Кіріспе

SS Бас кеңсесі (SS Hauptamt; SS HA) 1940 жылға дейін нацистік Германиядағы «Қорғау жасағы» (Schutzstaffel, SS) орталық басқару органы болды.

Құрылу

Кеңсе өзінің бастауын 1931 жылы, СС-тің Allgemeine SS (General SS) әртүрлі бөлімшелерін бақылайтын СС штабы ретінде қызмет ету үшін SS Amt-ті құрған кезде бастады. 1933 жылы нацистік партия билікке келгеннен кейін, SS Amt SS Oberführerbereichen деп аталып, нацистік Германиядағы барлық СС бөлімшелеріне басшылыққа алынды. Оның басшылары Эрнст Бах (1932 жылдың желтоқсанынан 1933 жылдың маусымына дейін), Зигфрид Зайдель Диттмарш (1933 жылдың маусымынан 1934 жылдың ақпанына дейін) және Курт Виттье (1934 жылдың ақпанынан бастап) болды. Бұл мекеме 1935 жылдың 30 қаңтарында SS HA болып өзгерді. Ұйым Allgemeine SS, концентрациялық лагерьлер, SS Verfügungstruppe (арнайы мақсаттағы әскерлер) және Grenzschutz (шекараны бақылау полктары) бақылауында болды. 1930 жылдардың аяғында СС HA-ның күші өсіп, СС-ның ең үлкен және ең күшті кеңсесі болды, жарымәскери ұйымның барлық аспектілерін басқарады. Бұл СС офицерлік мектептерін (СС Юнкер мектептері), дене шынықтыру, байланыс, СС гарнизондары, логистика және қолдауды қамтиды. Еуропадағы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай, 1940 жылы СС Verfügungstruppe жылдам кеңейіп, Waffen SS болып өзгерді. Осы уақытқа дейін СС Hauptamt кеңсесі енді СС ұйымын толықтай басқара алмады. Нәтижесінде, SS HA қысқартылды, соғыс алдындағы күш-қуатының көп бөлігін жоғалтты, SS Führungshauptamt (SS Бас кеңсесі; SS FHA) және Allgemeine SS-тің негізгі кеңселері, мысалы Рейх қауіпсіздік бас кеңсесіне берілді. Waffen SS-ке мүшелерді қабылдау СС HA және оның басшысы Бергер арқылы жүргізілді. Бұл SS FHA-мен құқық өкілеттігінің және шиеленістің қабаттасуына әкелді. Бергердің SS HA-ның Waffen SS-ті ұйымдастыру, оқыту және жабдықтау үшін жауапты болған SS FHA-мен проблемалық қарым-қатынасы болды. SS FHA Waffen SS-тің кішкентай элиталық корпус болуын қалады, бірақ Бергер мен Гиммлер Адольф Гитлерге мүмкіндігінше көп дивизия қажет екенін білді, тіпті бұл кейбір Waffen SS құралымдарының сапасы төмен болады дегенді білдірсе де. Соғыстың алғашқы жылдары, Waffen SS-тің жоғарғы құрбандықтарын және Waffen SS-тің далалық бөлімдерінің кеңейтуін қамтамасыз ету үшін SS HA-ның Allgemeine SS мүшелері Waffen SS-ге және SS Totenkopfverbände-ге міндетті түрде жауынгерлік науқандарға тартылды. Генерал-СС мүшелері әсіресе нацистік концлагерьлер мен жойқын лагерьлеріндегі қызметке өте қолайлы деп саналды. 1942 жылдан бастап, басқа да СС ұйымдарына жұмыс істейтін адамдар да Waffen SS-ге адам күшінің қажеттілігін қамтамасыз ету үшін шақырылды.

Соғыстан кейінгі

Еуропадағы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, СС Халықаралық басқармасының (СС ХА) мүшелері соғыс қылмыстары және адамзатқа қарсы қылмыстар жасады деген айып тағылды. Оның бұрынғы басшысы Готтлоб Бергер 1945 жылдың мамыр айында тұтқындалып, 1949 жылы сотталды. Бергер мен оның серіктеріне қарсы сот 1948 жылдың 6 қаңтарында басталды және 1949 жылдың 13 сәуірінде аяқталды. Бергер 25 жылға бас бостандығынан айырылды, бірақ сотқа дейін күзетпен ұсталған төрт жыл ескерілді. Бергер 1951 жылы Ландсберг түрмесінен босатылды.