Кіріспе

Англияның Вирал аймағындағы Бидстон төбесі мен орманы

Бидстон төбесі – Вирал түбегінде, Мерсисайдтағы Бидстонның Биркенхед маңында орналасқан, тарихи ғимараттар мен ежелгі тасқа қашалған суреттер бар орманды және бұталы жер. Бидстон төбесінің биіктігі 70 метрге жетеді, ол Виралдың ең биік нүктелерінің бірі. Бұл жер Сэр Роберт Вайнердің меншігіне кірген, ал 1894 жылы Биркенхед корпорациясы оны халықтың пайдалануы үшін сатып алған.

Этимология

Бидстон төбесі Бидстон ауылының атын мұра еткен, ал атауы 1260 жылы Бедистан деп жазылған. Атаудың шығу тегіне қатысты болжамдар бар: көне ағылшын тіліндегі "Беда" немесе "Бейди" есімдерінің "тон" сөзімен бірігуі, немесе "байтл стан" – яғни, тастағы тұрғын үй деген мағынадағы сөз тіркесі, немесе құрметті саксонға арналған "сауда тасы" туралы сілтеме болуы мүмкін.

География

Бидстон төбесі Уиррал түбегінің солтүстік-шығысында орналасқан және ең биік нүктесі 231 футқа (70 метр) жетеді.

Бидстон Хиллдің меншік иесі

Бидстонның билік ету аймағының бөлігі ретінде Бидстон төбесі Дунэм-Мэсси барониясының құрамында болды. Массилермен (Массейлермен) айқын байланыс 14 ғасырдың ортасында Ланкастердің 4-ші графы Генриге жер сатылып кеткенге дейін сақталды. Бұл сатып алу ЛеСтрейндждер үшін сенімбілік ретінде жасалды, ал графтың қайтысымен Роджер ЛеСтрейндж Дунхам барониясына иелік етті. Хамон Масси V-нің ұрпақтары ЛеСтрейнджтердің иелігіне қарсы заңдық талаптар білдірді, бірақ жағдай өзгермеді және 1347 жылғы 24 маусымда Роджердің ұлы Джон ЛеСтрейндж Бидстон иелігін және басқа да жерлерді сэр Джон Стэнлиге сатты. 1407 жылы Стэнлидің меншігінде Бидстон төбесінің батыс және солтүстік-батыс жағында бұғыларды ұстау үшін тас қабырғамен қоршалған аумақ салынды. Кейін бұл "Күндізгі бір тиындық қоршау" деп аталды.

Ғимараттар

Тау басында бірнеше маңызды ғимараттар орналасқан, оның ішінде 1791 жылы өрттен қираған ескі жел диірменінің орнына салынған Бидстон жел диірмені. Жел диірмені 18 ғасырдың соңында тас немесе кірпіштен тұрғызылып, сырмен жабылыпты. Ол 1875 жылға дейін бидайды ұнтақтап тұрды, содан кейін бу күшімен жұмыс істейтін диірмендер пайда бола бастады. 1894 және 1971 жылдары жаңартылды. Сонымен қатар, Бидстон төбесінде бұрынғыда жұмыс істеген маяк пен обсерватория бар. Бидстон обсерваториясы 1866 жылы осы жерден қазылған жергілікті құмтаспен салынған. Оның мақсатының бірі – дәл уақытты анықтау еді. 1969 жылдың 18 шілдесіне дейін күн сайын сағат 13:00-де, Биркенхед, Мопэт догының жанындағы Мерси өзеніне қарап тұрған "Бір сағаттық оқ" электрмен обсерваториядан оқ атылатын. Обсерваториядан бөлек, тау басында орналасқан Джозеф Прудман зертханасының ғимараты 2013 жылы бұзылды.

Теңіз сигнализациясы

Бидстон төбесінде 1771 жылдан бері маяк бар. Алғашқы маяқты Ливерпульдің кемежай бастығы Уильям Хатчинсон салғызған; ол Лисоу маягымен бірлесіп жұмыс істеуге арналған, кемелерге Ливерпульге қарайтын арнадағы құмды жағалаулардан қашықтауға мүмкіндік беретін екі бағыттық шам құрады. Теңізден екі мильден астам қашықтықта орналасқан Бидстон, ешбір басқа маякқа теңдесмес рекордты қалыптастырды және маяк оптикасындағы жаңалыққа байланысты болды – Хатчинсонның Бидстон төбесіндегі сигнал станциясында жасаған параболалық рефлектор. Бидстон маягындағы рефлектордың диаметрі он үш жарым футқа жетеді (маяк үшін жасалған ең ірі рефлектор болған болуы мүмкін). Қазіргі маяк 1873 жылы салынды және Бирмингемдегі Chance Brothers компаниясы жасаған тік конденсациялық призмалары бар үлкен (бірінші реттік) диоптрикалық линзамен жабдықталды. Ол 1913 жылғы 9 қазан күні таңға дейін жұмыс істеді. (Осы кезде Лисоу маяғы бұрыннан тоқтатылған еді: құмды жағалаулардың жылжуы кемелердің бағытын өзгерткендіктен, бағыттық шамдардың тиімділігі жойылды). Маяктан басқа, Бидстон төбесінде 1763 жылдан 1840 жылға дейін жұмыс істеген ту көтеру арқылы сигнал беру станциясы да орналасқан. Белгілі бір кеме жақындағанда, тиісті сауда үйіне және Ливерпульдегі кемежай жұмыскерлеріне оның жақын арада келетінін хабарлау үшін сол компанияның туы көтерілетін. Жүйенің ең жақсы жұмыс істеген кезінде 100-ден астам ту қолданылды және ол көптеген келушілерді қызықтырды. Сигнал беру жүйесі мен маяк бейнесі керамикалық бұйымдардың көркемдік дизайнында бейнеленген.

Тасқа ойылған мүсіндер

13-ақпараттық тұғырға жақын, Обсерваторияның солтүстік-шығысындағы жазық тасқа күн қадірлісінің мүсіні ойылған, ол жазғы күн тоғызының күні шығысқа қарайтын бағытта деп есептеледі және шамамен 1000 жылы норвегиялық-ирландтар жасаған деп саналады. Обсерваторияның солтүстігінде, 10-ақпараттық тұғырдың жанында, тасқа ежелгі ат мүсіні салынған, ал оның астында латынша "EQUINO" деген жазу бар.

Туннельдер

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бидстон төбесінде әуе шабуылынан қорғануға арналған баспана салынды. Бүгінде туннельдер қауіпсіздік үшін жасырылған. Бидстон-Хилл туннель жобасы 1941 жылы Мерсисайд айманына Люфтваффе жасаған шабуылдардың ауыр зардаптарынан туындады. Көптеген инфрақұрылым нысандары қиратылды, адамдар қаза тапты, ал одан да көп адам үйсіз қалды. 1941 жылдың мамыр айының бірінші аптасы шабуылдың ең қатты күні болды, онда 681 Люфтваффе бомбалаушысы, 2315 жоғары жарылатын бомба және 119 басқа да жарылғыш заттар қолданылды. Шабуылдар 144 жүк тиейтін орынның 69-ын қолданудан шығарды және 2895 адам зардап шекті, оның ішінде 1741 адам қаза тапты.

Флора мен фауна

Жергілікті деңгейде "биологиялық маңызы бар орын" деп белгіленген Бидстон төбесі, жазық далалық өсімдіктер мекені, пісіп-жетілген жапырақты және қылқан жапырақты орман, сондай-ақ бұталы жерлермен ерекшеленеді. Еуропалық қызылқияғы өсімдігі орналасқан, ал ағаштар мен бұталардың таралуы далалық өсімдіктерге қауіп келтіруде. Орман – үлкен жолталдық, сұңқар, алтынқұс және басқа да көбейетін құстардың мекені. Ол екіншілік сипатта және 1800 жылдары отырғызылған шотланд қарағайы, ағылшын емені және бук ағаштары басым. Кейбір жақындағы аймақтарда қайың ағашы көптеп өседі. Орман ішінде Виктория дәуірінде әкелінген гибридті рододендронның түрлері табылады. Сикомор да бұршақтандырады. Жартыралында сирек кездесетін ылғалды далалық жерлердің шағын аумақтары бар, олар Sphagnum ересек қызыл мүк, тік жапырақты шөп және қызғылт қоңыр шөп сияқты түрлерді қолдайды. Сонымен қатар, торфты ойыстар мен су жиналатын жерлер сулы өсімдіктерге үй береді, ал шеткі аймақтарда қышқыл далалық жерлер кездеседі. Бидстон төбесіндегі тарихи температура жазбалары теңіз деңгейінен 60 метр биіктікте, ал жақын орналасқан Хойлак станциясы 7 метр биіктікте тіркелген. 1920-1949 жылдар аралығында тіркелген орташа жылдық температура 15°C-тан жоғары болды, ал шілде айының орташа температурасы құмтасты төбе басына орналасқан станция наурыз және қазан айлары аралығында Макклсфилд (152 м) немесе Болтон (104 м) станцияларынан төмен орташа температураны көрсетті, ал мамыр және тамыз айларында Стоунихерст (115 м) станциясынан да төмен болды. Бидстон төбесі мен Хойлак станциясы теңізден шамамен бірдей қашықтықта орналасқан, бірақ биіктіктегі айырмашылықтарға байланысты температуралар әртүрлі болды, Хойлак станциясындағы ай сайынғы орташа ең жоғары температуралар жоғары болды. Ең жоғары орташа температуралар арасындағы айырма желтоқсан айында 1,6°F, ал шілде және тамыз айларында 2,3°F болды. Сонымен қатар, Хойлак станциясында орташа ең төменгі температуралар төмен болды, себебі суық ауа төменгі биіктіктерге қарай жылжуға бейім. Бидстон төбесінде 1920-1949 жылдар аралығында тіркелген ең жоғары және ең төменгі температуралар құрады.