Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Классикалық әнші (1855–1946)
Classical music singer (1855 1946)
Алладия Хан (10 тамыз 1855 – 16 наурыз 1946) – үнділік Хиндустани классикалық әншісі, Жайпур Атраули мектебін (жарнасын) құрған адам, оны Жайпур жарнасы деп те атайды. Ол көптеген сирек рагтарды, шығармаларды және әдістерді жаңартып, жаңаша түсіндіріп, жаратуымен, сондай-ақ Бхаскарбуа Бахале, Кесарбай Керкар және Могубай Курдикар сияқты шәкірттерді тәрбиелегенімен танымал.
Alladiya Khan (10 August 1855 – 16 March 1946) was an Indian Hindustani classical singer who founded the Jaipur Atrauli gharana, also referred as just Jaipur Gharana. He is recognized for his revival, reinterpretation, and creations of many rare raags, compositions, and techniques and for producing disciples like Bhaskarbuwa Bakhale, Kesarbai Kerkar, and Mogubai Kurdikar.
Өмірбаян
Алладия Хан 1855 жылдың 10 тамызында Раджастханның Тонк қаласындағы Униара деген шағын ауылда, шиит мұсылман музыканттар отбасында дүниеге келді (сол кезде Джайпур мемлекетінің құрамында болған). Хан отбасы Мұғал дәуірінде ислам дініне өткен, ал олардың тарихы Шандилья готрасының Гауд брахмандарынан басталады.
Alladiya Khan was born on 10 August 1855, at Uniara, a small village in Tonk, Rajasthan, (then under the Jaipur State) to a Shia Muslim family of musicians. Having converted to Islam during the Mughal era, Khan's family traces its history to the Gaud Brahmins of Shandilya gotra.
Музыкалық оқыту
Әкесі Ахмет хан өмірінде ерте қайтыс болғанымен, Ханның інісі Джехангир (Джайпурлық) оған 5 жыл бойы дхрупадты, содан кейін тағы 8 жыл бойы кхаялды үйретті. Хан 50 жасқа дейін күнде алты сағат бойы палта жаттығуларын талмай жасады.
Though his father Ahmed Khan died early in his life, Khan's uncle, Jehangir (of Jaipur), taught him dhrupad for 5 years and then khyal for another 8 years. Khan would practice palta exercises for six hours daily well into his 50s.
Колхапур (1895 - 1922)
Кейіннен Хан отбасымен бірге Колхапур қаласына қоныс тенді және Шаху Махараджтың сарай музыканты болды.
Later, Khan settled down in Kolhapur with his family as the court musician of Shahu Maharaj.
Мумбай қаласы
1922 жылы патша қайтыс болған соң ол Мумбайға көшіп кетті. Оның немересі Әзізздин Хан Сахабқа айтқан өмірбаяндық естеліктері ағылшын тілінде "Менің өмірім" деген атпен, Амлан Дасгупта мен Урмила Бхирдикардың кіріспесімен, 2000 жылы Калькуттадағы Thema баспасынан шықты.
In 1922, he moved to Mumbai after the king died. His autobiography, as narrated to his grandson Azizzudin Khan Sahab, is available in English translation, as My Life, with an introduction by Amlan Dasgupta and Urmila Bhirdikar, published by Thema, Kolkata, 2000.
Репертуар
Алладия Хан Нат Камод, Бхуп Нат, Каунси Канада, Сампурна Малкаунс, Басанти Кедар, Шуддха Нат, Малави, Савани Кальян, ДхавалаШри сияқты көптеген күрделі рагтарды жасағаны және қайта жаңғыртқаны үшін танылды. Алладия Ханның екінші ұлы Манджи Хан 1935 жылы Малликарджун Мансурға сабақ беруді бастады, бірақ Манджи Хан 1937 жылы (наурыз айының шамасында) қайтыс болды; сондықтан әкесінің ән салу өнерін Малликарджун Мансурға жеткізген кіші ұлы Бхурджи Хан болды. Малликарджун Мансур және Дхондутай Кулкарни – Бхурджи Ханның белгілі шәкірттерінің қатарында. Агра Гаранасының Гаджанан бува Жоши де Бхурджи Ханнан нұсқау алды. Хайдер Ханның шәкірттері Могубай Күрдікар, Лаксмибай Джадав және оның ұлы Натхан Хан болды. Белгілі музыка зерттеушісі Ваманрао Дешпанде Натхан Ханның шәкірті болды. Бірақ Натхан Хан 1946 жылы, Алладия Ханның қайтысынан кейін бірнеше апта өткен соң қайтыс болды. Моғибай Күрдікардың шәкірттерінің арасында оның қызы Кишори Амонкар, музыка зерттеушісі Ваманрао Дешпанде, Каусалия Манжешвар, Падма Талвалькар сияқты танымал есімдер бар.
Alladiya Khan was acknowledged for his creation and resurrection of many complex Raags such as Nat Kamod, Bhoop Nat, Kaunsi Kanada, Sampoorna Malkauns, Basanti Kedar, Shuddha Nat, Malavi, Savani Kalyan, DhavalaShree. Manji Khan, Alladiya Khan's second son, had started teaching Mallikarjun Mansur in 1935, but Manji Khan died in 1937 (around March 1937); so it was Bhurji Khan, the youngest son, who passed on the gayaki of his father. Mallikarjun Mansur and Dhondutai Kulkarni are among the noted disciples of Bhurji Khan. Gajanan buwa Joshi of Agra Gharana also received guidance from Bhurji Khan. Haider Khan's disciples included Mogubai Kurdikar, Laxmibai Jadhav, and his son Naththan Khan. Noted musicologist Vamanrao Deshpande was Naththan Khan's student. But Naththan Khan died in 1946, just a few weeks after Alladiya Khan's death. Mogibai Kurdikar's students include famous names like her daughter Kishori Amonkar, musicologist Vamanrao Deshpande, Kausalya Manjeshwar, Padma Talwalkar.
Жазбалар
Хан авторлық құқықтан қорқу себепті өз дауысы мен өнерінің жазылуына қатысты қатаң болды. Дегенмен, оның немесе туған-туыстарындарының орындауы болуы мүмкін деген күдіктер тудыратын белгісіз жазбалар бар. Бір тұмри жазбасында Хан ән салып тұр деген мәлімдеме тарады.
Khan was adamant about not having his voice and style recorded for fear of copyright. Though, there have been suspicions that ambiguous recordings may belong to Khan or his kin. A recording of a thumri is alleged to be featuring Khan singing.
Танымал мәдениетте
2007 жылы әйгілі Бхурджи Ханның шәкірті Дхундутай Кулкарни туралы әңгіме Намита Девидаяльдың "Музыкалық бөлме" атты алғашқы романында баяндалған.
In 2007, the story of Dhondutai Kulkarni, disciple of the legendary Bhurji Khan, was the subject of Namita Devidayal's debut novel, The Music Room.