Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Метаморфтық тау жынысы
Metamorphic rock
Милонит – құрамындағы минералдардың динамикалық қайта кристалдануы нәтижесінде түйіршік мөлшері кішірейіп, тығыз, ұсақ түйіршікті метаморфтық тау жынысы. Милониттер әртүрлі минералдық құрамына ие болуы мүмкін; бұл тау жынысының текстуралық ерекшеліктеріне негізделген жіктеме.
Mylonite is a fine grained, compact metamorphic rock produced by dynamic recrystallization of the constituent minerals resulting in a reduction of the grain size of the rock. Mylonites can have many different mineralogical compositions; it is a classification based on the textural appearance of the rock.
Құрылу
Милониттер – икемді деформациялық аймақтардағы үлкен серпімді деформацияның жиналуынан пайда болатын икемді деформацияланған тау жыныстары. Милониттердің қалыптасуына қатысты әртүрлі пікірлер бар, бірақ көбінесе кристалдық пластикалық деформацияның болуы қажет екені және милониттердің қалыптасуында жарылу мен катакластикалық ағын екіншілік процестер екеніне келісім бар. Дәндердің механикалық тозуы ұнтақтау арқылы жүрмейді, дегенмен бастапқыда милониттерді құрайтын процесс осы деп есептелген, олар грекше μύλος (милос), яғни «диірмен» сөзінен аталған. Милониттер 4 км-ден кем емес тереңдікте қалыптасады. Кристаллдық пластикалық деформацияны қамтамасыз ететін көптеген механизмдер бар. Жер қыртысының тау жыныстарында ең маңызды процестер – дислокациялық және диффузиялық жыртылу. Дислокацияның пайда болуы кристалдардың ішкі энергиясын арттырады. Бұл әсер түйіршік шекарасының жылжуы арқылы қайта кристалданумен өтесіледі, ол түйіршік шекарасының ауданын ұлғайту және түйіршік көлемін азайту арқылы ішкі энергияны төмендетеді, минералдық түйіршік бетінде энергияны сақтайды. Бұл процесс дислокацияларды субтүйіршік шекараларында жинақтайды. Субтүйіршік шекараларына дислокациялар қосылған сайын, сол шекарадағы бағытталмаушылық дәрежесі жоғары бұрышты шекараға айналғанша және субтүйіршік тиімді түрде жаңа түйіршікке айналғанша артады. Бұл процесс, кейде субтүйіршік айналуы арқылы қайта кристалдану деп аталады, орташа түйіршік өлшемін азайтуға ықпал етеді. Диффузиялық жыртылудың маңызды механизмдері болып табылатын көлемдік және түйіршік шекарасының диффузиясы жоғары температурада және ұсақ түйіршік өлшемдерінде маңызды болады. Сондықтан кейбір зерттеушілер милониттер дислокациялық жыртылу және динамикалық қайта кристалдану арқылы қалыптасатынын, ал түйіршік өлшемі жеткілікті түрде азайған кезде диффузиялық жыртылуға көшуі мүмкін екенін алға тартады. Милониттер көбінесе жоғары деформация жылдамдығы шоғырланған икемді серпімді аймақтарда дамиды. Олар – жарықтарды құрайтын катакластикалық сынықтардың терең қабықшадағы аналогтары.
Mylonites are ductilely deformed rocks formed by the accumulation of large shear strain, in ductile fault zones. There are many different views on the formation of mylonites, but it is generally agreed that crystal plastic deformation must have occurred, and that fracturing and cataclastic flow are secondary processes in the formation of mylonites. Mechanical abrasion of grains by milling does not occur, although this was originally thought to be the process that formed mylonites, which were named from the Greek μύλος mylos, meaning mill. Mylonites form at depths of no less than 4 km. There are many different mechanisms that accommodate crystal plastic deformation. In crustal rocks the most important processes are dislocation creep and diffusion creep. Dislocation generation acts to increase the internal energy of crystals. This effect is compensated through grain boundary migration recrystallization which reduces the internal energy by increasing the grain boundary area and reducing the grain volume, storing energy at the mineral grain surface. This process tends to organize dislocations into subgrain boundaries. As more dislocations are added to subgrain boundaries, the misorientation across that subgrain boundary will increase until the boundary becomes a high angle boundary and the subgrain effectively becomes a new grain. This process, sometimes referred to as subgrain rotation recrystallization, acts to reduce the mean grain size. Volume and grain boundary diffusion, the critical mechanisms in diffusion creep, become important at high temperatures and small grain sizes. Thus some researchers have argued that as mylonites are formed by dislocation creep and dynamic recrystallization, a transition to diffusion creep can occur once the grain size is reduced sufficiently. Mylonites generally develop in ductile shear zones where high rates of strain are focused. They are the deep crustal counterparts to cataclastic brittle faults that create fault breccias.
Жіктеу
Бластомилониттер ірі түйіршікті, көбінесе қант тәрізді көрінеді және айқын тектоникалық қабатталуы болмайды. Ультрамилониттер әдетте дәндің өлшемі қатты азайтылуға ұшырайды. Құрылымдық геологияда ультрамилонит – 90%-дан астам құрамында милониттің бір түрі. Мезомилониттер дәндің өлшемі айтарлықтай азайтылуға ұшырайды және олардың матрицалық дәндерінің модальдық пайызы 50-90% аралығында болады. Протомилониттер – дәндің өлшемі шектеулі түрде азайған милониттер. Олар матрицалық дәндерінің 50%-дан кем болуымен анықталады. Милонизация осы тау жыныстарында толық еместігіне байланысты, қалдық дәндер мен текстуралар байқалады, ал кейбір протомилониттер жапырақты катаклазиттерге немесе тіпті кейбір шисталарға ұқсауы мүмкін. Филониттер – филлосиликаттарға (мысалы, хлорит немесе мика) бай милониттер. Олар әдетте жақсы дамыған екінші серпілістік (С') құрылымына ие.
Blastomylonites are coarse grained, often sugary in appearance without distinct tectonic banding. Ultramylonites usually have undergone extreme grainsize reduction. In structural geology, ultramylonite is a kind of mylonite defined by more than 90%. Mesomylonites have undergone an appreciable amount of grainsize reduction, and are defined by their modal percentage of matrix grains being between 50 and 90%. Protomylonites are mylonites which have experienced limited grainsize reduction, and are defined by their modal percentage of matrix grains being less than 50%. Because mylonitisation is incomplete in these rocks, relict grains and textures are apparent, and some protomylonites can resemble foliated cataclasite or even some schists. Phyllonites are phyllosilicate (e. g., chlorite or mica) rich mylonites. They typically have a well developed secondary shear (C') fabric.
Интерпретация
Милонит аймақтарында болатын орын ауыстыруды анықтау, шекті деформация осьінің бағытын дұрыс анықтаудан және осы бағыттардың инкременттік деформация осьтеріне қатысты қалай өзгеретінін анықтаудан тұрады. Бұл қию сезімін анықтау деп аталады. Деформацияның жазықтық тартылыс қарапайым қисайту деформациясы деп есептеу – кең таралған тәжірибе. Бұл типтегі деформация өрісі, деформация шекарасына параллель болатын жазық аймақта жүреді деп болжайды. Сонымен қатар, деформация кезінде инкременттік деформация осьінің қисайту аймағының шекарасына 45 градус бұрышпен сақталады. Шекті деформация осьтері бастапқыда инкременттік оське параллель болады, бірақ прогрессивті деформация кезінде одан бұрылады. Кинематикалық индикаторлар – милониттерде қию сезімін анықтауға мүмкіндік беретін құрылымдар. Көптеген кинематикалық индикаторлар қарапайым қисайтудағы деформацияға негізделген және шекті деформация осьтерінің инкременттік деформация осьтеріне қатысты айналу сезімін анықтайды. Қарапайым қисайтудың шектеулеріне сәйкес, орын ауыстырудың минералдық созылу сызығына параллель бағытта жапырақшалау жазықтығында жүреді деп есептеледі. Сондықтан, қию сезімін анықтау үшін сызыққа параллель және жапырақшаға перпендикуляр жазықтық қарастырылады. Ең көп таралған қию сезімі индикаторлары – C/S құрылымдары, асимметриялық порфирокластар, тамырлар мен диктер жиынтығы, мантиялы порфирокластар және минералды талшықтар. Осы индикаторлардың барлығы моноклиникалық симметрияға ие, ол шекті деформация осьтерінің бағыттарымен тікелей байланысты. Асимметриялық бүгілулер мен будинаждар сияқты құрылымдар шекті деформация осьтерінің бағыттарымен байланысты болғанымен, олар ерекше деформация жолдарынан пайда болуы мүмкін және сенімді кинематикалық индикаторлар емес.
Determining the displacements that occur in mylonite zones depends on correctly determining the orientations of the finite strain axis and inferring how those orientations change with respect to the incremental strain axis. This is referred to as determining the shear sense. It is common practice to assume that the deformation is plane strain simple shear deformation. This type of strain field assumes that deformation occurs in a tabular zone where displacement is parallel to the shear zone boundary. Furthermore, during deformation the incremental strain axis maintains a 45 degree angle to the shear zone boundary. The finite strain axes are initially parallel to the incremental axis, but rotate away during progressive deformation. Kinematic indicators are structures in mylonites that allow the sense of shear to be determined. Most kinematic indicators are based on deformation in simple shear and infer sense of rotation of the finite strain axes with respect to the incremental strain axes. Because of the constraints imposed by simple shear, displacement is assumed to occur in the foliation plane in a direction parallel to the mineral stretching lineation. Therefore, a plane parallel to the lineation and perpendicular to the foliation is viewed to determine the shear sense. The most common shear sense indicators are C/S fabrics, asymmetric porphyroclasts, vein and dike arrays, mantled porphyroclasts and mineral fibers. All of these indicators have a monoclinic symmetry which is directly related to the orientations of the finite strain axes. Although structures like asymmetric folds and boudinages are also related to the orientations of the finite strain axes, these structures can form from distinct strain paths and are not reliable kinematic indicators.