Кіріспе

Пәкістандық саясаткер

Үндістан ұлттық конгресі

Миан Ифтихаруддин 1936 жылы Конгресс партиясына қосылды. 1937 жылы ол Пәнджаб провинциялық мәжілісіне сайланды және 1940 жылы Пәнджаб провинциялық Конгресінің президенті болды, ол 1945 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Ифтихаруддин Мұсылман лигасының Лахор қаулысына қарсылық білдіріп, "[Үндістанның] рухының бірлігін бұзуға жасалған кез келген әрекет – мың жылдық тарихқа жасалған қиянат" деп мәлімдеді. Алайда, 1942 жылға қарай ол Пәкістан талабын қанағаттандыру үшін С. Раджагопалачаридің формуласын қолдады, бірақ Конгресс атқару комитеті оны қабылдамады. 1945 жылы Ифтихаруддин Конгресс партиясынан кетіп, Мұсылман лигасына қосылды.

Мұсылман лигасы

Ифтихаруддин 1945 жылдың қыркүйегінде Бүкіл Үндістан мұсылман лигасына қосылды. Оның Бағбанпурадағы әулеттік сарайы Мұсылман лигасының Ұлттық гвардиясын даярлау орталығы ретінде пайдаланылды. 1946 жылы ол Пәнджаб провинциялық жиналысына Мұсылман лигасының мүшесі болып сайланды және Хизар Хаят Тивананың одақтас үкіметіне қарсы азаматтық наразылық қозғалысын басқарды.

Pakistan Times газеті

Ифтихаруддин "Пакистан Таймс" газетінің негізін қалаушы және иесі болды. Бұл газетті Мұсылман Лигасының солшыл топтары 1947 жылға дейінгі Британдық Үндістанда Мұсылман Лигасының ресми органы болған "Дон" газетімен, сондай-ақ индуист баспасөзімен тепе-теңдік құру мақсатында құрған.

Кашмир қақтығысы

1947 жылы Ифтихаруддин Кашмир қақтығысының дамуында маңызды рөл атқарды. Мұсылман конференциясының басшысы Сардар Ибрагим 1947 жылы 28 тамызда Пунчтағы көтеріліске Пәкістанның көмегін сұрап Лахорға барғанын айтты. Бір апталық тыракелден кейін Ибрагим ақыры Ифтихаруддинмен кездесті, ол оның сөзін мұқият тыңдады. Содан кейін Ифтихаруддин Шринагарға барып, өзіндік зерттеулер жүргізді. Сардар Ибрагим оның айтқан барлық нәрсесіне көз жеткізгенін мәлімдеді. Генерал Акбар Ханның баяндамасына сәйкес, Ифтихаруддинге Кашмирдің Пәкістанға қосылу мүмкіндігін бағалау үшін Шринагарға бару тапсырылды. Жолда ол Мурриде демалып жүрген генерал Акбар Ханмен кездесіп, Кашмирдің Индияға қосылуына қарсы шаралар қабылдауға көмектесетін жоспар жасауды сұрады. Осы уақытта Акбар Хан "Кашмир ішіндегі қарулы көтеріліс" деген атаумен жоспар құрды, ол кейін премьер-министр Лиакат Али Хан мен басқа да жоғары лауазымды шенеуніктерге жіберілді. 1947 жылдың 12 қыркүйегінде премьер-министр басшылығымен өткен жиналыста осы жоспар, сондай-ақ Сардар Шәүқат Хаят Ханның Кашмирге тайпалық шабуыл ұйымдастыру жоспары талқыланып, бекітілді. Шейх Абдулла түрмеден босатылғаннан кейін, 1947 жылдың қазан айының басында Ифтихаруддин Абдулланы Пәкістанға қосылуға көндіру үшін тағы да Шринагарға сапарлады. Абдулла Пәкістан жетекшілерімен кездесуге келісіп, онымен бірге Лахорға аттанды. Бірақ генерал-губернатор Мұхаммед Али Джинна Абдулламен кездесуден бас тартып, миссия сәтсіз аяқталды. Ифтихаруддин көңілі құлдырап, «Біз Кашмирді жоғалттық» деген қорытындыға келді. Одан кейін дереу тайпалық шабуыл басталды, ал Ифтихаруддин Кашмир қақтығысындағы рөлін тоқтатты.

Батыс Пәнджаб үкіметі

Ифтихаруддин 1947 жылы Пәкістанның Пәнджаб провинциялық үкіметінде босқындарды қайта оңалту министрі қызметін қысқа мерзімге атқарды. 1949 жылы министр ретінде ол Пәнджабтағы радикалды жер реформаларын ұсынды, бірақ бұл Пәкістан Мұсылман лигасының феодалдық басшылығының, Наваб Ифтихар Хусейн Хан Мамдоттың жетекшілігімен, ірі жер иеленушілердің наразылығына ұшырады. Көңілі толмаған Ифтихаруддин 1949 жылы министрліктен кетіп, 1951 жылы Мұсылман лигасынан ресми түрде шығарылды. Ифтихаруддин парламентте "мақсаттар туралы қаулыға" қарсы дауыс берген жалғыз мұсылман депутаты болды, себебі ол бұл қаулының бұлыңғыр екенін сезінді. Ол сондай-ақ мұндай қаулыны Пакистанның 70 миллион халқының шешімі болуы керек деп сақты. Бұл қаулыны азшылықтардың лидерлері Прем Хари, Чандра Мандал және Кумар Датта да қолдамады. Дегенмен, ол азшылықтар ислам мемлекетінде толық құқықтар мен мүмкіндіктерге ие болады деген уәде алғандықтан, қаулыны қолдауға шешім қабылдады.