Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс ғалымы (1823–1908)
German academic (1823–1908)
Йоханнес Фридрих Август фон Эсмарх (9 қаңтар 1823 – 23 ақпан 1908) – неміс хирургі. Ол Эсмарх бинтін ойлап тапты және Deutscher Samariter Verein ұйымын құрды, ол Deutscher Samariter Bund ұйымының ізашары болды.
Johannes Friedrich August von Esmarch (9 January 1823 – 23 February 1908) was a German surgeon. He developed the Esmarch bandage and founded the Deutscher Samariter Verein, the predecessor of the Deutscher Samariter Bund.
Өмір
Эсмарх Шлезвиг-Гольштейннің Тоннинг қаласында дүниеге келген. Ол Киль және Геттингенде оқыды, ал 1846 жылы Кильдегі хирургиялық ауруханада Бернхард Рудольф Конрад фон Лангенбектің ассистенты болды. Ол 1848 жылғы Шлезвиг-Гольштейн соғысында кіші хирург ретінде қызмет етті, бұл оның назарын әскери хирургия саласына аударды. Ол тұтқынға алынды, бірақ кейін айырбасталып, далалық ауруханаға хирург болып тағайындалды. 1849 жылғы бітім шарты кезінде ол Кильде жекеше доценттік құқық алды, бірақ соғыс қайта басталғанда әскерге оралды және аға хирург шеніне көтерілді. 1854 жылы Эсмарх Кильдегі хирургиялық клиниканың директоры, ал 1857 жылы Киль университетінің бас ауруханасының меңгерушісі және профессоры болды. 1864 жылғы Шлезвиг-Гольштейн соғысы кезінде Эсмарх Фленсбург, Сандевитт және Кильдегі далалық ауруханаларға үлкен көмек көрсетті. 1866 жылы ол Берлинге аурухана комиссиясының мүшесі ретінде шақырылды, сонымен қатар ондағы ауруханалардағы хирургиялық жұмысты бақылауды өз міндетіне алды. 1870 жылы Франко-пруссия соғысы басталғанда, ол армияның бас хирургы болып тағайындалды, ал кейін Берлинге жақын орналасқан үлкен әскери ауруханада хирургиялық кеңесші болып жұмыс істеді. 1872 жылы Эсмарх Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Аугустенбург әулетінен (1833–1917) Каролина Кристиана Аугуста Эмилия Генриетта Елизавета ханшайымға, императрица Аугуста Викторияның тәтесіне үйленді. 1887 жылы Эсмархқа дворян титулы берілді. Ол Кильде қайтыс болды.
Esmarch was born in Tönning, Schleswig Holstein. He studied at Kiel and Göttingen, and in 1846 became Bernhard Rudolf Konrad von Langenbeck's assistant at the Kiel surgical hospital. He served in the Schleswig Holstein War of 1848 as junior surgeon, and this directed his attention to the subject of military surgery. He was taken prisoner, but afterwards exchanged, and was then appointed as surgeon to a field hospital. During the truce of 1849 he qualified as Privatdocent at Kiel, but on the fresh outbreak of war he returned to the troops and was promoted to the rank of senior surgeon. In 1854 Esmarch became director of the surgical clinic at Kiel, and in 1857 head of the general hospital and professor at the University of Kiel. During the Schleswig Holstein War of 1864, Esmarch rendered good service to the field hospitals of Flensburg, Sundewitt and Kiel. In 1866 he was called to Berlin as member of the hospital commission, and also to take the superintendence of the surgical work in the hospitals there. When the Franco Prussian War broke out in 1870, he was appointed surgeon general to the army, and afterwards consulting surgeon at the great military hospital near Berlin. In 1872 Esmarch married Princess Caroline Christiane Auguste Emilie Henriette Elisabeth of Schleswig Holstein Sonderburg Augustenburg (1833–1917), aunt of Empress Augusta Viktoria. In 1887 a patent of nobility was conferred on Esmarch. He died at Kiel.
Ықпал
Есмарх аурухана басқару және әскери хирургия саласындағы ең беделді мамандардың бірі болды. Оның «Кригсхирургиялық техниканың нұсқаулығы» (Handbuch der kriegschirurgischen Technik) 1877 жылғы Вена көрмесіндегі хирургиялық құралдар мен операцияларға арналған ең жақсы нұсқаулық үшін императрица Аугуста ұсынған жүлде үшін жазылған. Бұл кітапта әртүрлі таңу және жарақатты жабу әдістерін, сондай-ақ майданда жүзеге асырылатын хирургиялық операцияларды көрсететін көрнекті суреттер бар. Есмарх өзінің атын алған, ампутация кезінде аяқты дерлік қансыз ұстауға арналған аппаратты ойлап тапты. Есмархтың еңбектерінің ең танымал бөлігі – алғашқы жәрдемге қатысты жұмыстары, оның «Майдан шайқасында алғашқы жәрдем» және «Жараланғандарға алғашқы жәрдем» атты еңбектері бұл тақырып бойынша кең таралған оқулықтар болып табылады. Соңғысы 1881 жылы Германияда құрылған, алғашқылардың бірі болған Самария мектебінде оқыған дәрістерінің негізінде жазылған, бұл мектеп 1878 жылы Англияда ұйымдастырылған Сент-Джон жедел жәрдем сыныптарының үлгісімен құрылған. Бұл дәрістер алғашқы жәрдем оқытушылары үшін нұсқаулық ретінде кеңінен қабылданды, бірнеше басылымдары жарық көрді және көптеген тілдерге аударылды, ағылшын тіліндегі нұсқасын HRH Принцесса Кристиан жазған. Жедел жәрдем курсы Есмарх бинтін көрсетусіз толық болмас еді. Бұл зығыр немесе мақтадан жасалған үш жақты бинт, оның негізі 4 фут, ал қабырғалары 2 фут 10 дюймді құрайды. Оны бүктеліп немесе жазық күйде қолдануға болады және отыз екі түрлі тәсілмен орауға болады. Ол уақытша жарақатты жабу және далалық жұмыстар үшін барлық қажеттіліктерді қамтамасыз етеді, ал оның ең маңызды артықшылығы – оны жасау үшін қажетті құралдар әрқашан қол жетімді. 1857 жылы Есмарх психиатр Питер Виллерс Йессенмен бірге мақала жазды. Олар сифилис пен ақыл-естің жалпы салқаулығы арасындағы байланысты анықтады. Есмарх 1877 жылы сифилис пен қатерлі ісік арасындағы байланысты да байқады.
Esmarch was one of the greatest authorities on hospital management and military surgery. His Handbuch der kriegschirurgischen Technik was written for a prize offered by the empress Augusta, on the occasion of the Vienna Exhibition of 1877, for the best handbook for the battlefield of surgical appliances and operations. This book is illustrated by admirable diagrams, showing the different methods of bandaging and dressing, as well as the surgical operations as they occur on the battlefield. Esmarch himself invented an apparatus, which bears his name, for keeping a limb nearly bloodless during amputation. No part of Esmarch's work is more widely known than that which deals with First Aid, his First Aid on the Battlefield and First Aid to the Injured being popular manuals on the subject. The latter is the substance of a course of lectures delivered by him in 1881 to a Samaritan School, the first of the kind in Germany, founded by Esmarch in 1881, in imitation of the St John Ambulance classes which had been organized in England in 1878. These lectures were very generally adopted as a manual for first aid students, edition after edition having been called for, and they have been translated into numerous languages, the English version being the work of HRH Princess Christian. No ambulance course would be complete without a demonstration of the Esmarch bandage. It is a three sided piece of linen or cotton, of which the base measures 4 feet and the sides 2 feet 10 inches. It can be used folded or open, and applied in thirty two different ways. It answers every purpose for temporary dressing and field work, while its great recommendation is that the means for making it are always at hand. In 1857 Esmarch wrote an article together with the psychiatrist Peter Willers Jessen. They had discovered the connection between syphilis and general paralysis of the insane. Esmarch also observed a link between syphilis and cancer in 1877.