Кіріспе

Кросминтон, бұрын Speed Badminton деп аталған, бадминтон, сквош және теннис сияқты түрлі спорт түрлерінің элементтерін біріктіретін ракетка ойыны. Ол кез келген желісіз ойналады және белгілі бір алаңға талап қоймайды, сондықтан теннис корттарында, көшелерде, жағажайларда, далаларда немесе спорт залдарында ойнауға болады. Бұл спорт түрі тарихи байланысы болғандықтан, көбінесе Speedminton брендімен байланыстырылады. 2016 жылдың 1 қаңтарынан бастап ракетка спортының атауы Speed Badminton-нан Crossminton-ға өзгертілді. Бүгінде кроссминтон әлемнің түкпір-түкпірінде танымал. Қазіргі таңдағыда, өсіп келе жатқан көптеген клубтар ұйымдастырған турнирлер әлемнің әртүрлі елдерінде өтіп жатыр. 2011 жылдың 25 тамызында Берлинде Халықаралық жылдам бадминтон ұйымы (ISBO) деген атпен Халықаралық кроссминтон ұйымы (ICO) құрылды. 2018 жылға қарай ICO құрамына Еуропа, Америка, Азия және Африкадан 26 ұлттық федерация кірді.

Тарих

Арнайы шатлкок пен ойын идеясы 2001 жылы Берлинде Билл Брандес ойлап тапты. "Speedminton" компаниясы ойынды кроссминтонның түпкілікті нұсқасына жетілдірді. Ойынды ойлап тапқан адам бастапқыда "шатлбол" деп атады, бірақ көп ұзамай ойын "жедел бадминтон" деп өзгертілді. 2016 жылдың қаңтарынан бастап атау тағы да өзгеріліп, кроссминтон болды. Бастапқыда ойлап табушының мақсаты бадминтонның сыртқы нұсқасын жасау еді, сондықтан ол допты кішірек және ауыррақ етіп өзгертті (қазір спидер деп аталады). Бадминтонмен ұқсастық тек техникалық жағынан ғана сақталады: тор жоқ және ойын темпі жоғары. 2003 жылы Германияда 6000 белсенді ойыншы тіркелді. Спорт үздіксіз дамып келеді және Еуропа бойынша көптеген халықаралық турнирлер өтеді.

Сот

Сот алаңы 5,50 м (18 фут) ұзындығындағы екі шаршыдан тұрады. Олар бір-біріне қарама-қарсы 12,8 м (42 фут) қашықтықта орналасқан.

Ережелер

Бұл алаң екі 5,5 метрлік (18 фут) қабырғалы шаршы алаңнан тұрады. Шаршылар арасындағы қашықтық 12,8 метр (42 фут) құрайды. Кросминтон теннис кортының жартысында ойнауға болады, оны серіппелі сызықтармен оңай өзгертуге болады. Кәдімгі ойындарда жылдамдататын (матч спидер) доптар қолданылады. Балалар мен жасөспірімдер (U12) кішкентай алаңда (4x4 м) қысқа қашықтықта (9 метр) көңілді доптармен ойнайды. Ойынның мақсаты – жылдамдататын допты қарсыластың алаңына жеткізу. Егер доп қарсыластың алаңынан тысқа кетсе, қарсы тарап ұпай алады. Ойын кезінде екі ойыншы да өз алаңынан шығуға немесе алаңның кез келген жерінде болуға рұқсат етіледі. Ойын бір ойыншы кем дегенде 16 ұпай жинап, қарсыласынан кем дегенде 2 ұпайға басымдық алғанда аяқталады. Әр ойын/раунд аяқталғаннан кейін ойыншылар жақтарын ауыстырады.

Беттестіру

Ойын бір ойыншы 16 ұпайға жеткенде аяқталады. Егер есеп 15 немесе одан жоғары тең болса, бір ойыншы екі ұпаймен басымдық алғанға дейін ойын жалғаса береді. Матч әдетте екі жеңіс жиынтығынан (үштен бірі) тұрады.

Қызмет

Бірінші серуге құқығы монета немесе спидер тастау арқылы анықталады. Әр ойыншыда үш сервіс болады. Кез келген раллиде ұпай саналады. Егер есеп 15:15 болса, әр ұпайдан кейін серу ауысады. Сервис белгіленген аймақтан, яғни алдыңғы шабуыл сызығынан 3 метр қашықтықта орындалуы керек. Бұл сызықты кесіп өтуге болмайды, ал сервис төменнен жоғары қарай беріледі. Келесі сеттің бірінші сервісін өткен сеттің жеңілгені орындайды.

Аяқтарының ауысуы

Әрбір партиядан кейін жел және жарық жағдайлары бойынша тең мүмкіндіктерді қамтамасыз ету үшін алаң жақтары ауыстырылады. Егер үшінші партия (тай-брейк) қажет болса, ойыншылар әр 6 ұпай сайын жақтарын ауыстырады.

Нұсқалар

Даблз: Даблз матчы бір алаңда өтеді. Екі ойыншы бір алаңда тұрады. Монета немесе спидер кімнің бірінші қызмет ететінін шешеді. Қызмет ететін ойыншы артқы сызықта тұрады, ал оның серігі алдында тұрады. Қызметтер төрт ойыншы арасында кезекпен беріледі. Келесі сеттегі бірінші қызмет өткен сетте жеңілген ойыншыға беріледі. Қара жарық: Кросминтонды түнде флуоресцентті жабдықтармен және қара жарықпен ойнауға болады. Кросминтонды сыртта да, іште де ойнауға болады; алаңды бояуға немесе белгілеуге болады. Тіпті, көшпелі алаңды пайдалануға да болады. Қараңғыда ойналатын кроссминтонды блэкминтон деп атайды. Қара шамдар, флуоресцентті бояулар, ракеткалар және шамдары бар арнайы спидерлер (түнгі спидерлер) арқылы түнде ойнауға болады.