Түркиядағы Анатолия аймағында өмір сүрген ежелгі анатолиялықтар – үнді-еуропа тілдерінде сөйлеген халық. 3 мың жылдықта Балқан немесе Кавказ арқылы келгендігі болжанады.
the Indo European speaking ethnolinguistic group
Indo European ethnolinguistic group
Анатолиялықтар – қазіргі Түркиядағы Анатолия түбегінде өмір сүрген индоевропалық халықтар. Олар Анатолия тілдерін қолдану арқылы анықталды. Б.з.д. 3 мыңжылдықта Балқан немесе Кавказ арқылы солтүстіктен Анатолияға келгендіктері мүмкін. Бұл қозғалыстың археологиялық дәлелдері әлі табылмаған. Хетт тіліндегі егіншілік терминдерін басқа индоевропалық топтармен салыстыру, анатолиялықтардың ортақ егіншілік терминологиясы қалыптасудан бұрын басқа индоевропалықтардан бөлініп кеткенін көрсетеді. Бұл олардың жақын Шығысқа біртұтас халық ретінде ортақ жолмен енгенін көрсетеді. Қанеш сол кезде Ассирия мен Анатолияның соғысып жатқан мемлекеттері арасындағы сауданы бақылайтын ассириялық саудагерлердің орталығы болды. Бұл қалада тұратын анатолиялықтардың ықпалын күшейтті. Хетт тілінен айырмашылығы, лувия тілінде хатт тілінен алынған сөздер жоқ, бұл оның бастапқыда Батыс Анатолияда қолданылғанын көрсетеді.
The Anatolians were Indo European speaking peoples of the Anatolian Peninsula in present day Turkey, identified by their use of the Anatolian languages. They likely reached Anatolia from the north, via the Balkans or the Caucasus, in the 3rd millennium BC. This movement has yet to be documented archaeologically. Comparison of Hittite agricultural terms with those of other Indo European subgroups indicates that the Anatolian peoples seceded from the other Indo Europeans before the establishment of a common agricultural nomenclature, which suggests that they entered the Near East as a cohesive people through a common route. Kanesh was at the time the center of a network of Assyrian merchants overseeing trade between Assyria and the warring states of Anatolia. This certainly increased the power of the Anatolian peoples who inhabited the city. Unlike Hittite, the Luwian language does not contain loanwords from Hattic, indicating that it was initially spoken in western Anatolia.
Темір дәуірі
Қола дәуірінің құлдырауынан кейін, шамамен б.з.д. 8 ғасырға дейін бірнеше Кіші Хеттік мемлекеттер сақталды. Кейін, Темір дәуірінде ликиялықтар, лидиялықтар, кариялықтар, писидиялықтар және басқалар анатолиялық тілдерде сөйледі. Бұл тілдердің көпшілігі б.з.д. 3 ғасырға қарай, Эллинистік дәуірде жоғалып кетті, бірақ кейбір қалдықтары кейінірек сақталған болуы мүмкін. Исавр тілі соңғы антик кезеңге дейін сақталған болуы мүмкін, оның жерлеу жазбалары б.з. 5 ғасырына дейін тіркелген.
Following the Bronze Age collapse, a number of Neo Hittite petty kingdoms survived until about the 8th century BC. Later in the Iron Age, Anatolian languages were spoken by the Lycians, Lydians, Carians, Pisidians and others. These languages were mostly extinct in the Hellenistic period, by the 3rd century BC, although late survival of some remnants is possible, the Isaurian language may have survived into the Late Antiquity, with funerary inscriptions recorded for as late as the 5th century AD.
Заң
Анадолы халықтарының ең белгілі заңдары – Хетт заңдары, олар сот істері негізінде жасалған. Бұл заңдар мазмұны бойынша топтарға бөлінген (негізгі сегіз топқа). Хетт заңдары өлім жазасына теріс көзқарас білдіреді, ауыр қылмыстар үшін көбінесе жаза ретінде мәжбүрлі еңбекке құлдықтау қолданылған, бірақ кейбір өте ауыр қылмыстарда өлім жазасы да қолданылды.
The better known laws of the Anatolian peoples were the Hittite laws that were formulated as case laws. These laws were organized in groups according to their subject (in eight main groups). Hittite laws show an aversion to the death penalty, the usual penalty for serious offenses being enslavement to forced labour, however in some cases of serious offenses death penalty was applied.