Мар графы және эрлдері: Джон Эрскин тарихы

Кіріспе

Шотланд графы (1675–1732)

Джон Эрскин, 23-ші және 6-шы Мар графы және 1-ші Мар герцогы, KT (1675 – 1732 мамыр), Шотландияның көрнекті дворяны және Якобит қозғалысының кілтті тұлғасы болды. Ол графтықтың алғашқы құрылуынан бастап 23-ші граф титулын иеленді және 1565 жылғы жетінші құрылысында алтыншы граф болды. 1714 жылы жаңа монархтың таққа отыруымен ол ресми лауазымсыз қалды және одан кейін Якобит ісін қолдады. Ол 1715 жылғы қарашада Шерифмуир шайқасында әскерлерін басқарып, Ганновер билігіне қарсы күрес үшін әскер жинады. Саны жағынан артық болғанына қарамастан, шайқас шешімсіз аяқталды. Феттерессодағы оқиғадан кейін Эрскин Францияға қашып, қалған өмірін сонда өткізді. Мардың Якобит көтерілісіне қатысуы 1716 жылы мемлекетке қарсы қылмыс жасағаны үшін айыптауға алып келді, бұл оның ісіне деген терең адалдығының белгісі. Бұл айыптау 1824 жылы қайтыс болғаннан кейін күшін жойды. Эрскин 1732 жылы Акс-ла-Шапельде эмиграцияда қайтыс болды, Шотландия мен Ұлыбританияның 18 ғасырдың басындағы даулы және өркендеген тарихымен байланысты мұра қалдырды. Мар үйі, Ұлыбританиядағы ең көне ұйымдасқан дворян үйі ретінде танылған, тоғыз құрылған пиктік патшалықтардың бірі болған Мар патшалығымен тікелей байланысты. Бастапқыда Мар басшылары «морморлар» деп аталды, бұл термин пиктік қоғамындағы олардың жоғары мәртебесін білдіреді. 10 ғасырдың басында бұл атау сакстардың танымал «граф» атауына айналды. Мар графтығының ерте түсті бейнесі гербтер жинағында, атап айтқанда, Колледж қарулы күштерінде сақталған MS B.29, 22-бетте (1270–80 жылдар) кездеседі. Мар үйінің елтаңбасы «Төрт бөлікке бөлінген, 1-ші және 4-ші бөлігіндегі азур түсінде алтынмен шектеліп тұрған алты қиылысқан крест (Мар), 2-ші және 3-ші бөлігіндегі күміс түсінде қара пале (Эрскин)» деп сипатталған. Эрскин кланының ұраны — «Je Pense Plus» (француз тілінде «Мен көбірек ойлаймын»). Мар графтығы Ұлыбританиядағы және мүмкін Еуропадағы ең көне атақтардың бірі ретінде танылған, бұл туралы Ольстердің қарулы королі жариялаған. Терең тарихи тамырларымен белгілі графтықтың шығу тегі уақыттың тұмандылығына оралған, атақты тарихшы Лорд Хайлс байқағандай. Ол бұл графтықтың тарихы «көнелікте жоғалғанын» және белгіленген жазбалар мен дәстүрлі тарихтан бұрын пайда болғанын атап өтті. Бұл геральдикалық белгі Лонгви-сюр-ле-Дубс қаласымен тарихи байланысты, бұл қала Францияның шығысындағы Бургундия Франш-Конте департаментінің Юра аймағында орналасқан және Бургундия Корольдігін қорғауда стратегиялық маңызға ие. Географиялық тұрғыдан алғанда, Мар мормердігі қазіргі Абердинширде, Ди және Дон өзендері арасында, жағалау аймақтарынан таулы ішкі аймақтарға дейін орналасқан. Мар графтығы, Ольстердің қарулы королі жариялағандай, Ұлыбританиядағы және мүмкін Еуропадағы ең көне атақтардың бірі болып саналады. Шотландияның Абердинширдегі Килдрумми қалашығының жанында орналасқан Килдрумми қамалы ортағасырлық сәулет өнерінің әсерлі, бірақ қазіргі уақытта қираған мысалы болып табылады. Ол Шотландияның шығысындағы 13 ғасырдың ең маңызды және кең қамалдарының бірі болып саналады. Тарихи тұрғыдан алғанда, ол Мар графтарының негізгі резиденциясы болды. Килдрумми қамалының тарихы 13 ғасырдың басына дейін жетеді. Бұл қамал осы кезеңде Мар графтары болған Уильям мен Домналл билігінде салынған деп есептеледі. Өткен тарихында қамал бірнеше рет қоршауға алынды, атап айтқанда 1306 жылы Роберт Брюстің отбасы үшін маңызды қорғаныс рөлін атқарды. Бұл тарихи маңыздылығы Килдрумми қамалының шотланд тарихындағы, әсіресе қақтығыстар мен құлпыру кезеңдеріндегі маңызды рөлін көрсетеді. Эрскин отбасы Брюс кланына адалдығымен белгілі болды. Отбасының көрнекті тұлғаларының бірі, сэр Роберт де Эрскин өз дәуірінде ерекше көзге түсті. Оның беделі мен сенімділігі Шотландияның корольі Давид II, король Роберт Брюстің ұлы таныды, ол оған елдегі маңызды стратегиялық бекініс болып табылатын Стирлинг қамалының сақтаушысы лауазымын тапсырды. Джон Эрскиннің Мар графы лауазымына қатысты әртүрлі түсіндірулер бар. Кейбір еңбектерде ол графтықтың алғашқы құрылуын еске ала отырып, 23-ші Мар графы ретінде танылады. Басқа көздер оны осы бастапқы құрылымнан 22-ші граф деп атайды. Сонымен қатар, ол көбінесе 1565 жылғы жетінші құрылымға сәйкес 6-шы Мар графы ретінде танылады. Кейбір жағдайларда ол екеуінің де жиынтығы ретінде танылады. Сондай-ақ, ол 1496 жылғы графтықтың екінші құрылысына сәйкес 11-ші Мар графы ретінде танылатын жағдайлар бар. Бұл нөмірлеудің әртүрлілігі Мар графтығының ғасырлар бойындағы күрделі тарихын және әртүрлі қайта құрылымдарын көрсетеді.

John Erskine, the 23rd and 6th Earl of Mar and 1st Duke of Mar, KT (1675 – May 1732), was a prominent Scottish nobleman and a key figure in the Jacobite movement. He held the title of the 23rd Earl of Mar from the earldom's first creation and was the sixth earl in its seventh creation (of 1565). In 1714, following the ascension of a new monarch, he found himself without official office and subsequently championed the Jacobite cause. He notably raised an army to contest the Hanoverian rule, leading his forces at the Battle of Sheriffmuir in November 1715. Despite having a numerical advantage, the battle concluded inconclusively. After the subsequent event at Fetteresso, Erskine sought refuge in France, where he spent his remaining years. Mar's involvement in the Jacobite uprising led to a Writ of Attainder for treason in 1716, a mark of his deep commitment to his cause. This attainder was posthumously reversed in 1824. Erskine died at Aix la Chapelle in exile in 1732, leaving behind a legacy intertwined with the turbulent and transformative history of Scotland and the United Kingdom during the early 18th century. The House of Mar, recognized as Britain's oldest organized noble house, has direct ties to the Kingdom of Mar, which was among the nine established Pictish Kingdoms. Initially, the leaders of Mar were known as 'mormaors', a term signifying their elevated position in Pictish society. By the onset of the 10th century, this title evolved into the more familiar Saxon title of 'earl'. An early colored representation of the Earldom of Mar can be found in a heraldic collection, specifically in MS B.29, p22 (dating from 1270–80) housed at the College of Arms. The House of Mar's coat of arms is described as 'Quarterly 1st and 4th Azure a bend between six cross crosslets fitched Or (Mar), 2nd and 3rd Argent pale Sable (Erskine)'. The motto of Clan Erskine is "Je Pense Plus" (French for "I think more"). The earldom of Mar holds the distinction of being recognized as one of the most ancient titles in Great Britain, and possibly even in Europe, as declared by the Ulster King of Arms. Noted for its deep historical roots, the earldom's origins are shrouded in the mists of time, as observed by the esteemed historian Lord Hailes. He aptly remarked that the history of this earldom is "lost in antiquity," predating established records and the conventional scope of documented history. This heraldic emblem has a historical association with Longwy sur le Doubs, a town in the Jura department of Bourgogne Franche Comté in eastern France, known for its strategic importance in the defense of the Kingdom of Burgundy. Geographically, the Mormaerdom of Mar was situated in what is now Aberdeenshire, spanning the area between the River Dee and the River Don, extending from coastal regions to the mountainous interiors. The Earldom of Mar, as declared by the Ulster King of Arms, is considered one of the most ancient titles in Great Britain, and possibly even in Europe. Kildrummy Castle, located near Kildrummy in Aberdeenshire, Scotland, stands as an impressive, albeit now ruined, testament to medieval architecture. It is regarded as one of the most significant and expansive examples of 13th century castles in eastern Scotland. Historically, it served as the principal residence of the Earls of Mar. The origins of Kildrummy Castle trace back to the early 13th century. It is believed to have been built under the lordship of Uilleam and Domhnall, who were Earls of Mar during this period. Throughout its storied past, the castle has witnessed several sieges, notably playing a crucial defensive role for the family of Robert the Bruce in 1306. This historical significance underlines Kildrummy Castle's pivotal role in Scottish history, particularly during periods of conflict and upheaval. The Erskine family was known for their unwavering allegiance to the Clan Bruce. A notable figure within the family, Sir Robert de Erskine, distinguished himself during his era. His prominence and trustworthiness were recognized by King David II of Scotland, son of King Robert The Bruce, who entrusted him with the important role of custodian of Stirling Castle, a key strategic stronghold in the country. John Erskine's title as Earl of Mar is subject to varying interpretations across different biographies. In some accounts, he is recognized as the 23rd Earl of Mar, referencing the title's first creation. Other sources alternatively designate him as the 22nd Earl from this initial creation. Additionally, he is often acknowledged as the 6th Earl of Mar, corresponding to the title's seventh creation in 1565. In certain cases, he is referred to as both. There are also instances where he is identified as the 11th Earl of Mar, a classification that aligns with the title's second creation in 1496. This diversity in numbering reflects the complex history and various reconstructions of the Earldom of Mar over the centuries.

Ерте өмір

Джон Эрскин, Мардың алтыншы графы, 1706 жылғы 10 тамызда "Тисл" орденінің рыцары аталды. Бұл беделді құрмет оның мансабындағы маңызды табыс болды. Шотландиямен тығыз байланысты ең ежелгі және асыл "Тисл" ордені 1687 жылы Шотландия королі VII Джеймс тарапынан қазіргі түрінде қайта құрылды. Король Джеймс VII мұны ежелгі дәстүрдің қайта жаңғыруы деп жариялады. Орденді Шотландияның ұлттық гүлі – қызыл гүлдің символы бейнелейді және "Nemo me impune lacessit" ("Ешкім мені жазасыз мазаламасын") деген латынша ұраны бар. 1687 жылғы жарлықта айтылғандай, тарихи деректерде шотланд патшасы Ахай 786 жылы Ательстан бастаған англдармен шайқаста әулие кресінің аспандық белгісін көргеннен кейін, Әндісқазіге арнап "Тисл" орденін құрғаны жазылған. Джеймс VII орденді қайта жаңғырту кезінде бекіткен жарғыларға сәйкес, ол "Суверен және он екі бауырлас рыцарьдың" бастапқы құрамын сақтауы керек еді, бұл Иса Мәсіх пен Оның Он екі апостолына меңземе жасады. Орден тарихындағы ерекше оқиға – Джон Эрскин, Мардың 6-шы графы. Ол рыцарлық атағынан айырылған жалғыз мүше болды. Бұл шара 1715 жылғы Якобит көтерілісіне қатысқаннан кейін қабылданды, нәтижесінде ол рыцарлық атағынан және графтық атағынан айырылды. XVIII ғасырдың басында Джон Эрскин, Мар графы, британ саясатында маңызды рөл атқарды. Ол үкіметті қолдайтын партиямен байланыста болды және Одақ комиссарларының бірі болып тағайындалды. Оның саяси көрегендігі оны Шотландияның мемлекеттік хатшысы болып тағайындалуына әкелді. 1707 жылғы Одақтан кейін Мар Шотландияның өкілді теңдігі, мөр сақтаушысы және құпия кеңестің мүшесі ретінде өзінің даңқты мансабын жалғастырды. 1713 жылы тори үкіметі кезінде ол британдық мемлекеттік хатшы болып тағайындалды, бұл оның жан-жақтылығын және партиялық бағыттарына қарамастан жұмыс істеу қабілетін көрсетті. 1714 жылы ол жаңадан таққа отырған Георг I-ге адалдығын білдіргенде, Мардың саясаттағы бейімделу қабілеті одан әрі көрінді. Оның күш-жігеріне қарамастан, сол кездегі көптеген торилер сияқты, ол лауазымынан босатылды. 1715 жылдың тамызында Мар шотландтық мұрасын және Якобит көзқарастарын белсенді түрде қабылдады. Ол Шотландияға жасырын сапар шегіп, онда Джеймс Эдуардты қолдаған Якобит қозғалысының жетекші тұлғасына айналды. Абойн қаласында көптеген жоғарғы тайпа басшыларымен кездескенде, Мар графы Джон Эрскин Шотландияның тәуелсіздігіне деген берік сенімін білдірді. 1715 жылғы 6 қыркүйекте Брэмарда ол 1715 жылғы Якобит көтерілісін жариялады, осы арқылы VIII Джеймсті Шотландия, Англия, Франция және Ирландия королі деп жариялады. Оның басшылығымен Якобит күштері біртіндеп кеңейді, оның қолдау табу қабілетін көрсетті. Мар әскери басшы ретінде үлкен қиындықтарға тап болды. Оның стратегиялық шешімдері, соның ішінде Перт қаласында ұзақ уақыт тұруы және Стирлингке жасалған көрінеу шабуыл, оның кең ауқымды әскери науқанының бөлігі болды, бірақ олар оның мақсатына жетуде шектеулі нәтиже берді. 1715 жылғы қарашада Шеррифмуир шайқасында Мар өзінің қарсыласы Аргил герцогының күштерінен сандық артықшылыққа ие болған армияға басшылық етті. Шайқас шешуші жеңімпазсыз аяқталды, өйткені әр армияның оң жақ қанаты екіншісінің сол жақ қанатын басып озды. Шайқастан кейін Мардың сақтық танытуы мүмкіндіктерді жіберіп алуына әкелгенімен, оның қолбасшы ретінде тап болған күрделі жағдайларды және қиын шешімдерді ескеру маңызды. 1715 жылғы Якобит көтерілісі, өзінің түпкі мақсатына қол жеткізбегеніне қарамастан, Шотландия тарихындағы маңызды оқиға болып қала береді, оның қатысушыларының тұрақты рухын және ұмтылысын көрсетеді.

John Erskine, the sixth Earl of Mar, was inducted as a Knight of the Thistle on August 10, 1706. This prestigious honor marked a significant recognition in his career. The Most Ancient and Most Noble Order of the Thistle, tied closely to Scotland, was reestablished in its current form in 1687 by King James VII of Scotland. King James VII declared this as a revival of an older tradition. The order is symbolized by the thistle, Scotland's national flower, and carries the motto "Nemo me impune lacessit" (Latin for "No one provokes me with impunity"). Historical lore, as noted in the 1687 warrant, recounts that King Achaius of Scots established the Order of the Thistle in dedication to Saint Andrew after witnessing a celestial symbol of the saint's cross during a 786 battle against Angles led by Aethelstan. According to the statutes set by James VII during the order's revival, it was to maintain the original composition of "the Sovereign and twelve Knights Brethren," a symbolic reference to Jesus Christ and His Twelve Apostles. A notable point in the order's history involves John Erskine, the 6th Earl of Mar. He was the only member ever to be stripped of his knighthood. This action was taken against him following his involvement in the Jacobite rising of 1715, leading to the loss of both his knighthood and the earldom. In the early 18th century, John Erskine, Earl of Mar, played a significant role in British politics. He was aligned with a party supportive of the government and was appointed as one of the Commissioners for the Union. His political acumen led to his appointment as a Scottish Secretary of State. Following the Union of 1707, Mar continued his distinguished career as a representative peer for Scotland, Keeper of the Signet, and a member of the Privy Council. In 1713, under the Tory administration, he was appointed a British Secretary of State, showcasing his versatility and capability to work across party lines. Mar's adaptability in politics was further demonstrated in 1714 when he expressed his loyalty to the newly crowned King George I. Despite his efforts, like many Tories of the time, he was relieved of his office. In August 1715, Mar chose to actively embrace his Scottish heritage and Jacobite sympathies. He discreetly traveled to Scotland, where he became a leading figure in the Jacobite movement supporting James Edward, the Old Pretender. Gathering with numerous Highland chieftains at Aboyne, John Erskine, Earl of Mar, expressed a strong commitment to Scotland's independence. On September 6, 1715, at Braemar, he initiated the Jacobite rising of 1715 by proclaiming James VIII as the King of Scotland, England, France, and Ireland. Under his leadership, the Jacobite forces gradually expanded, showcasing his ability to rally support. As a military leader, Mar faced significant challenges. His strategic decisions, including a prolonged stay at Perth and a simulated attack on Stirling, were part of his broader military campaign, though they had limited success in advancing his cause. During the Battle of Sheriffmuir, in November 1715, Mar commanded an army that outnumbered the forces of his opponent, the Duke of Argyll. The battle concluded without a decisive victor, as each army's right wing overpowered the other's left wing. In the battle's aftermath, while Mar's cautious approach led to missed opportunities, it's important to consider the complex circumstances and the challenging decisions he faced as a commander. The Jacobite rising of 1715, despite not achieving its ultimate goal, remains a significant event in Scottish history, reflecting the enduring spirit and aspirations of its participants.

Жер аудару

Мар кейіннен Феттерессодағы Pretender-ге қосылды. Қиын жағдайларға тап болған Мар мен ханзада Францияға қашып, өмірінің қалған бөлігін сонда өткізді. Якобиттер ісіне деген адалдығын мойындау үшін Парламент 1716 жылы Марға қарсы мемлекеттік сатқындық айыптамасын жасады. Бұл құқықтық шара, тұрақсыз саяси кезеңді көрсетеді және 1824 жылы қайтыс болғаннан кейін күшін жойғанға дейін қолданыста болды. Якобит қозғалысы ішіндегі ықпалы мен көшбасшылығын көрсетіп, 1716 жылғы наурыз айында Мар Генри Сент-Джонның орнын басып, Якобит мемлекеттік хатшысы болып тағайындалды. Джон Эрскин, 6/23-ші Мар графы, саясат, сәулет және қала құрылысы салаларындағы маңызды үлесімен танымал, көреген көшбасшы және шығармашылық ойшыл болды. Джеймс III және VIII оған Якобит титулымен Мар герцогін берді, ол британ тарихындағы өркендеу кезеңіндегі маңызды тұлға болды. 1715 жылы Шотландия пэрлігінде Мар герцогі, Эрскин маркизі немесе Стирлинг маркизі, Килдрумми графы, Гариох виконты және Лорд Аллоа, Ферритон және Форрест титулдары оның жоғары мәртебесін көрсетті. Келесі жылы Ганноверлік Георг I-нің үкіметінен айыптауға ұшырағанына қарамастан, оның ықпалы мен танылуы Якобит айналасында сақталды. Оның беделін одан әрі арттыра отырып, 1717 жылы Англия пэрлігінде Мар графы, ал 1722 жылы Ирландия пэрлігінде Мар герцогі болды. Бұл титулдар ұлының 1766 жылы қайтыс болуынан кейін еркек мұрагерлерінің жоқтығынан тоқтатылды, бірақ оның мұрасы басқа титулдары мен үлестері арқылы сақталды. Атақтарынан бөлек, Мар графы көреген адам болды, әсіресе сәулет және қала құрылысын дамыту саласында. Оның көзқарасы 1707 жылғы Англо-шотланд одағынан асып, Англия, Ирландия және Шотландияны Франциямен ұсынылған федерацияда тең серіктес ретінде біріктіруге тырысты. Бұл амбициялы жоспар Еуропа бойынша тұрақты бейбітшілікті қамтамасыз етуді мақсат етті. Джон Эрскин 1716-1730 жылдар аралығында Иерусалимнің яһуди-христиан мемлекетін қайта құру мақсатымен Флер-де-Лиз орденінің Бас қолбасшысы болды. Джон Эрскин, Мар графы, Стюарт ісі үшін шетелдік державалардың қолдауын алуға белсенді түрде тырысты, бұл оның саяси мақсатына деген адалдығын көрсетті. Алайда, уақыт өте келе Якобит қозғалысындағы оның беделі күңкілдеді. 1719 жылы ол Испанияның Ұлыбританияға қарсы соғысын пайдаланып, шабуыл жоспарын ұйымдастыруға қатысты, бірақ бұл бастама нашар ауа-райы салдарынан тоқтап қалды. 1721 жылы маңызды өзгеріс ретінде Мар Георг I-ден жылына 3500 фунт пенсия алды, бұл шешім оның өзгеретін саяси жағдайда бейімделу және тәжірибелі болуын көрсетті. Келесі жылы оның есімі епископ Аттерберидің сотында айтылды, ол епископты сатқындыққа ұшыратқанда Мардың қатысы бар деген күдік туды. Алайда, бұл мәлімдемелер дәлелденбеді және оларды болжамдық деп санауға болады. Кейбір дау-дамайларға қарамастан, Мардың осы оқиғалардағы рөлі сол кездегі саяси одақтар мен стратегиялардың күрделілігін көрсетеді. 1724 жылы Претендер Мардан алшақтады, бұл оның саяси жолында жаңа кезеңді ашты. Мар өмірінің соңғы жылдарын Париж және Экс-ла-Шапельде өткізді, ол 1732 жылы қайтыс болды. Бұл кезең оның саяси істерге қатысуын және сол дәуірдің маңызды тарихи оқиғаларымен байланысын көрсетеді.

Mar subsequently joined the Pretender at Fetteresso. Facing challenging circumstances, both Mar and the Prince sought refuge in France, where Mar would spend the rest of his life. In recognition of his commitment to the Jacobite cause, the Parliament issued a Writ of Attainder for treason against Mar in 1716. This legal action, reflective of the turbulent political times, remained in effect until it was posthumously reversed in 1824. Demonstrating his continued influence and leadership within the Jacobite movement, Mar was appointed as the Jacobite Secretary of State in March 1716, succeeding Henry St John in this significant role. John Erskine, 6th/23rd Earl of Mar, recognized for his significant contributions to politics, architecture, and urban planning, was a visionary leader and a creative thinker. Bestowed with the Jacobite title of Duke of Mar by James III and VIII, he was a pivotal figure during a transformative era in British history. Created Duke of Mar, Marquess Erskine or Marquess of Stirling, Earl of Kildrummie, Viscount of Garioch, and Lord Alloa, Ferriton and Forrest in the notional Peerage of Scotland in 1715, his titles reflected his esteemed status. Despite the attainder by the government of the Hanoverian George I in the following year, his influence and recognition persisted within Jacobite circles. Further elevating his stature, he was also created Earl of Mar in the Peerage of England in 1717 and Duke of Mar in the Peerage of Ireland in 1722. Although these titles, with an ordinary remainder to heirs male of the body, became extinct after his son's death in 1766, his legacy endured through his other titles and contributions. Beyond his noble titles, the Earl of Mar was a forward thinking individual, especially in the realms of architecture and urban development. His vision extended beyond the Anglo Scottish Union of 1707, as he sought to integrate England, Ireland, and Scotland as equal partners in a proposed federation with France. This ambitious plan aimed at securing lasting peace across Europe. John Erskine served as Sovereign Grand Commander of the Order of the Fleur de Lys from 1716 1730, with the purpose of re establishing the Judaic Christian Kingdom of Jerusalem. John Erskine, Earl of Mar, actively sought the support of foreign powers for the Stuart cause, demonstrating his commitment to this political endeavor. Over time, however, his standing within the Jacobite movement faced challenges. In 1719, he was involved in orchestrating an invasion plan, leveraging Spain's ongoing war against Britain, though this initiative was ultimately hindered by adverse weather conditions. In a significant shift in 1721, Mar accepted a pension of £3,500 a year from George I, a decision reflecting his adaptability and pragmatism in a changing political landscape. The following year, his name was mentioned in relation to the trial of Bishop Atterbury, with allegations of Mar's involvement in the bishop's betrayal. However, these claims remained unproven and could be characterized as speculative. Despite some controversies, Mar's role in these events underscores the complex nature of political alliances and strategies of the time. In 1724, the Pretender distanced himself from Mar, marking a new chapter in Mar's political journey. Mar spent his later years in Paris and Aix la Chapelle, where he died in 1732. This period of his life highlights his continued engagement in political affairs and his enduring connection to significant historical events of the era.

Якобыт дәуірі Темплирлер және Мар үйі

XVII ғасырда Темплирлікке деген қызығушылық Чарльз I-нің өлім жазасына кесілгеннен кейін саяси сипат алды. Стюарт жақтастары патшаның өліміне жауап ретінде тамплиерлік дәреже жасады деп есептеледі, бұл 1314 жылы тамплиерлердің соңғы Ұлы Мастері Жак де Моленың өлімімен салыстырылды. Мар үйінің гербі «Төрт бөліктен тұрады, 1-ші және 4-ші бөліктері көк түсті, арасында алтын түсті алты қиғаш крест» деп суреттеледі. Бұл Жак де Моленың гербінің 2-ші және 3-ші бөліктерімен ұқсас келіп, олардың ортақ тегі болуы мүмкін екенін көрсетеді.

Эндрю Рамзи: Темплирлік және франкмасондық

Мар үйі тарихындағы маңызды тұлға – Эндрю Майкл Рамзи, темплиерлермен байланысымен белгілі болды. 1686 жылы дүниеге келген Рамзи – шотланд жазушысы, тарихшы және шешен. Ол ықпалды Марр үйінің басшысы, Марр герцогы Джон Эрскинге жақын болды. Белгілі масон ретінде Рамзи масондық орденнің дамуына зор үлес қосты. Рамзидің Мар герцогының сенімді адамы және хатшысы ретіндегі қызметі оған сол дәуірдің саяси және әскери қиындықтары туралы ерекше түсінік берді. Ол Шотландиядағы Стюарт монархиясын қайта орнатуға бағытталған саяси қозғалыс – якобитизмді ілгерілетуде Мар герцогының күш-жігеріне маңызды көмек көрсетті. 1722 жылы Рамзи, британ үкіметінің якобит эмигранттарының мүлкіне салық салу туралы ұсынысы төңірегінде жоғары деңгейдегі келіссөздерге қатысты, осы мәселеде Джон Эрскин, Марр герцогымен бірлесіп жұмыс істеді. Сент-Лазарь орденінің рыцары атағын алған Рамзи, Джеймс Фрэнсис Стюарттан дворяндық патентін де алды, бұл оның Далхаузи-Рамзи және Мар ақсүйек үйлерінен тарағандығын растады. Оның масондық еңбегі зор болды; ол бірнеше жоғары масондық дәрежелердің, соның ішінде Темплиерлер және Корольдік арканың бастаушысы деп есептеледі. 1737 жылы Францияның Ұлы ложасында сөйлеген «жолдауы» масондықтың темплиерлерден шыққандығын айтуымен әйгілі. Франциядағы франкмасондық 1726 жылы Чарльз Рэдклифтің күш-жігері арқасында құрылды, ол континенттік Еуропадағы алғашқы масондық ложаны ашты. 1736 жылдың желтоқсанында Рэдклиф Францияның Ұлы шебері лауазымына көтерілді. Эндрю Майкл Рамзи өзінің танымал «жолдауын» оқыған кезде Чарльз Рэдклиф Флёр-де-Лис орденінің Бас қолбасшысы қызметін атқарды, бұл лауазымды Джон Эрскин, Марр герцогынан кейін иеленді. 1745 жылдың қарашасында Чарльз Рэдклиф Шотландияға оралды, оның мақсаты – Чарльз Эдуард принцін қолдау. Алайда, саяхаты күтпеген жағдайға ұшырады, ол теңізде тұтқындалды. Бұрынғы жазасының салдарынан Рэдклиф 1746 жылдың 8 желтоқсанында Тауэр-Хиллде өлім жазасына кесілді. Тарих барысында Рэдклиф Стюарт әулетіне деген батылдығы мен адалдығы үшін еске алынды, ол өзінің ісіне берілгендіктің символы болды. Рамзидің 1737 жылы Францияның Ұлы ложасында оқылған «Шевалье Рамзидің сөйлеуі» франкмасондық тарихтың маңызды бөлігі болып табылады. Онда масондықтардың қасиеттері, яғни адамгершілік, мораль, құпиялылық және өнерге құрмет көрсету ерекше атап өтілді. Бұл «жолдауда» орден ұлттық және мәдени шекаралардан асып, біріктіруші күш ретінде бейнеленді, онда бауырластық жалпы адамзат мүдделерімен үйлесетін «рухани империяны» құру көзделді. Рамзи өз сөзінде орденнің қайырымдылық негізін, басқа саяси институттардың көбінесе деструктивті сипатына қарама-қарсы қойды. Ол орденнің жиналыстарын ізгілікке толы, жанды байытатын әңгімелерге арналған орындар деп сипаттады. Рамзи орденнің құрылымын, әр дәрежедегі адамгершілік, ерлік және христиандық ізгілік туралы ілімдерді баяндады. Басты назар сүйкімділік, жақсы азаматтық және Сүйіспеншілік Құдайына деген адалдық философиясын дамытуға аударылды, бұл орденнің «таза ләззаттарға» және «шамалы қуанышқа» бағытталғандығын көрсетті.

Andrew Michael Ramsay, a significant figure in the House of Mar's history, was known for his connections to Templarism. Born in 1686, Ramsay was a Scottish author, historian, and orator. He was notably close to John Erskine, Duke of Marr, leader of the influential House of Marr. As a prominent Freemason, Ramsay significantly influenced the development of the Freemasonic Order. Ramsay's role as a confidant and secretary to the Duke of Marr provided him unique insights into the era's political and military challenges. He was instrumental in the Duke of Mar's efforts to advance Jacobitism, the political movement aimed at restoring the Stuart monarchy in Scotland. In 1722, Ramsay engaged in high level negotiations concerning a proposed British Government tax on Jacobite exiles' assets, collaborating with John Erskine, Duke of Mar. Knighted a Chevalier of St. Lazarus, Ramsay also received a patent of nobility from James Francis Stuart, acknowledging his alleged descent from the noble houses of Dalhousie Ramsay and Mar. His Freemasonic contributions were substantial; he is thought to have originated several high Masonic degrees, including the Knight Templar and Royal Arch. His 1737 "oration," delivered to the Grand Lodge of France, is famed for suggesting Templar origins of Freemasonry. Freemasonry was formally established in France in 1726 through the efforts of Charles Radcliffe, who founded the first Masonic lodge in continental Europe. By December 1736, Radcliffe had ascended to the position of Grand Master of France. During the period when Andrew Michael Ramsay delivered his notable oration, Charles Radcliffe held the position of Sovereign Grand Commander of the Order of the Fleur de Lys, a role he assumed following John Erskine, Duke of Mar. In November 1745, Charles Radcliffe returned to Scotland, driven by a commitment to support Prince Charles Edward. However, his journey took an unexpected turn when he was captured at sea. Facing the consequences of his earlier sentence, Radcliffe was ultimately executed on Tower Hill on 8 December 1746. Throughout history, Radcliffe has been commemorated for his unwavering bravery and loyalty to the House of Stuart, embodying the spirit of dedication to his cause. Ramsay's "Oration of the Chevalier Ramsay," delivered in 1737 at the Grand Lodge of France, is a cornerstone in Freemasonry history. It outlined the essential qualities for Freemasons, emphasizing humanity, morality, secrecy, and artistic appreciation. The speech envisioned the Order as a unifying force transcending national and cultural boundaries, creating a 'spiritual empire' where fraternity aligns with universal human interests. In his oration, Ramsay contrasted the Order's philanthropic foundation with other political institutions' often destructive nature. He described the Order's gatherings as virtuous, focusing on soul enriching discussions. Ramsay delineated the Order's structure, with teachings on moral, heroic, and Christian virtues at different ranks. The emphasis was on fostering a philosophy of lovability, good citizenship, and devotion to a God of Love, underpinning the Order's focus on "innocent pleasures" and "moderate gaiety."

Масондық, якобиттік және Рамзи мен Эрскиннің рөлі

Фримасондық тарихындағы белгілі тұлға Эндрю Майкл Рамзи 1743 жылы Париж маңындағы Сен-Жермен-ан-Лейде қайтыс болды және сондағы шіркеу зиратына жерленді. Оның 1722 жылы Ирландияның жұрты Мар герцогы болып тағайындалған Джон Эрскинмен байланысы, масондықтың сол кездегі маңызды тарихи тұлғалармен өзара байланысын көрсетеді. Джон Эрскиннің Мар герцогы ретінде құрылуы және Ирландияның Ұлы ложасының жарғысы Ирландияда масондықтың дамуында маңызды рөл атқарды, бұл бауырластықтың маңызды мәдени және әлеуметтік институт ретінде бекітілуіне ықпал етті. Бұл тарихи оқиғалар масондық, саяси қозғалыстар және сол дәуірдің ықпалды тарихи тұлғалары арасындағы терең байланыстарды көрсетеді. Осы кезеңде Англияда екі түрлі Ұлы ложа болды – Ежелгілер және Заманауилар. 1751 жылы құрылған Ежелгілер дәстүрлі масондық рәсімдерді қатаң сақтауымен белгілі болды. 1717 жылы құрылған Заманауилар көбірек либералды көзқарас ұсынды. Екеуі де Лондонда орналасқан бұл Ұлы ложалар масондықтың дамуы мен таралуында маңызды рөл атқарды. Ежелгі Ұлы ложаның маңызды тұлғасы Лоуренс Дермот 1756 жылы «Ахиман Резон» атты түпнұсқа еңбекті жазды. Ұлы ложаның негізгі құқықтық құжаты болған бұл ықпалды мәтін заңдарды, конституцияларды және Дермоттың дәстүрлі масондық тәжірибелерге қатысты түсіндірмелерін қамтыды. Ол Ежелгілердің ұлттық ерекшеліктерін және дәстүрлерін анықтауда маңызды рөл атқарды. «Бастапқы» Ұлы ложалардың құрылуы, соның ішінде Англияның Ежелгі Ұлы ложасы, Англияның Премьерлік Ұлы ложасы, Шотландияның Ұлы ложасы және Ирландияның Ұлы ложасы, қазіргі заманғы масондықтың негізін қалады. Бұл Ұлы ложалар XVIII ғасырдың басында әртүрлі жергілікті ложалардың бірігуі нәтижесінде құрылды. 1725 жылы Ирландияның Ұлы ложасының және 1736 жылы Шотландияның Ұлы ложасының құрылуы Лондонның Ұлы ложасының өсіп келе жатқан ықпалына жауап ретінде болды. Бұл оқиғалар 1688 жылы Сен-Жермен-ан-Лейдегі сүргіндегі Корольдік Ирландиялық гвардиялық полкінің алғашқы масондық ложасы «La Parfaite Égalité» негізін қалаудан кейін болды. Бұл ложа масондық пен якобиттік арасындағы алғашқы тіркелген байланысты белгіледі. Англиядағы Ежелгілер Ұлы ложасы Ирландияның Ұлы ложасымен тығыз қарым-қатынас орнатып, олардың іс-әрекеттері мен дәстүрлері ирландтық масондық дәстүрінен бастау алғанын мәлімдеді. Бұл мәлімдеме Ежелгілердің заңдылығын нығайтты және оларды Заманауилардан ерекшелендірді. Англияның Ежелгі Ұлы ложасы 1761 жылы Пенсильванияда, 1778 жылы Вирджинияда және 1781 жылы Нью-Йоркте Ұлы ложаларды құру арқылы масондықтың ықпалын одан әрі кеңейтті. Бұл ложалар дәстүрлі масондық рәсімдерге берілгендігімен танымал болды. 1791 жылы жарық көрген және Джордж Вашингтонға арналған «Жаңа Ахиман Резон» Дермоттың Вирджинияның Ұлы ложасына арналған мәтінінің қайта қаралуы болды. Бұл басылым АҚШ-тағы масондықтың даму сипатын және оның мәдени және әлеуметтік маңыздылығының артуын көрсетеді. Джордж Вашингтон 20 жасында Вирджиния штатының Фредериксбург қаласында масондық сапарға шықты. 1752 жылдың 4 қарашасында ол оқуға қабылданды және мүшелікке екі фунт үш шиллинг төледі. Ол тез арада жоғары дәрежеге жетіп, 1753 жылдың 3 наурызында, 21 жасқа толғаннан кейін, екінші дәрежелі масондыққа ие болды. Осы жылдың 4 тамызында ол үшінші дәрежеге жетіп, Мастер масон атанды. 1752 жылдан бері Вирджинияда белсенді жұмыс істеп келген Фредериксбургтегі ложа 1758 жылдың 21 шілдесінде Шотландиядан ресми жарлық алды. Бұл кезеңде масондықта Томас Эрскин, лорд Эрскин, Джон Эрскиннің ұлы, Мардың 6-шы графы сияқты маңызды көшбасшылар болды. Джордж Вашингтон франкмасондарға қосылған кезде Томас Эрскин 1746 жылдан 1757 жылға дейін Флер де Лис орденінің егеменді бас қолбасшысы қызметін атқарғанын атап өткен жөн. Томас Эрскиннің масондық сапары 1736 жылы Эдинбургтегі No 3 Килвиннинг шотландтық қарулар ложасында басталды. Оның есімі 1739 жылы ложаның тіркеу тізімінде екінші орынға тіркелген. Оның масондықтағы ықпалы 1749 жылы Шотландияның Ұлы шебері болып сайлануымен өсті, бұл қолөнерге, әсіресе Алоаға деген қызығушылықты едәуір арттырды. Жергілікті белсенділіктің артуы бес жыл ішінде Алоада Депутаттық ложаның құрылуымен көрініс тапты, бұл туралы Стирлинг ложасының хаттамасында кездесетін Алоа ерлерінің есімдері дәлелдейді.

Andrew Michael Ramsay, a noted figure in the history of Freemasonry, died in 1743 at St. Germain en Laye, near Paris, and was buried in the church cemetery there. His connection with John Erskine, the 6th Earl of Mar, who was created Duke of Mar in the Peerage of Ireland in 1722, highlights the intertwining of Freemasonry with key historical figures of the time. John Erskine's creation as Duke of Mar and the chartering of the Grand Lodge of Ireland were crucial in the development of Freemasonry in Ireland, cementing the fraternity's role as a significant cultural and social institution. These historical events demonstrate the deep connections between Freemasonry, political movements, and influential historical figures of the era. The history of Freemasonry during this period was marked by the existence of two distinct Grand Lodges in England – the Ancients and the Moderns. Established in 1751, the Ancients were known for their strict adherence to traditional Masonic practices. The Moderns, formed in 1717, adopted a more liberal approach. These Grand Lodges, both based in London, played pivotal roles in the development and spread of Freemasonry. Laurence Dermott, a significant figure within the Ancients Grand Lodge, authored the original "Ahiman Rezon" in 1756. This influential text, serving as the Grand Lodge's primary source of authority, contained laws, constitutions, and Dermott's interpretations of traditional Masonic practices. It was instrumental in defining the identity and traditions of the Ancients. The formation of the "Original" Grand Lodges, including the Ancient Grand Lodge of England, the Premier Grand Lodge of England, the Grand Lodge of Scotland, and the Grand Lodge of Ireland, marked the foundation of modern Freemasonry. These Grand Lodges emerged from the consolidation of various local lodges in the early 18th century. The Grand Lodge of Ireland's establishment in 1725. and the Grand Lodge of Scotland in 1736 were significant responses to the growing influence of the Grand Lodge of London. These developments followed the foundation of the first Masonic lodge, "La Parfaite Égalité," in Saint Germain en Laye in 1688 by the Royal Irish Regiment of Foot Guards in exile. This lodge marked an early recorded connection between Freemasonry and Jacobitism. The Ancients Grand Lodge in England maintained a close relationship with the Grand Lodge of Ireland, asserting that their practices and traditions originated from the Irish Masonic tradition. This claim underpinned the Ancients' legitimacy and distinguished them from the Moderns. The establishment of Grand Lodges in the American colonies, such as Pennsylvania (1761), Virginia (1778), and New York (1781), by the Ancient Grand Lodge of England, further extended Freemasonry's influence. These lodges were known for their commitment to traditional Masonic practices. "The New Ahiman Rezon," published in 1791 and dedicated to George Washington, was a revision of Dermott's text tailored to the Grand Lodge of Virginia. This publication reflects the evolving nature of Freemasonry in the United States and its growing cultural and social significance. George Washington embarked on his Masonic journey in the Lodge at Fredericksburg, Virginia, at the age of 20. He was initiated as an Entered Apprentice on November 4, 1752, and contributed two pounds and three shillings for his membership. Progressing swiftly through the ranks, Washington attained the second degree of Fellowcraft on March 3, 1753, just after his 21st birthday, and by August 4 of the same year, he had reached the third degree, becoming a Master Mason. The Lodge at Fredericksburg, which had been active in Virginia since 1752, received its official warrant from Scotland on July 21, 1758. This period in Freemasonry was marked by significant leadership figures, including Thomas Erskine, Lord Erskine, son of John Erskine, the 6th Earl of Mar. Notably, during the time when George Washington joined the Freemasons, Thomas Erskine was serving as the Sovereign Grand Commander of the Order of the Fleur de Lys, a role he held from 1746 to 1757. Thomas Erskine’s Masonic journey began in 1736 with his initiation at Lodge Kilwinning Scots Arms, Edinburgh, No.3. His name was recorded second on the list of registrations made by the lodge in 1739. His influence in Freemasonry grew with his election as the Grand Master Mason of Scotland in 1749, significantly boosting interest in the Craft, particularly in Alloa. This rise in local engagement was reflected in the establishment of a Deputy Lodge in Alloa within five years, as evidenced by the names of Alloa men appearing in the minutes of the Lodge of Stirling.

Сәулет және саяси үлес

Джон Эрскин Шотландия тарихындағы көрнекті тұлға, архитектура, саясат және мәдениетті сақтау салаларындағы маңызды үлесімен танымал. Оның архитектураға деген қызығушылығы Мардағы ата-бабаларының үйлері мен қамалдарындағы жұмыстарында ерекше көзге түсті, атап айтқанда, дәстүрлі шотланд және барокко стильдерін үйлестіру арқылы Алоа үйін жаңартты. Ол Шотландиядағы басқа да үйлерге инновациялық өзгерістер енгізіп, архитектуралық көрегендігін және Шотландияның мәдени мұрасын сақтауға деген адалдығын көрсетті. Архитектурадан өзге, Эрскиннің саяси қатысуы да зор болды. Ол елдің өміріне, соның ішінде 1704-1707 жылдардағы Парламенттік одақтың шешуші кезеңінде индустриализациядан ландшафт дизайнына дейін терең үңілді. Эрскиннің ықпалы қала құрылысына да жетті, Эдинбург, Лондон және Париж қалаларының жоспарларын жасауда маңызды үлес қосты. Жакобиттердің жер аударуы кезінде ол сарайдағы маңызды мәселелерде белсенділік танытып, Еуропа бойынша көрнекті тұлғалармен байланыс жасады, саяси және халықаралық саладағы білімін көрсетті. Оның архитектура және қала құрылысы саласындағы болашақты көре білу қабілеті Еуропаның әртүрлі сарайлары мен үйлеріне жасаған жоспарларында айқын байқалады. Эрскиннің жеке өмірі, отбасының қиындықтары, соңынан кешірім алуы және оның мұрасы – бәрі де Эрскин мен Мар ескерткішінде көрсетілгендей, Шотландияның тарихи және мәдени дамуына терең әсер еткен жан-жақты тұлғаның бейнесін құрайды.

Танымал мәдениетте

Прогрессивті рок-топ Genesis Mar және 1715 жылғы Якобит көтерілісі туралы "Mar-дың он бірінші графы" (олардың Wind & Wuthering альбомында) атты ән жазды. Әннің сөздерін Майк Рутерфорд жазды, ол былай дейді: "Мен бұл идеяны шотландтардың сәтсіз көтерілісі туралы тарихи кітапты оқығаннан кейін алдым. Маған оның сәл гомосексуалды, сәл әйелшелік және әдемі киінгендігі ұнады". Ол британдық фолк-рок тобы Steeleye Span жазған "Cam Ye O'er Frae France" атты дәуірлік халық әнінде еске алынған. Ол Starz телеарнасының түпнұсқалық сериалы Outlander-дың екінші маусымының екінші эпизодында, 21:50 минутта айтылған. Wetherspoons паб тізбегінің Алоа бөлімшесі Mar құрметіне "The Bobbing John" деп аталды.