Кіріспе
Равананың Шиваны мадақтаған гимні. Шива Тандава Стотрасы – индуизмдегі басты құдайлардың бірі және шайвизмдегі жоғарғы құдай Шиваға арналған санскрит тіліндегі діни гимн (стотра). Оның авторы ретінде дәстүрлі түрде Ланканың билеушісі Равана, Шиваға адал жандардың бірі деп есептеледі.
The Shiva Tandava Stotra(m) is a Sanskrit religious hymn (stotra) dedicated to the Hindu deity Shiva, one of the principal gods in Hinduism and the supreme god in Shaivism. Its authorship is traditionally attributed to Ravana, the ruler of Lanka, considered a devotee of Shiva.
Этимология
Санскрит тілінде тандава (атай жағдайда: tāṇḍavam) – құлшына би; стотра (атай жағдайда: стотрам) – мадақ немесе мақтау гимні. Бұл тұтас сөз тіркесін "Шиваның биін мадақтау гимні" деп аударуға болады.
Өлең
Стотрадағы төрттіктердің әр жолы 16 буыннан тұрады, онда лагху (қысқа буын) және гуру (ұзын буын) кезекпен келеді; поэзиялық өлшем – ямбикалық сегіз буынды өлең. Барлығы 17 төрттік бар. Осы гимннің тоғызыншы және оныншы төрттіктері Шиваның жойғыш, тіпті өлімді де жойғыш ретіндегі лақаптарының тізімімен аяқталады. Аллитерация мен ономатопея индуист діни поэзиясының осы үлгісінде керемет әсемдіктің толқындарын жасайды. Өлеңнің соңғы төрттігінде Равана жер бетіндегі ашу-ызадан шаршағаннан кейін: «Мен қашан бақытты боламын?» деп сұрайды. Равананың дұғалары мен аскетикалық медитациясының күші, осы гимн соның бір мысалы болғандықтан, Равана Шивадан зор күш пен Чандрахаса деп аталатын әсем қылыш алды.
Аңыз
Индуизм эпосы Рамаянаның Уттара Кандасында он басты, жиырма қарулы күшті Равананың Кайлаш тауының маңында орналасқан өзінің жарты туысы және байлық құдайы Кубераның қаласын – Алаканы жеңіп, тонағаны жазылған. Жеңістен кейін Равана Ланкаға Пушпака Виманада (Куберадан ұрланған ұшатын арбада) қайтып келе жатқанда, ол әдемі жерді байқады. Бірақ, арба оның үстінен ұша алмады. Равана Шиваның жартылай құдай бұқасы Нанди (Нандиша, Нандикешвара) кездесіп, арбаның осы жерден өте алмауының себебін сұрады. Нанди Раванаға Шива мен Парвати тау үстінде демалып жатқанын және ешкімге өтуге рұқсат етілмейтінін айтты. Равана Шива мен Нандини мазақ етті. Ұстазына жасалған қорлықтан ашуланған Нанди Раванаға Ванаралар оны жояды деп қарғыс айтты. Равана Нандидің қарғысына ашуланып, әрі қарай жылжу мүмкін болмағандықтан, Кайлаш тауын түп-тамырымен құртуды шешті. Ол барлық жиырма қолын Кайлаш астына қойып, оны көтеруге кірісті. Кайлаш дірілдегенде, қорқып қалған Парвати Шиваны құшақтап алды. Бірақ, барлық нәрсені білетін Шива Равананың бұл қауіптің артында тұрғанын түсінді және тауды үлкен саусағымен жерге басып, Равананы оның астында тұтқындады. Равана қатты ауырып, дауыспен жылады. Министрлерінің кеңесімен Равана мың жыл бойы Шиваны мадақтап ән шырқады. Ақырында Шива Равананы кешіріп қана қоймай, оған Чандрахаса деп аталатын жеңілмейтін қылыш сыйлады. Равана жылағандықтан, оған "Равана" деген ат берілді – "жылаған". Равананың шырқаған әндері жиналып, Шива Тандава Стротрасы деп аталды.