Кіріспе

Кооперативтік әйелдер гильдиясы – Ұлыбританиядағы кооперативтік қозғалыстың қосымша ұйымы, кооперативтік құрылымдарда әйелдердің рөлін арттырған және мүшелеріне әлеуметтік және басқа да түрлі қызметтер ұсынған.

Тарих

Гильдия 1883 жылы «Кооперативтік жаңалықтардың» «Әйелдер бұрышын» редакциялаған Элис Акланд және аналар мен қыздарға арналған оқу және ойын-сауық сыныптарын ұйымдастыруды ұсынған Мэри Лоренсон деген мұғалім тарапынан құрылды. Акланд кооперацияны тарату мақсатында Әйелдер лигасының құрылысын бастады. Лига 1883 жылы Эдинбургте өткен Кооперативтік конгресте 50 әйел қатысқан алғашқы ресми отырысын өткізіп, жергілікті бөлімшелер құрды. Бастапқыда кооперативтік қозғалысты таратуға бағытталған ұйым болғанмен, көп ұзамай денсаулық сақтау және сайлау құқығы сияқты әйелдер мәселелері бойынша саяси науқандарды ұйымдастыруға дейін өрісі кеңейді. 1910 жылы Ньюкасл қаласындағы Әйелдер әлеуметтік және саяси одағының ұйымдастырушысы Энни Уильямс «Кооперативтік әйелдердің» «Әйелдерге дауыс беру құқығы» туралы мәліметтерге қызығушылық танытқанын байқады. 1884 жылы лига өз атын Әйелдер кооперативтік гильдиясы, кейіннен Кооперативтік әйелдер гильдиясы деп өзгертті. 1899 жылы Маргарет Льюэллин Дэвис гильдияның бас хатшысы болып сайланды және гильдияның жетістіктерін едәуір арттырғаны үшін кеңінен мақтауға ие болды. 1910 жылы гильдияның құрамында 32 000 мүше болды. 1911 жылғы Ұлттық сақтандыру заңына аналарға жәрдемақы төлеу туралы ереже гильдияның ықпалымен енгізілді. Гильдия саяси белсенділігін күшейтіп, қызметін Британ аралдарынан тысқары жерлерге кеңейтті. Олардың мақсаттарына ең төменгі жалақы мөлшерін белгілеу және аналарға жәрдемақы төлеу кіретін еді. 1914 жылдың сәуір айында Гаагада өткен Халықаралық әйелдер конгресінде соғысқа қарсы толыққанды резолюция қабылданды: Бұл конференция соғыстың қорқынышты тәсілінің ұлттар арасындағы дауларды шешу үшін ешқашан қолданылмауы керек деп санайды және бейбітшілікке бағытталған ұлттардың серіктестігін құру қажеттігін, оның күші халықтың еркімен қамтамасыз етілуі керек деп мәлімдейді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін гильдия бейбітшілік қозғалысына белсенді қатысып, соғыстың туындауына себеп болған әлеуметтік және саяси жағдайларға, сондай-ақ қару саудасына қарсы күреске ерекше назар бөлді. 1933 жылы гильдия бейбітшілдік символы ретінде ақ түлкінің суретін Британ легионының жыл сайынғы қызыл түлкінің суретіне балама ретінде ұсынды. Осы кезде гильдияның мүшелерінің саны 1500 бөлімшеде 72 000 адамды құрады. Гильдия бірнеше жергілікті бөлімшелермен жұмысын жалғастырды, бірақ кооперативтік қозғалыстағы бұрынғы беделін толығымен қайтаруға қол жеткізе алмады. 133 жылдық қызметтен кейін 2016 жылдың 25 маусымында гильдия жұмысын тоқтатты.