Кіріспе

Сент-Маурус реликвиясы – Чехияның батысындағы Бечов-над-Теплоу қамалында көрсетіліп тұрған роман стиліндегі реликвия. Ол Чехия аумағындағы Чех таж киімдерінен кейінгі екінші ең маңызды тарихи артефакт саналады. Реликвия 13 ғасырдың бірінші ширегінде Бельгиядағы Флоренн аббаттығы үшін Сент-Маурус, Жақсылықпен шомылушы Жохан және Сент-Тимофейдің болжамды сүйек қалдықтарын сақтау үшін жасалған. Ағаш ядросы көптеген мүсіндермен, рельефтермен, филигрань әшекейлермен және әшекей тастармен жабылған алтын жалатылған күміспен жабылған. Флоренн тоналып алынғаннан кейін реликвия жергілікті шіркеуге орналастырылып, кейін 1838 жылы герцог Альфред де Бофорт Спонтин сатып алды. Герцог зақымдалған артефактты қалпына келтіріп, 1885 жылғы Брюссель көрмесіне берді. 1888 жылға қарай Бофорттар оны Бечовтағы өздерінің қасабалық имендігіне тасыды. Бофорттар үйі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік партиямен ынтымақтасып, 1945 жылы елден кетуге мәжбүр болды. Соғыс аяқталуға аздай қалғанда реликвия шіркеудің еденінің астына көміліп, ұмытылды. 1984 жылы американдық кәсіпкер Дэнни Дуглас Чехословакия билігіне (Венадағы елшілік арқылы) 250 000 АҚШ долларын төлеп, басқаша анықталмаған затты қазу және шетелге экспорттау құқығын ұсынды, «мұнда ешкімнің қажеті жоқ нәрсе». Берілген ақпараттың фрагменттерінен билік «заттың» табиғатын анықтау үшін іздеу операциясын бастады. Бұл операцияны сол кездегі Федералдық тергеу бюросының басшысы Франтишек Маришка басқарды. Оның командасы берілген ақпараттың фрагменттеріне сүйене отырып, тергеуді 5 мүмкін орнына дейін тарылтты және бизнес орындалуға үш апта қалғанда «заттың» Бечов қамалында немесе оның айналасында орналасқандығын анықтады. Полиция қызметкерлері үлкен топпен және металл іздегіштермен оқиға орнына келді, барлық айналаны қарап шығып, бақта және қамалдың сыртында бірнеше шұңқыр қазды. Ауа райы нашар болғандықтан және Дугласты қар мен қатып қалған топырақ алаңдатпағандықтан, олар заттың іште болуы керек деген қорытындыға келді. Сондықтан олар жасырын бөлме күтілетін немесе мұндай заттың сыйып қалуы мүмкін жерлерде іздеуден бастады. Ескі қамал шіркеуінің еденін тексеру кезінде олар төменде үлкен металл затты анықтады және ағаш тақтайшаларды алып тастағаннан кейін 5 қарашада 1985 жылы Сент-Маурус реликвиясын тапты.

Қалпына келтіру

Бұл реликвия ондаған жылдар бойы жерленгеннен кейін күрт нашарлаған. Чехия билігі реликвияны экспорттауға рұқсат бермей, меншік дауларын шешу жұмыстарын жүргізгеннен кейін, 1991 жылдан бастап Праганың Қолданбалы өнер мұражайының реставраторлары мен Германияның Ахен қаласынан келген сақтау сарапшыларының қатысуымен кең ауқымды қалпына келтіру жұмыстарын бастады. Қалпына келтіру жұмысы 2002 жылы аяқталды және артефакт Бечовқа қайтарылды. Одан бері бұл реликвия Бечов сарайы мен Прага сарайында көпшілікке көрсетіліп келеді.

Сипаттама

Бұл үлкен шасси немесе үй пішіндес сандық, ағаш құрылымы күміс жалатылған қапталған, 12 кішкентай әулие мүсіні, күрделі роман стиліндегі металл әшекейлері және көптеген қымбат тастар, оның ішінде бұрынғы дәуірлерден келген өрнектелген тастар бар. Алтын ыдыста Жақын Иоаннның, Тимофейдің қабірлік қалдықтары сақталып, кейінірек Маврдің сүйектері қосылған деп есептеледі.