Кіріспе
Француздық ядролық реакторларды жобалау компаниясы Framatome (fʁamatɔm) – француздық ядролық реакторлар бизнесі. Ол Électricité de France (EDF) (80,5%) және Mitsubishi Heavy Industries (19,5%) компанияларына тиесілі. Компания алғаш рет 1958 жылы Францияда қолдану үшін Westinghouse компаниясының қысымды су реакторларының (PWR) жобаларына лицензия беру мақсатында құрылды. Осыған ұқсас келісімдер басқа еуропалық елдермен де жасалды, нәтижесінде 1962 жылы Шузда толыққанды станция салу туралы келісімге қол жеткізілді. 1976 жылы Westinghouse өзінің үлесін Creusot Loire инженерлік фирмасына сатты, содан кейін компания толығымен француздық меншікке көшті. 2001 жылы Siemens өзінің реакторлық бизнесін Framatome компаниясына сатты. Cogema және Technicatome компанияларымен бірігіп, Framatome жаңа Areva компаниясының Areva NP бөлімшесіне айналды. 2018 жылы, EDF коммуналдық операторының ірі инвестицияларынан кейін, компания өз атын Framatome деп қайта атады. Бастапқыда лицензиялау және құрылыспен айналысқан Framatome бүгінде реактордың өмірлік циклының барлық кезеңін қамтамасыз етеді, оның ішінде Еуропалық қысымды реактордың (EPR) жобалануы, құрылысы, отынды басқару және көптеген басқа да ілеспе жұмыстар.
Framatome (fʁamatɔm) is a French nuclear reactor business. It is owned by Électricité de France (EDF) (80.5%) and Mitsubishi Heavy Industries (19.5%). The company first formed in 1958 to license Westinghouse's pressurized water reactor (PWR) designs for use in France. Similar agreements had been put in place with other European countries, and this led to a 1962 contract for a complete plant at Chooz. Westinghouse sold its stake to engineering firm Creusot Loire in 1976, and the company became solely French owned. In 2001, Siemens sold its reactor business to Framatome. As part of a larger series of mergers with Cogema and Technicatome, Framatome became the Areva NP division of the new Areva. It changed its name back to Framatome in 2018 after a major investment by utility operator EDF. While originally a licensing and construction business, today Framatome supplies the entire reactor life cycle, including design of the European Pressurized Reactor (EPR), construction, fuel management and many related tasks.
Тарих
Framatome компаниясы 1958 жылы француздық өнеркәсіптік алып Schneider Group компаниясымен бірге Empain, Merlin Gérin және американдық Westinghouse компаниялары Westinghouse компаниясының қысымды су реакторы (PWR) технологиясын лицензиялау және Франциядағы Chooz A нысанына ұсыныс дайындау мақсатымен құрылды. Franco Américaine de Constructions Atomiques (Framatome) деп аталған бастапқы компанияда әр аналық компаниядан бір инженерден тұратын төрт инженер болды. Компанияның бастапқы миссиясы – ядролық инжиниринг фирмасы ретінде жұмыс істеу және Westinghouse-тің қолданыстағы өнімдік сипаттамаларына сәйкес ядролық электр стансасын әзірлеу болды. Ол кезде Италияда Westinghouse үлгісіндегі алғашқы еуропалық станса салынып жатқан еді. 1961 жылдың қыркүйегінде Framatome компаниясына толыққанды жүйені, яғни реакторды ғана емес, құбырлар, кабельдер, тіректер және басқа да қосалқы жүйелерден тұратын қолдануға дайын жүйені жеткізу туралы ресми келісімге қол қойылды. Бұл Framatome-ді ядролық инжиниринг фирмасынан өнеркәсіптік мердігерге айналдырды. 1976 жылдың қаңтарында Westinghouse өзінің қалған 15% үлесін қазір 66% иеленген Creusot Loire компаниясына сатуға келісті және Framatome-ге толық маркетингтік тәуелсіздік берді. Ақпан айында бельгиялық Эдуард Жан Эмпен өзінің Creusot Loire компаниясындағы 35% үлесін француз үкіметімен байланысты банк тобы Paribas компаниясына сатты. 1982 жылдың қаңтарында компанияны қайта ұйымдастыру француз мемлекеттік және жеке бақылауын күшейтті, Creusot Loire компаниясының үлесін ұлғайтуға және CEA компанияның басқаруға қатысуын арттыруға мүмкіндік берді. 2001 жылы неміс компаниясы Siemens-тің ядролық бизнесі Framatome компаниясына біріктірілді. Framatome және Siemens 1989 жылдан бері Еуропалық қысымды реакторды (EPR) әзірлеу бойынша ресми түрде ынтымақтасып келді. 2001 жылы Cogema (қазір Orano) және Technicatome компанияларымен біріккеннен кейін Areva деп аталатын жаңа ядролық конгломерат құрылды, ал Framatome Areva NP болды. 2007 жылы Areva және Mitsubishi Heavy Industries компаниялары ATMEA1 реакторының дизайнын сату үшін Atmea деп аталатын бірлескен кәсіпорын құрды. 2009 жылы Areva NP Mitsubishi Nuclear Fuel компаниясының 30% үлесін сатып алды. 2018 жылы Areva компаниясының қайта құрылуынан кейін Areva NP Électricité de France компаниясына сатылды. Mitsubishi Heavy Industries (19,5%) және Assystem (5%) де акционерлерге айналды. Қайта құру нәтижесінде Électricité de France және Mitsubishi Heavy Industries компаниялары Atmea компаниясының тең үлесіне ие болды, олардың әрқайсысы 50% үлеске ие, ал Framatome компаниясы Atmea компаниясында арнайы үлес иеленді.
Операциялар
Framatome ядролық электр станцияларының компоненттерін, отынын, аспаптар мен басқару жүйелерін жобалайды, өндіреді және орнатады, сондай-ақ реакторлық қызметтердің толық спектрін ұсынады. Ол Flamanville 3, Taishan 1 және 2, Hinkley Point C жобаларына жауапты. Сонымен қатар, Framatome Үндістанның Махараштра штатындағы Jaitapur ядролық электр станциясының құрылысы үшін алты реакторды зерттеуге қатысты алдын ала сараптама жүргізеді. Framatome үшінші буынның қысымды су реакторы (PWR) болып табылатын EPR реакторларын және 1,250 МВт Generation III+ қайнаған су реакторы (BWR) дизайны – Kerena реакторларын ұсынады, ол уақытша SWR 1000 деп белгіленген. Kerena дизайны Areva компаниясымен Gundremmingen ядролық электр станциясының дизайны негізінде жасалған, оған Германияның үлкен үлесі қосылған және жүйелерді жобалауды жеңілдету үшін II буын BWR-дің тәжірибесі пайдаланылған. 2016 жылы Flamanville 3-тегі жағдайға байланысты, Framatome-ның Le Creusot зауыты 1965 жылдан бері өндірген шамамен 400 ірі болатты құймада болатты әлсірететін көміртегінің мөлшеріндегі қателіктер анықталды. 2017 жылға дейін, қысқы кезеңде электр энергиясына сұраныс жоғары болған кезде, реакторларды кезең-кезеңімен тоқтатуды қамтитын, француз реакторларын тексерудің кең ауқымды бағдарламасы басталды. 2016 жылдың желтоқсанында Wall Street Journal бұл мәселені «өндірістік ақауларды ондаған жылдар бойы жасыру» деп сипаттады, ал Framatome басшылары Le Creusot құжаттарды жалғандағанын мойындады. Le Creusot Forge 2015 жылдың желтоқсанынан 2018 жылдың қаңтарына дейін процестерді бақылау, сапа менеджменті жүйесі, ұйымдастыру және қауіпсіздік мәдениетін жақсарту мақсатында жұмысын тоқтатты. 2020 жылы Framatome Ресейдің ВВЕР ТОИ дизайндағы ядролық реакторлары үшін Курск II ядролық электр станциясына реакторларды қорғау жүйесін жеткізу бойынша тапсырыс жеңіп алды.