Ыстықтан бас айну және есінен тану (Ыстық синхкопесі)
Heat syncope
Ыстықтан шегіну – дене температурасының көтерілуінен бас ауруы, есіктену, жүрек айну сияқты көріністермен болатын жағдай. Алғашқы көмек пен алдын алу туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жылулық синкоп – дене қызуының артуы салдарынан есінен тану немесе бас айналу (синкоп – есінен танудың медициналық атауы). Бұл ыстықтан туындайтын аурудың бір түрі. Жылулық синкоптың негізгі белгісі – сананың жоғалуы, сонымен қатар сананың шатасуымен немесе онсыз. Жылулық синкопқа перифериялық қан тамырларының кеңеюі, нәтижесінде миға қан ағынының азаюы және дегидратация (сусыздану) себеп болады.
Heat syncope is fainting or dizziness as a result of overheating (syncope is the medical term for fainting). It is a type of heat illness. The basic symptom of heat syncope is fainting, with or without mental confusion. Heat syncope is caused by peripheral vessel dilation, resulting in diminished blood flow to the brain and dehydration.
Белгілері мен симптомдары
Әлсіздік, бас айналу, бас ауыру, жүрек соғудың жиілеуі, мазасыздық, лоқсығу, құсу, терінің бозаруы/ылғалдануы және қысқа мерзімге есінен тану.
Faintness, dizziness, headache, increased pulse, restlessness, nausea, vomiting, pale/clammy skin, and brief loss of consciousness.
Себептер
Жылулық синкопе ыстық ортада дене терідегі артериолаларды (кішкентай қан тамырларын) кеңейту арқылы жылуды сәулелендіруге тырысқанда қан қысымының төмендеуінен пайда болады. Бұл жағдай жоғары температураға бейімделудің алғашқы бес күні ішінде, қан көлемі артудан бұрын орын алады. Соның салдарынан миға жеткізілетін қан азайып, адам тез тұрғанда немесе ұзақ уақыт тұрғанда бас айналуы мен есінен тануы мүмкін. Ыстық климатта ауыр физикалық жұмыс істейтіндер ерекше тәуекелге ұшырайды.
Heat syncope occurs in a warm environment when blood pressure is lowered as the body dilates (widens) arterioles (small blood vessels) in the skin to radiate heat. This condition occurs within five days of acclimatization to higher temperatures, before the blood volume expands. The result is less blood to the brain, causing light headedness and fainting when a person stands up quickly or stands for a long period of time. Those who perform strenuous work outside in warm climates are at particular risk.
Диагностика
Жылулық әлсіздік диагнозы физикалық тексеру кезінде қойылады. Физикалық тексеру барысында дәрігер науқастың қан қысымын және пульсін тексереді. Егер науқас жылулық әлсіздікке шалдықса, қан қысымы төмендейді, ал пульс жоғарылайды. Көп мөлшерде терлеудің байқалуы да маңызды белгі. Соңында дәрігер науқастың симптомдарының тарихын анықтау үшін сұрақтар қояды. Егер науқаста симптомдар физикалық белсенділік және жоғары температура кезінде пайда болса, онда бұл нағыз жылулық әлсіздік болып табылады.
The diagnosis of heat syncope is done during a physical examination. During the physical exam the practitioner will test the blood pressure of the patient, and the pulse. If the patient is experiencing heat syncope the blood pressure will be low, and the pulse will be elevated. Observation of excess sweating will also be a key sign. Finally, the practitioner will ask questions figuring out the history of the patient's symptoms. If the patient developed symptoms while engaging in physical activity and high temperatures it will then be a true case of heat syncope.
Алдын алу
Ауыр ыстық ауа райында физикалық белсенділіктен қашыну керек. Егер адамның денесі қатты қызуда түю және ыстықтан бас айну белгілері байқалса, оны көлеңкелі немесе салқын жерге көшіру қажет. Ыстық ауа райында алкогольді ішімдіктерден де аулақ болу ұсынылады, себебі олар организмнің суын кетіріп, жағдайды нашарлатуы мүмкін. Соңында, ыстық ауа райында физикалық белсенділікпен айналысқанда электролиттері бар суды көп ішу аса қажет.
Physical activity in extremely hot weather should be avoided. If a person starts to experience over heating, and symptoms of heat syncope, they should move or be moved to a shaded or cool area. It is also recommended to avoid alcoholic beverages in hot weather, because they cause dehydration which may worsen symptoms. Finally, drinking plenty of water with electrolytes is imperative when engaging in physical activity in hot weather.
Емдеу
Жылудан туындаған есінен танудың негізгі емдеуі басқа да есінен тану түрлеріне ұқсас: науқасқа аяқтары көтерілген отырық немесе жатып қалған күйде көмек көрсетіледі. Тұз қосылған су немесе электролиттер бар басқа сусын ақырындап беріледі, ал науқас салқын жерге, мысалы, көлеңкеге көшіріледі. Зардап шеккен адам демалып, күшін қайтаруы керек, себебі жылудан туындаған есінен тану жылу соққысына немесе жылудан шаршауға алып келуі мүмкін.
The basic treatment for heat syncope is like that for other types of fainting: the patient is positioned in a seating or supine position with legs raised. Water containing salt, or another drink containing electrolytes, is administered slowly, and the patient is moved to a cooler area, such as the shade. The affected person should rest and recover, because heat syncope can lead to heat stroke or heat exhaustion.