Көбелек ішек және кіндік жарығы: себептері, белгілері және емдеуі
Umbilical hernia
Көбелек ішек немесе кіндік жарығы – қарын қуысы қабырғасының зақымдануы. Симптомдары, себептері, емдеу жолдары мен нәрестелердегі көрінісі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көбелек тәрізді жарық - кіндік айналысындағы қарын қабырғасының зақымдануымен байланысты денсаулық жағдайы. Ол кіндіктің сыртқа қарай иілуіне себеп болуы мүмкін – бұл иілу үлкен омент майынан немесе сирек жағдайларда жіңішке ішектің бір бөлігінен тұрады. Иілуді көбінесе қарын қабырғасындағы тесіктен кері итеруге болады, және ол жөтелгенде немесе іш қысымын арттыратын басқа да әрекеттер жасалғанда қайтадан шығып кетуі мүмкін. Емдеу хирургиялық жолмен жүзеге асырылады, ал операция эстетикалық және денсаулыққа қатысты себептермен де жасалуы мүмкін.
An umbilical hernia is a health condition where the abdominal wall behind the navel is damaged. It may cause the navel to bulge outwards—the bulge consisting of abdominal fat from the greater omentum or occasionally parts of the small intestine. The bulge can often be pressed back through the hole in the abdominal wall, and may "pop out" when coughing or otherwise acting to increase intra abdominal pressure. Treatment is surgical, and surgery may be performed for cosmetic as well as health related reasons.
Белгілері мен симптомдары
Жаңа туған нәрестелерде кір (әдетте көкпек деп аталады) көпіршік орнында пайда болады; кейде өте үлкен болса да, мұндай кірлер 2-3 жасқа дейін емсіз жазылып кетеді. Кірдің ішекке бұралып, қан ағымын тоқтатуы сирек кездеседі, себебі іш қабырғасындағы ақау жаңа туған нәрестелердегі жамбас кіріне қарағанда үлкенірек болады. Кірдің негізінің мөлшері тұншығу қаупімен кері пропорционалды (яғни, негізі тар болса, тұншығу қаупі жоғары). Сәбилердің бұл кемістігіне ұшырауына себебі, ұрықтың даму кезінде ішкі органдар іш қуысынан сыртқа шығып, кейін көкпекке айналатын тесік арқылы қайта ішке кіреді. Кірлер белгісіз болуы мүмкін және көкпектің ісінуі ретінде ғана көрінуі мүмкін. Симптомдар іш қабырғасы жирылғанда кірдің ішіндегі мүшелерге қысым түскенде пайда болуы мүмкін. Бұл іш ауруына немесе дискомфортқа әкеледі. Науқас ауыр зат көтергенде немесе күш салғанда бұл симптомдар нашарлауы мүмкін.
A hernia is present at the site of the umbilicus (commonly called a navel or belly button) in newborns; although sometimes quite large, these hernias tend to resolve without any treatment by around the age of 2–3 years. Obstruction and strangulation of the hernia is rare because the underlying defect in the abdominal wall is larger than in an inguinal hernia of the newborn. The size of the base of the herniated tissue is inversely correlated with risk of strangulation (i. e., a narrow base is more likely to strangulate). Babies are prone to this malformation because of the process during fetal development by which the abdominal organs form outside the abdominal cavity, later returning into it through an opening which will become the umbilicus. Hernias may be asymptomatic and present only as a bulge of the umbilicus. Symptoms may develop when the contracting abdominal wall causes pressure on the hernia contents. This results in abdominal pain or discomfort. These symptoms may be worsened by the patient lifting or straining.
Себептер
Көбелек тәрізді ойықтың пайда болу себептері туа біткен және қалыптасқан ақаулар болып табылады, бірақ үшінші себеп шын мәнінде басқа түрге жататын, көбелек тәрізді ойыққа байланысты себептің өзі.
The causes of umbilical hernia are congenital and acquired malformation, but an apparent third cause is really a cause of a different type, a paraumbilical hernia.
Туғаннан пайда болған
Туа біткен кіндік жарығы – кіндіктің (көбелек) туа біткен даму аномалиясы. Ересектер арасында әйелдерде ерлерге қарағанда үш есе жиі кездеседі; балалар арасында арақатынас шамамен тең. Африка тегіндегі балаларда да жиірек кездеседі.
Congenital umbilical hernia is a congenital malformation of the navel (umbilicus). Among adults, it is three times more common in women than in men; among children, the ratio is roughly equal. It is also found to be more common in children of African descent.
Сатып алынған
Іске асқан көпіршектік жарық тікелей семіздік, ауыр зат көтеру, ұзаққа созылған жөтел немесе көп бала тудыру салдарынан іш қуысының қысымының артуынан туындайды. Көпіршектік жарықтың тағы бір түрі – кесікшенің жарығы, яғни, қарын хирургиясынан кейін, мысалы, лапароскопия трокарларын көпіршек арқылы енгізуден кейін пайда болатын жара орнында дамитын жарық.
An acquired umbilical hernia directly results from increased intra abdominal pressure caused by obesity, heavy lifting, a long history of coughing, or multiple pregnancies. Another type of acquired umbilical hernias are incisional hernias, which are hernia developing in a scar following abdominal surgery, e. g. after insertion of laparoscopy trocars through the umbilicus.
Парамбиликальды
Ең маңыздысы, кіндік жарығын ересектерде кездесетін кіндік айналасындағы орта сызықтағы ақаулы паракіндік жарықтан және омфалоцеледен ажырату қажет.
Importantly, an umbilical hernia must be distinguished from a paraumbilical hernia, which occurs in adults and involves a defect in the midline near to the umbilicus, and from omphalocele.
Диагностика
Қапшық ұшы қапшық терісінен шығып тұрған ("аути") қапшықтар жиі қапшық бұрылыстарымен шатасады, олар мүлдем басқа пішінде болады. Косметикалық мақсатта емдеу қажет емес, егер қамауға алу болса, яғни кілегейді іш қуысына қайтару мүмкін болмаса. Ұзақ уақыт қамауда ұстау, емделмесе, тіндердің ишемиясына (қағылуына) және шокқа әкелуі мүмкін. Көректік қақырық жиі кездеседі. Африкалықтар арасында жасалған зерттеуде балалардың 92 пайызында, ересектердің 49 пайызында және жүкті әйелдердің 90 пайызында көкжиек байқалған. Дегенмен, шын мәнінде қақырық болғандардың саны одан әлдеқайда аз: балалардың 23 пайызы, ересектердің 8 пайызы және жүкті әйелдердің 15 пайызы ғана. Файл:UOTW 44 2-ші аптадағы УЗИ.webm|УЗИ суретінде тұтқынға алынған көректік қақырық көрсетілген.
Navels with the umbilical tip protruding past the umbilical skin ("outies") are often mistaken for umbilical hernias, which are a completely different shape. Treatment for cosmetic purposes is not necessary, unless there are Incarceration refers to the inability to reduce the hernia back into the abdominal cavity. Prolonged incarceration can lead to tissue ischemia (strangulation) and shock when untreated. Umbilical hernias are common. With a study involving Africans, 92% of children had protrusions, 49% of adults, and 90% of pregnant women. However, a much smaller number actually had hernias: only 23% of children, 8% of adults, and 15% of pregnant women. File:UOTW 44 Ultrasound of the Week 2. webm|Ultrasound showing an incarcerated umbilical hernia
Ісік қаншалықты жоғары көтерілгені әр балаға қарай өзгереді. Кейбіреулерде ол тек кішкентай шығыңқылық болуы мүмкін, ал енді біреулерде бала жылағанда ірі дөңгелек ісік пайда болады. Бала тыныш тұрғанда немесе ұйықтағанда ол жақсы көрінбей қалуы мүмкін. Әдетте, құрсақ бұлшықеттері түйіршіктей жиналып, бірігеді, бірақ кейбір жағдайларда бұлшықеттер жабыла алмайтын саңылау қалады. Осы саңылау арқылы ішкі ішек тері астына шығып, көпіршік пайда болады. Бұл ісік пен оның ішіндегілерді ішке оңай итеріп, іш қуысына кіргізуге болады. Ингвинальды қақырықтан айырмашылығы, асқынулар өте сирек, сонымен қатар бұлшықеттердегі саңылау әдетте уақыт өте келе жабылады және қақырық өздігінен жоғалады. Осы жағдайды емдеу негізінен консервативті: баланың өсіп, жоғалып кетпеуін байқау. Егер қақырық 3 жастан кейін де сақталса немесе бақылау кезеңінде кемітілмеу, ішек бұрылуы, іштің көтерілуі, құсу немесе ісік үстіндегі терінің қызыл, жалтыраған және ауырсынулы болуы сияқты асқынулар пайда болса ғана операция және ақауды жабу қажет. Операция әрқашан анестезия астында жүргізіледі. Бұлшықеттердегі ақау анықталады және бұлшықеттердің шеттері тігістермен біріктіріліп, ақау жабылады. Әдетте, бала ауруханада 1 күн болуы керек, ал жазылуға 8 күн уақыт кетеді. Кейде көкшелі қуыста содан кейін де сақталатын, ет тәрізді, қызыл түсті ісік пайда болуы мүмкін. Оған қол тигізгенде қан кетуі немесе киімге дақ түсіруі мүмкін. Мұндай жағдайда баланы хирургқа көрсету қажет. Бұл, көбінесе, көрек полипі болады. Емдеу әдісі - полипті тігіспен байлап, түсіріп жіберу, сонда қан кету болмайды. Сонымен қатар, бұл құрғақ тұз немесе күміс нитратының жергілікті қолданылуына жақсы жауап беретін көрек грануломасы болуы мүмкін, бірақ емделуі мен кептіруіне бірнеше апта уақыт қажет болуы мүмкін.
How far the projection of the swelling extends from the surface of the abdomen (the belly) varies from child to child. In some, it may be just a small protrusion; in others it may be a large rounded swelling that bulges out when the baby cries. It may hardly be visible when the child is quiet and or sleeping. Normally, the abdominal muscles converge and fuse at the umbilicus during the formation stage, however, in some cases, there remains a gap where the muscles do not close and through this gap the inner intestines come up and bulge under the skin, giving rise to an umbilical hernia. The bulge and its contents can easily be pushed back and reduced into the abdominal cavity. In contrast to an inguinal hernia, the complication incidence is very low, and in addition, the gap in the muscles usually closes with time and the hernia disappears on its own. The treatment of this condition is essentially conservative: observation allowing the child to grow up and see if it disappears. Operation and closure of the defect is required only if the hernia persists after the age of 3 years or if the child has an episode of complication during the period of observation like irreducibility, intestinal obstruction, abdominal distension with vomiting, or red shiny painful skin over the swelling. Surgery is always done under anesthesia. The defect in the muscles is defined and the edges of the muscles are brought together with sutures to close the defect. In general, the child needs to stay in the hospital for 1 day and the healing is complete within 8 days. At times, there may be a fleshy red swelling seen in the hollow of the umbilicus that persists after the cord has fallen off. It may bleed on touch, or may stain the clothes that come in contact with it. This needs to be shown to a pediatric surgeon. This is most likely to be an umbilical polyp and the therapy is to tie it at the base with a stitch so that it falls off and there is no bleeding. Alternatively, it may be an umbilical granuloma that responds well to local application of dry salt or silver nitrate but may take a few weeks to heal and dry.
Ересектер
Көптеген жарықтар ешқандай мәселе тудырмайды және ешқандай емдеуді қажет етпейді. Дегенмен, жас өскен сайын асқыну қаупі артады және жарық емсіз өзінен-өзі жазылуы екіталай болғандықтан, көбінесе операция жасау ұсынылады. Жарық ішіндегі мүшелердің қысылып қалуы, қатал ауырсыну, ішек қызметін атқару немесе газ шығару мүмкін болмауы, ісіну, қызба, құсу және/немесе жарық орнындағы түс өзгерісі – жарық ішіндегі қан ағынының ұзаққа созылған бұзылуының белгілері болуы мүмкін. Мұндай жағдайда, шұғыл операция қажет, себебі қан ағынының ұзаққа созылған тоқырауы мүшелердің қауіпсіздігіне қауіп келтіреді. Кішкентай көбелек тәрізді жарықтарды көбінесе тігіспен жақсы жасайды, ал үлкен жарықтарға арнайы тор қажет болуы мүмкін, бірақ кейбір хирургтер барлық жарықтарды тормен емдеуді жақтайды. Екі тәсілдің де ең көп кездесетін асқынулары – жараның беткі қабаттарының жұқпалануы және жарықтың қайталануы, сондай-ақ кейбір адамдар операция жасалған жерде ауырсыну сезінеді.
Many hernias never cause any problems, and do not require any treatment at all. However, because the risk of complications with age are higher and the hernia is unlikely to resolve without treatment, surgery is usually recommended. The hernia content becoming trapped combined with severe pain, inability to perform bowel movement or pass gas, swelling, fever, nausea and/or discoloration over the area could be signs of a prolonged compromise in blood flow of the hernia content. If so, emergency surgery is often required, since prolonged compromise in blood flow otherwise threatens organ integrity. Small umbilical hernias are often successfully repaired with suture, while larger hernias may require a suitable mesh, although some surgeons advocate mesh treatment for most hernias. The most common complications for both techniques are superficial wound infections and recurrence of the hernia and some people experience pain at the surgical site.