Кіріспе
Плимут Рок - үй тауығының американдық тұқымы. Ол алғаш рет XIX ғасырда Массачусетс штатында пайда болды және ХХ ғасырдың басында АҚШ-та ең көп өсірілген тауық тұқымы болды. Бұл екі мақсатта қолданылатын құс, оны еті мен қоңыр жұмыртқасы үшін өсіреді. Ол суыққа төзімді, күтуге ыңғайлы және балапандарды жақсы бағады.
The Plymouth Rock is an American breed of domestic chicken. It was first seen in Massachusetts in the nineteenth century and for much of the early twentieth century was the most widely kept chicken breed in the United States. It is a dual purpose bird, raised both for its meat and for its brown eggs. It is resistant to cold, easy to manage, and a good sitter.
Тарих
Плимут тасы алғаш рет 1849 жылы Бостонда көрсетілді, бірақ содан кейін тағы жиырма жыл көрінбеді. 1869 жылы Массачусетс штатының Вурстер қаласында Д. А. Уфэм қара жавалық тауықтарды жолақты қауырсыны және бір тікқабатты әрқауықпен будандастырды; ол жолақты қауырсын мен таза (қауырсыны жоқ) аяқтарды таңдап өсірді. Оның құстары 1869 жылы Вурчестерде көрсетілді; қазіргі Плимут-Рок олардан шыққан деп саналады. Плимут-Роктың дамуымен басқа адамдар да байланысты, сондай-ақ Брахма, Кочин (ақ және қоңыр), Доминик және Ақ бетті қара испандықтар сияқты басқа тауық тұқымдары да қатысты. Livestock Conservancy мәліметінше, ол жавалық құстардың бір тікқабатты доминиктермен будандасуынан пайда болған болуы мүмкін; немесе геномдық талдауға сүйенсек, негізінен доминиктерден, жавалық және кочиндерден, сондай-ақ басқа тұқымдардан да үлесі бар. Плимут тасы 1874 жылы жаңа Американдық құс шаруашылығы қауымдастығының «Кемелдік американдық стандартының» бірінші басылымына енгізілді. Бастапқыда жолақты қауырсын үлгісі болды, кейін басқа түстер қосылды. Бұл тұқым АҚШ-та ең көп тараған тауыққа айналды және Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін солай болып қалды. Өндірістік тауық шаруашылығының дамуымен, ол бройлерлік гибридтерді әзірлеуде кеңінен қолданылды, бірақ үй құсы ретінде танымалдылығы төмендеді. 2023 жылы Livestock Conservancy Плимут-Рокты «қалпына келіп жатқан» деп тізімдеді, яғни жылына кем дегенде 2500 жаңа тіркеу болды. Әлем бойынша Плимут-Рок саны шамамен 33 мыңға жетеді, жолақты Плимут-Рок саны 24 мыңға жуық, ал ақ түсті Плимут-Рок саны 970 мыңнан асып түседі.
Сипаттамалары
Плимут-Рок - күтуге оңай, ерте қауырсын жабатын, суыққа төзімді және жақсы күніге отыратын тауық. Оның бес ұшы бар жалғыз тарағы бар; тарағы, маңдайшалары және құлақ жапырақтары ашық қызыл түсті. Аяқтары сары және қауырсынсыз. Тоқымы сары немесе мүйіз түсті. Арқасы ұзын және кең, ал кеудесі жақсы дамыған. АҚШ-та Плимут-Рок тауығының жеті түсті нұсқасы мойындалады: жолақты, көк, қоңыр, колумбиялық, бөдене, күміс өрнекті және ақ. Еуропалық Авикультура және Куникультура қауымдастығы он түрлі түк нұсқасын тізімдеген, олардың бесеуі – жолақты, қара, қоңыр, колумбиялық және ақ – Ұлыбританияның Құс шаруашылығы клубымен мойындалады. Австралияда жолақты нұсқасы екі бөлек түске бөлінеді: қара жолақты және ашық жолақты.
Қолдану
Плимут-Рок – екі мақсатты тұқым, оны еті үшін де, жылына шамамен 200 дана ірі қоңыр жұмыртқасы үшін де өсіреді. Өнеркәсіптік ауыл шаруашылығында, ақ Плимут-Рок тұқымының сәйкес келетін штамдары мен өнеркәсіптік ақ Корнуолл тұқымдарының будандары американдық бройлер өндірісінің басты бөлігін құрайды.
In industrial agriculture, crosses of suitable strains of white Plymouth Rock with industrial strains of white Cornish constitute the principal stock of American broiler production.