Кіріспе

Шотландиялық мемлекеттік қызметкер сэр Фредерик Уильям Дюк (8 желтоқсан 1863 – 11 маусым 1924) – Үндістан мемлекеттік қызметінде қызмет еткен шотландиялық мемлекеттік қызметкер және Үндістанда конституциялық реформалар кезінде Дюк меморандумының авторы болды.

Ерте өмір

Уильям Дьюк Шотландияның Арброт қаласында дүниеге келген. Ол рев. Уильям Дьюк пен Энни Леонардтың үлкен ұлы болды, ал әкесі 50 жыл бойы Сент-Виженс, Форфарширде дін қызметкері болып қызмет еткен. Ол Арброт орта мектебінде оқыды, содан кейін Үндістан мемлекеттік қызметіне түсу үшін бәсекелі емтиханға дайындалу үшін Врен мен Гурниге оқуға түсті, және ол емтиханды сәтті тапсырды. Сол кезде Үндістан мемлекеттік қызметіндегі лауазым өте жоғары бағаланған. Одан кейін ол Лондон университетінде екі жыл оқыды. 1905 жылы Орисаның комиссары болып тағайындалды, ал 1909 жылы Бенгалияның бас хатшысы болды. 1910 жылы Дьюк Бенгалияның жаңадан құрылған атқарушы кеңесінің мүшесі атанды. Дьюк Бенгалияның соңғы лейтенант-губернаторы болды, себебі сол кезде провинция 1905 жылғы Бенгалияның бөлінуіне байланысты қайта ұйымдастырылып жатты, сонымен қатар Үндістанның астанасы Калькуттадан Нью-Делиге көшірілді. Бенгалия да осы кезде толыққанды губернаторлыққа ие болды, ал сэр Томас Дэвид Гибсон Кармайкл Мадрастан Бенгалияның губернаторы болып тағайындалды. Дьюк 1914 жылдың қараша айына дейін оның кеңесінің аға мүшесі болып қалды, содан кейін ол зейнеткерлікке шығып, Үндістан кеңесінің мүшесі болып тағайындалды. Дьюк Үндістан кеңсесінің мүшелерінен құралған зерттеу тобына және Лионель Джордж Кертис құрған Дөңгелек үстел тобына қосылды, бұл топ Үндістанның конституциялық реформаларына зор ықпал етті. Осы ретте ол «Дьюк меморандумы» жасады, онда үндістер диархия арқылы жауапты үкіметті қалай жүзеге асыра алатынына қатысты реформалардың практикалық жоспарын жасады. Дьюктің Үндістандағы ұзақ тәжірибесі Дөңгелек үстел реформаларының схемаларына сенімділік сыйлады, ал оның меморандумы Монтегю-Челмсфорд реформаларының және одан кейінгі 1919 жылғы Үндістан үкіметі туралы заңның негізін құрады. 1919 жылғы заңға патшалық келісім берілгеннен кейін 1920 жылы Британдық Үндістанның үкіметінде князьдік мемлекеттердің билеушілеріне пікір білдіру үшін арналған Княздар палатасы құрылды. Дьюк осы палатаның құрылуына жауапты комитеттің төрағасы болды. 1920 жылы сэр Томас Холдернесс зейнеткерлікке шыққанда, Монтегу Дьюкті Тұрақты Мемлекеттік хатшы етіп тағайындады, ол 1924 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қызмет етті.

Жеке өмір

1889 жылы герцог Мэри Элиза Аддисон Скотқа үйленді, ол Джеймс Аддисон Скоттың қызы болған. Олардың екі ұлы болды: суреттер жинаушы ретінде танылған мемлекеттік қызметкер Леонард Гордон Дьюк (1890–1971) және Уильям Фалькон Дьюк. Сондай-ақ, Сэр Илтид Николл Клейтонға үйленген Марджори Клеменс деген қызы болды. Ұлдары: