Кіріспе

Уэльстегі бұрынғы тар темір жол – Плинлимон және Хафан трамвай жолы. Ол Уэльстің орталық бөлігіндегі Кардиганшир (қазіргі Цередигон) аймағында 2 фут 3 дюймдік ені бар тар темір жол болды. Ол Кембрий желісінен (кейін Лландре станциясы деп аталды) басталып, Тал-и-Бонт ауылы мен Афон Лери аңғары арқылы Плинлимон Фаурдың етегіне дейін созылды. Bwlch Glas қорғасын кен орындары мен Хафан маңындағы тас карьерлеріне қызмет ету үшін салынған бұл жол 1897 жылы ашылып, екі жылдан кейін жабылды. Жолдың ұзындығы 7 мильден (11 км) астам болды және қысқа мерзімдік жолаушылар тасымалын жүргізгеніне қарамастан, 100-ден астам халқы бар елді мекендерге қызмет көрсетпеді.

Түпнұсқасы: 1895 жылға дейін

Уэльстің орталық бөлігіндегі Талибонттың шығысындағы таулардағы минералдарды өндіру 1698 жылға дейін созылады. Оның ішінде Хафан кеніші, ол негізінен қорғасын кенін, сондай-ақ мыс және мырыш кенін өндірді. 1890 жылы Талибонт капитаны Джон Дэвис пен Ланкаширдегі Эрлстаунның өнеркәсіпшісі Томас Молино жергілікті кен орындарынан, соның ішінде Хафан кенішінен минералдарды игеру және Хафан тауындағы ұсақ тас карьерлерін дамыту үшін бірікті. Молино Хафаннан Лерь аңғары арқылы, Хафаннан Талибонт арқылы Долибонтқа дейін трамвай салуды ұсынды, содан кейін Аберристуит және Уэльс жағалауы темір жолының Лерь өзенін бұрған арналық жағалауын пайдаланып, Корс-Фочно арқылы Инесластағы жағалау кемелеріне арналған докқа дейін жетеді. Бірақ Кембрий темір жолдары трамвайға Макинллет пен Аберистуит арасындағы кез келген жерде өтуге рұқсат бермеді. Сондықтан Инесластағы көпірдің астына баржалармен түсіріп, содан кейін екінші жағына кемелерге ауыстырудан басқа амал қалмады. Теңізге басқа жол табу туралы көп ойланды. Ашуланып, Кларач шығанағы қарастырылды, бірақ кемеге тиеу өте қиын болар еді. Инеслас көпірінің астында трамвай салу қарастырылды, бірақ айқын тасқын қаупіне байланысты қабылданбады, тіпті Аберистуит портына дейінгі басты жолмен қатарласа желі де қарастырылды. Инесласта жүк ауыстыру тым қымбат процедура деп есептелді. Ақырында, жалғыз мүмкіндік – Кембрий темір жолының Лланфихангел станциясына бару деп шешілді, тіпті Молино бұрын портқа тікелей қол жеткізбесе, көп пайдадан қағылатынын айтқан болатын.

Құрылысы: 1896 жылдан 1897 жылдың мамырына дейін

Құрылыс 1896 жылғы 11 қаңтарда басталды, бірақ соңғы бағыт бойынша келісімдерге қол қойылмағандықтан Гогерддан иелігі оны қысқа мерзімге тоқтатты. Бірнеше айдан кейін құрылыс қайта жаңғыртылды. Осы уақытқа дейін кендер мен трамвай жолын Молино қаржыландырған, бірақ 1896 жылғы 24 қазанда ол өз үлесін Plynlimon & Hafan Co. Ltd. компаниясына жаңа компанияның £14,000 айналымдық акцияларына сатты, бұл оның жаңа компанияның 46,6%-ын иеленгенін және бас директор болғанын білдірді, ал оның ұлы бас менеджер және инженер болып тағайындалды (бұрыннан қатысы бар еді). 1896 жылдың соңына қарай, желінің жол төсемі көбінесе аяқталды. Ұзақ кешігуден кейін, 1897 жылдың қаңтарында жол материалдары жеткізілді, ал алғашқы рельстерді 11 қаңтарда мердігер "Ньютаундық мырза" Талибонтта төседі. Рельстерді төсеу жұмысы жылдам жүргізілді және мамыр айында алғашқы "Виктория" локомотиві құрылыс алаңына жеткізілді. Желтоқсан айында Молино сэр П. П. Прайске "Сэр Джеймс Шламперді Девилс Бридж желісі үшін P&H 27 дюймдік өлшемді қабылдауға көндіруге тырысыңыз" деп сұрады. Шлампер желіге қажетті өткір бұрыстарға байланысты Реидол аңғары теміржолын 23,75 дюймдік кеңдікпен салуға шешім қабылдады.

Сынау және ашу: 1897 жылдың маусым - тамыз айлары

Викторияның алғашқы сынақ жүрісі шектеулі сәттілікке жетті. 5 маусымда тағы бір әрекет жасалды, локомотив екі вагонды итеріп, үшіншісін сүйреп әкелді. Гланфред-лейн деңгейлі өткеліне жақын жерде рельстің үстінде ағаш бөлігі байқалды. Алдыңғы вагоннан Ричард Оуэн Робертс пойыз қозғалып тұрғанда ағашты тебуге тырысты, бірақ сығалап, пойыздың астына түсіп, локомотивтің астында қалып қайтыс болды. Оқиғада тағы үш адам ауыр жарақат алды. Бұл вандализмнің ең ауыр салдары болғанымен, бұрын да рельстің үстіне тас және ағаштар төсеу оқиғалары болған. 1897 жылдың тамыз айында екінші Талибонт локомотиві және желідегі алғашқы жолаушылар вагоны келді. 19 тамызда Хафан көтерілісінің төменгі бөлігіне дейін сынақ пойызы жүргізілді, алайда Лланфихангель мен Талибонт арасындағы жол жолаушылар тасымалын дереу бастауға қажетті деңгейде сапалы болмады.

Қызметтер мен жабылу: 1897 жылдың қыркүйегі мен 1899 жылдың қыркүйегі

1897 жылдың соңында жүк тасымалы басталды. Жолаушылар үшін ресми ашылу 1898 жылғы 28 наурызда болды, бірақ пойыздар тек дүйсенбі күндері ғана жүрді, және олар Кембрий темір жолының Аберистуитке арналған арнайы сауда күнімен байланыстырылды. Жолдың қысқа тарихындағы жолаушылар пойыздарының көпшілігі Талибонтта тоқтады, себебі сол ауылдың шығысына қарай қызмет көрсетілген үйлердің саны аз болды. Жолаушылар тасымалы 1899 жылдың жазына дейін ғана жалғасты, ал компания 1899 жылғы 19 желтоқсанда өз еркімен таратылды. Соңғы пойыз осы күнге дейін жүрген.

Қайта ашуға тырысу: 1900 ж. және одан кейінгі жылдар

Жабылудан кейін көп ұзамай Бринь-айр-Афр кенішін басқаратын компания өз қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін желіні қайта ашуға тырысты, бірақ бұл әрекет сәтті болмады. 1910 жылы Кардиганшир округі кеңесі компанияға трамвайды Кембрий темір жолының стандартты кеңдіктегі тармағы ретінде қайта ашу мүмкіндігін қарастыруды ұсынды. Бірақ бұл да нәтижесіз аяқталды. Теміржол жолы 1914 жылға дейін орнында қалды, содан кейін демонтаждалды, алайда Bwlchglas Farm жері арқылы өтетін бөлігі 1926 жылға дейін, жер иесі оны бұзығанға дейін толығымен сақталды.

Бағыт

Негізгі желі (қалыпты тік еңістермен белгіленген) Хафан еңісінің табанында аяқталды, ал минералды тармақ еңістің жоғарғы жағынан Багналл локомотиві Хафан жұмыс істететін гранит тас карьеріне дейін созылды. Молино Хафанның астынан Бриньер-Афр кеніне жол ашу үшін туннель салуды ұсынған, бірақ бұл оның «үлкен жоспарының» бір бөлігі ғана еді – Оңтүстікке Дьявол көпірі желісімен және басқа солтүстік байланыстармен қосылу.

Жолаушылар тасымалы

Трамвайда бір ғана жолаушы вагоны болды, өте әсем балконды және жоғары шатыры бар көлік. Трамвай жабылғаннан кейін, вагон Аберистуит маңындағы Лланбадарн Фаурға жазғы үй ретінде тасымалданды, бірақ көп жылдар бұрын тозып кетті. Оның дәл көшірмесі жасалды және Корнуоллдағы Лансестон бу теміржолында жүріп жатыр.

Тауар тасымалданатын көліктер

"Талибонт" трамвайының бірқатар вагондары Ридол аңғарына бірге ілесіп келді, көп өзгерістерден өткен соң, олар бүгінге дейін сонда сақталып тұр.