал еткен музыканы сақтап қалу үшін сахнаға оралуға шешім қабылдады. Жаңа топ құрып, Квинс Нкабинде мен Макгона Тсоле тобына құрмет көрсетіп, сыншылар тарапынан жоғары бағаланған «Sebai Bai» (2001) альбомын шығарды. Содан бері The Queens «Bazobuya» (2004), «Reign & Shine» (2005) және «Siyadumisa (Songs of Praise)» (2007) сияқты табысты альбомдар шығарды және әлем бойынша, әсіресе Еуропада концерттер беріп, үлкен жетістікке жетті.

Мұра

2023 жылы Rolling Stone журналы Махлатиниді барлық уақыттардағы 200 ең ұлы әншінің тізімінде 153-ші орынға қойды.