Кіріспе
Венесуэланың түпкілікті басшысы Таманако – Маришелер мен Кирикуирлер тайпаларының басшысы ретінде (16 ғасырдың бір бөлігінде) елдің орталық аймағындағы Венесуэла аумағын испандықтардың жаулап алуына қарсы тұрды, әсіресе Каракас алқабында. Ол Венесуэланың ең белгілі және танымал касиктерінің бірі (испан тілінде: Indian chief). 1567 жылы Диего де Лосада құрған Сантьяго-де-Леон-де-Каракас қаласы жергілікті тайпалардың шабуылдарына ұшырап, үнемі мазаланды. 1570 жылы Диего де Мазаригос Венесуэла провинциясының губернаторы болып тағайындалғанда, аумақтарды бейбіттендіруді басты міндет деп белгіледі.
Tamanaco was a native Venezuelan chief, who as leader of the Mariches and Quiriquires tribes led (during part of the 16th century) the resistance against the Spanish conquest of Venezuelan territory in the central region of the country, specially in the Caracas valley. He is one of the most famous and best known Venezuelan Caciques (Spanish: Indian chief). The city of Santiago de León de Caracas, which had been founded in 1567 by Diego de Losada, was continuously harassed and the subject of raids conducted by the local tribes. In 1570 when Diego de Mazariegos took charge as governor of the province of Venezuela, he made it a priority to pacify the territories.
Испандықтармен қақтығыс
Гуаикайпуроның қайтысынан кейін Таманако Маришелер мен Кирикирлердің жаңа басшысы болды. 1573 жылы Таманако мен оның туалас тайпасының мәселесі соншалық деңгейге жетті, Испаниядан және Кариб теңізіндегі басқа испан аралдарынан осы мәселені шешу үшін күштер жіберілді. Капитан Педро Алонсо Галеас пен лейтенант Франсиско Кальдерон күштерін біріктірген соң, олар Таманако мен оның адамдарына қарсы әрекет ету ниетімен экспедицияға шықты; оларға тағы бір туалас басшы Арикабакуто көмектесті. Таманако бұл туралы естігенде, өз тайпаларынан 300 жауынгерді, сондай-ақ Теке және Арбако тайпаларынан келген адамдардың көмегімен әскер жинады. Бірден екі топ шайқасқа түсті. Бірақ, алғашқы шайқаста екі тараптың да жеңісі болмады. Көп ұзамай Таманако Каракасқа шабуыл жасап, Гуаир өзенінің жағасына шегінген испан сарбаздарын қууды шешті. Испандар жеңіліп, олардың командирі капитан Эрнандо де ла Серда шайқаста қаза тапты. Алайда, шайқас Таманаконың жеңісімен аяқталуға жақын болғанда, испандық атқыштар келіп, туалас тайпаларды қоршап алды.
Өлім
Таманако тірідей ұсталды және дарға асуға кесілді. Бірақ, Каракас қалалық әкімшілігінің басшысы Гарси Гонсалес де Силва "бір амал жасады". Пікір алмасу барысында Мендоза есімді капитан басқаша ұсыныс жасады: ол Таманакоға "Дос" аталған, Мендозаға тиесілі, жақсы оқытылған мастын итімен күресуге немесе дарға асылуға мүмкіндік беруді ұсынды. Бұл идея баршаға ұнады және Таманакоға ұсынылды. Ол бұл шақыруды қабылдады және, айтуынша, "Бұл ит менің қолымнан өледі, сосын осы қатыгездер Таманаконың неге қабілетті екенін біледі" деді. Дегенмен, бұл сайыс тең болмады, Таманако мойнына келген жарақаттардан көз жұмды. Аңыз бойынша, ит оның мойнын соншалықты қатты шағыпты, оны денесінен бөліп жіберген. Кейбір тарихшылар Таманакомен бір немесе бірнеше ит күрескенін растайтын жеткілікті дәлелдің жоқтығын айтады. Таманаконың қазасынан кейін ол жергілікті халық арасында аңызға айналды, олар шайқасқа шығар кезде оның есімін айтатын.
Мұра
Венесуэлада Таманако атымен аталған түрлі нысандар, аудандар мен жерлер бар. Ең танымалдары – "Hotel Tamanaco" (Каракастағы ең көне 5 жұлдызды қонақ үйі, Intercontinental желісінің бөлігі), "Centro Ciudad Comercial Tamanaco" (сауда орталығы), Каракастағы "Tamanaco Avenue", Каракастағы "Colinas del Tamanaco" тұрғын ауданы және Гуарико штатындағы "Tamanaco Dam" және тағы да басқалары. Венесуэлада Таманаконың суреті бар инвестициялық және коллекциялық алтын монеталар қадалады.
Пропагандада пайдалану
Өткен жылдары Венесуэланың бұрынғы президенті, қайтыс болған Уго Чавес, венесуэлалықтарды Венесуэлаға бағытталған, ол "америкалық империалистердің" және араласушылық саясатына қарсы тұруға шақыру мақсатымен сөздерінде Таманако және басқа да жергілікті басшыларды жиі еске алған. Ол осыны әсіресе жыл сайын 12 қазан мерекесінде жасайтын, бұл мереке бірнеше жыл бұрын "Dia de la Raza" (бұрын Американы ашу күні) деп аталып, соңғы кезде "Día de la Resistencia Indígena" (Түпкілікті халықтардың қарсылық күні) деп қайта аталды.