Ерл Камерон: Бермудтық актер және британдық киноның алғашқы афроамерикандық жұлдыздарының бірі
Earl Cameron
Ерл Камерон (1917-2020) – Бермудалық актер, британдық кинодағы алғашқы қара нәсілді жұлдыздардың бірі. Фильмдерде нәсіл қатынастары туралы жаңа көзқарас ұсынды.
Bermudian actor (1917–2020)
the Canadian news anchor
Эрлстон Джуетт Кэмерон, CBE (8 тамыз 1917 – 3 шілде 2020), Эрл Кэмерон деп танылған, Бермудалық актер, Ұлыбританияда өмір сүрген және жұмыс істеген. Лондонның Вест-Энд сахнасында өнер көрсеткеннен кейін, ол британдық киноиндустриясындағы алғашқы қара терілі актерлердің бірі болды. 1951 жылғы «Лондон бассейні» фильміндегі рөлімен Камерон 1930 жылдардағы Пол Робесон, Нина Мэй МакКинни және Элизабет Велчтен кейін британдық фильмде басты рөлді алған алғашқы қара терілі актерлердің біріне айналды. Screenonline сайтының мәліметінше, «Эрл Кэмерон британдық киноиндустриясының нәсілдер арақатынастарын бейнелеуге жаңа леп әкелді. Көбінесе сезімтал шеттен тыс тұрған адам рөлінде ойнайтын Камерон өзінің кейіпкерлеріне фильмдердің либералды көзқарастарынан асып түсетін ізгілік пен моральдық бедел берді». Ол Шон Коннеримен бірге «Тандербол» (1965) фильмінде түсті. Ол 1960-шы жылдардағы көптеген британдық ғылыми-фантастикалық бағдарламаларда, соның ішінде «Доктор Кто» (онда ол телеарнада астронавт рөлін ойнаған алғашқы қара терілі актерлердің бірі болды), «Тұтқын» және «Андромеданың табысы» фильмдерінде де ойнады.
Earlston Jewett Cameron, CBE (8 August 19173 July 2020), known as Earl Cameron, was a Bermudian actor who lived and worked in the United Kingdom. After appearing on London's West End stage, he became one of the first black stars in the British film industry. With his appearance in 1951's Pool of London, Cameron became one of the first black actors to take up a starring role in a British film after Paul Robeson, Nina Mae McKinney and Elisabeth Welch in the 1930s. According to Screenonline, "Earl Cameron brought a breath of fresh air to the British film industry's stuffy depictions of race relations. Often cast as a sensitive outsider, Cameron gave his characters a grace and moral authority that often surpassed the films' compromised liberal agendas." He starred alongside Sean Connery in Thunderball (1965). He made appearances in many 1960s British science fiction programmes, including Doctor Who, where he was reportedly one of the first black actors to play an astronaut on television, The Prisoner, and The Andromeda Breakthrough.
Ерте мансап
Камерон Бермуданың Пемброк қаласында дүниеге келді және Гамильтонның Принцесс көшесінде өсті. Оның әкесі тас қалаушы болған, ол 1922 жылы қайтыс болғаннан кейін Камеронның анасы отбасын асырау үшін түрлі жұмыстар істеді. Жастығында Камерон Британ сауда флотына қосылды: «Мен Бермудадан Нью-Йоркке және кері сапарлайтын кемеде жұмыс істедім. Бала кезімде саяхаттауға қатты құштарлық таныттым, сондықтан Оңтүстік Америкаға бағытталған «Истрен Принс» атты кемеге ауыстым. Екінші сапарымызда соғыс басталды. Британдық Әскери-теңіз министрлігі кемеге шақырту жіберді, соның арқасында мен Лондонға келдім». Ол қашып кеткенін айтты: «Мен 1939 жылдың 29 қазанында Лондонға келдім. Мен бір қызбен таныстым, ал қалғанын сіз білесіз. Кеме менсіз кетіп қалды, сондай-ақ ол қыз да кетіп қалды». 1945 және 1946 жылдары Камерон «Герцогиня және екі герцог» әншілік триосының герцогтарының бірі рөлін орындады, ол 1945 жылы Үндістанда және 1946 жылы Нидерландыда британдық қарулы күштерінің қызметкерлеріне қойылымдар көрсету үшін ENSA (Entertainments National Service Association) ұйымымен гастрольдік сапарда болды. 1946 жылы Камерон Бермудаға бес айға оралды, бірақ кейін Ұлыбританияда актерлік жұмысын жалғастырды. Ол Лондон сахнасында «Deep Are the Roots» пьесасында дублер ретінде жұмысқа орналасты. Арно д’Уссо мен Джеймс Гоу жазған бұл пьеса Лондонның Уайндхэм театрында алты ай бойы қойылды (Гордон Хит қатысқан), содан кейін гастрольдік сапарға шықты. Осы гастроль кезінде Камерон алғаш рет кездесіп, Ковентриде осы пьесаның қойылымында Патрик МакГуханмен бірге жұмыс істеді. 2012 жылы Камерон Бермудадағы жергілікті актерлермен бірге «Deep Are the Roots» пьесасын оқыды, оны «Бермуда Күн» газеті «Эрл үшін өте маңызды» деп сипаттады, өйткені ол оған Уэст-Эндтегі алғашқы британдық актер ретінде алғашқы мүмкіндігін берді, сонымен қатар ол осы пьесамен гастрольдік сапарда жүрген кезде алғашқы әйелімен танысты. Камеронның дикциясымен мәселелері болғандықтан, ол оны 19 ғасырдағы афроамерикалық актер Айра Алдридждің қызы Аманда Айра Алдриджбен таныстырды.
Cameron was born in Pembroke, Bermuda, and grew up on Princess Street, Hamilton. His father was a stonemason who died in 1922, after which Cameron's mother took on various jobs to support the family. As a young man, Cameron joined the British Merchant Navy: "I was working on a ship, going from Bermuda to New York and back. I always had a great desire to travel as a kid, and so I transferred to another ship called the Eastern Prince sailing to South America. On our second trip, the war started. the British Admiralty sent for the ship, and that brought me to London." He went AWOL, claiming: "I arrived in London on 29 October 1939. I got involved with a young lady and you know the rest. The ship left without me, and the girl walked out too." In 1945 and 1946, Cameron took on the role of one of the Dukes in the singing trio the Duchess and Two Dukes, which toured with the Entertainments National Service Association (ENSA) to play to British armed forces personnel in India in 1945, and the Netherlands in 1946. In 1946, Cameron went back to Bermuda for five months but then returned to work as an actor in the UK. He took a job on the London stage as an understudy in the play Deep Are the Roots. Written by Arnaud d'Usseau and James Gow, this play was staged at the Wyndham's Theatre in London for six months (featuring Gordon Heath) and then went on tour. It was during this tour that Cameron first met, and worked alongside, Patrick McGoohan during a production of that play in Coventry. In 2012, Cameron participated alongside local actors in Bermuda in a reading of Deep Are the Roots, which the Bermuda Sun described as a play "dear to Earl's heart, for it not only gave him his first break in the West End as Britain's first black actor, but he also met his first wife when he travelled on tour with the production." As Cameron was having problems with his diction, she introduced him to voice coach Amanda Ira Aldridge, the daughter of Ira Aldridge, a black Shakespearian American actor of the 19th century.
Кино мансабы
Камеронның актерлік мансабындағы маңызды рөл 1951 жылы Базил Дирденнің режиссерлік еткен «Лондон бассейні» фильмінде болды. Бұл фильмдегі рөлі үшін ол көптеген сыншылардан мақтау алды, және ол «британдық киноның негізгі ағымындағы қара түсті актердің алғашқы маңызды рөлі» деп есептеледі. Камеронның келесі үлкен кино рөлі 1955 жылы шыққан «Симба» фильмінде болды. Кениядағы Мау Мау көтерілісі туралы бұл драмада Камерон Питер Каранья рөлін ойнады – батыстық өркениетке құрметімен қатар, кикуйю мұрасын сақтауға тырысатын дәрігер. Сол жылы ол «Сафари» фильмінде Мау Мау генералы Джеродж рөлінде ойнады. Ол жұмыс табудың өте қиын екенін де мойындады: «Егер рөл қара түсті актерге арналған деп нақты көрсетілмесе, олар қара түсті актерді рөлге қарастырмайтын. Сондай-ақ, ақ түсті рөлді қара түстіге өзгертуге де бармайтын. Міне, менің проблемам осы еді. Мен көбінесе кішкентай рөлдерді ойнадым, бұл маған ғана емес, басқа қара түсті актерлерге де қатты қиындық тудырды. Бізге лайықты рөлдерді табу өте қиын болды». 1973 жылғы «Жылы желтоқсан» фильмінде Сидни Пуатье және Эстер Андерсонмен бірге жұмыс істеді, онда Камерон Ұлыбританиядағы Африка елшісінің рөлін ойнады. Режиссер Теренс Янг және продюсер Альберт Р. Брокколи 1962 жылғы «Доктор Но» фильміндегі Куаррел рөліне Камеронды қарастырған, оны ол «Уорвик Фильмз» жұмысынан білген; алайда, продюсер Гарри Солтцман оны бұл рөлге лайықты деп санамады және Джон Китцмиллерді таңдады. Олар Камеронды 1965 жылғы «Thunderball» фильміне шақырды, онда ол Бондтың Багамдық көмекшісі Пиндер рөлін сомдады. Камеронның актерлік шеберлігі жоғары бағаланды. «The Baltimore Sun» газеті: «Эрл Камерон диктатордың алаяқ ескі кейіпкері ретінде тамаша», - деп жазды, ал «Rolling Stone» журналы оның бейнесін «жайлы және қорқынышты» деп сипаттады. «The Observer» газетіндегі Филип Френч оны «тамаша Кариб актері Эрл Камерон» деп атады. 2006 жылғы «The Queen» фильмінде (режиссері Стивен Фрирс) Хелен Мирренмен бірге портрет суретшісі рөлінде камео ретінде пайда болды. 2010 жылы «Inception» фильмінде «қарт, шашы аққан адам» рөлінде ойнады. 2013 жылы «Жас шатырда» атты қысқаметражды фильмде «ата» рөлінде ойнады.
Cameron's breakthrough acting role was in Pool of London, a 1951 film directed by Basil Dearden, set in post war London involving racial prejudice, romance — Cameron's character is a merchant sailor who falls in love with a young white woman, played by Susan Shaw — and a diamond robbery. He won much critical acclaim for his part in the film, which is considered "the first major role for a black actor in a British mainstream film". Cameron's next major film role was in the 1955 film Simba. In this drama about the Mau Mau uprising in Kenya, Cameron played the role of Peter Karanja, a doctor trying to reconcile his admiration for Western civilisation with his Kikuyu heritage. That same year Cameron played the Mau Mau general Jeroge in Safari. He also found work hard to come by: "Unless it was specified that this was a part for a black actor, they would never consider a black actor for the part. And they would never consider changing a white part to a black part. So that was my problem. I got mostly small parts, and that was extremely frustrating – not just for me but for other black actors. We had a very hard time getting worthwhile roles." A Warm December (1973), working with Sidney Poitier and Esther Anderson, in which Cameron played the part of an African ambassador to the UK. Cameron was considered for the role of Quarrel in Dr. No (1962) by director Terence Young and co producer Albert R. Broccoli, whom he knew from his Warwick Films work; however, producer Harry Saltzman did not think him suitable for the role and cast John Kitzmiller. They asked Cameron back to the James Bond series for Thunderball (1965), in which he played Bond's Bahamian assistant Pinder. Cameron's performance was praised. The Baltimore Sun wrote: "Earl Cameron is magnificent as the slimy old fraud of a dictator ", and Rolling Stone described his appearance as "subtle and menacing". Philip French in The Observer referred to "that fine Caribbean actor Earl Cameron". He appeared in a cameo as a portrait artist in the 2006 film The Queen (directed by Stephen Frears), alongside Helen Mirren. In 2010 he appeared as "Elderly Bald Man" in the film Inception. In 2013, he appeared as Grandad in the short film Up on the Roof.
Теледидар мансабы
Камерон көптеген телешоуларда рөл атқарды, бірақ оның алғашқы маңызды рөлдерінің бірі 1960 жылы BBC теледрамасы «The Dark Man»-де басты рөлді ойнады, онда ол Ұлыбританиядағы Батыс Үндістаннан келген такси жүргізушісін сомдады. Шоуда ол жұмысында кездесетін реакциялар мен предубиденілер зерттелді. 1956 жылы ол жұмыс орнындағы нәсілшілікті қарастыратын тағы бір BBC драмасында кішігірім рөлде ойнады, «A Man From The Sun» атты туындыда ол қоғамдық көшбасшы Джозеф Брент рөлінде пайда болды, сонымен қатар актер құрамында Эррол Джон, Сай Грант, Колин Дуглас және Надя Каттуз болды. Камерон «Danger Man» (АҚШ-тағы «Құпия агент») сериалының жұлдызы Патрик МакГуханмен бірге көптеген танымал телешоуларда ойнады. Камерон МакГуханмен қайтадан «The Prisoner» телесериалында «The Schizoid Man» (1967) эпизодында Гаитилік қадағалаушы рөлінде жұмыс істеді. «The Zoo Gang», «Crown Court» (1973 жылы екі әртүрлі оқиға, бірі – үш бөлімді оқиғаның үшінші бөліміндегі «Wise Child» эпизодында Заир дипломатиялық миссиясының заң бөлімінің қызметкері Антуан Мбула рөлінде), «Jackanory» (ББС балалар сериалы, онда ол 1971 жылы «Brer Rabbit» оқиғаларының бесеуін оқыды), «Dixon of Dock Green» (телевизияда астронавтты бейнелеген алғашқы қара нәсілді актер болды, сондай-ақ сериядан 100 жасқа толған үшінші актер атанды), «Waking the Dead», «Kavanagh QC», «Babyfather», «EastEnders» (мистер Ламберт рөлінде шағын рөл), «Dalziel and Pascoe» және «Lovejoy» сериалдарында ойнады.
Cameron had roles in a wide range of TV shows, but one of his earliest major roles was a starring part in the BBC 1960 TV drama The Dark Man, in which he played a West Indian cab driver in the UK. The show examined the reactions and prejudices he faced in his work. In 1956 he had a smaller part in another BBC drama exploring racism in the workplace, A Man From The Sun, in which he appeared as community leader Joseph Brent, the cast also featuring Errol John, Cy Grant, Colin Douglas and Nadia Cattouse. Cameron appeared in a range of popular television shows including series Danger Man (Secret Agent in the US) alongside series star Patrick McGoohan. Cameron worked with McGoohan again when he appeared in the TV series The Prisoner as the Haitian supervisor in the episode "The Schizoid Man" (1967). The Zoo Gang, Crown Court (two different stories in 1973, one as Antoine Mbula from the legal department of the Diplomatic Mission of Zaire in episode three of the three part story Wise Child ), Jackanory (a BBC children's series in which he read five of the Brer Rabbit stories in 1971), Dixon of Dock Green, (reportedly becoming the first black actor to portray an astronaut on television, and also became only the third actor from the series to reach 100 years of age), Waking the Dead, Kavanagh QC, Babyfather, EastEnders (a small role as a Mr Lambert), Dalziel and Pascoe, and Lovejoy.
Жеке өмір
1963 жылдан бастап Кэмерон Бахаи дінін қабылдады, ол Лондонның Корольдік Альберт залында өткен бірінші Бахаи Дүниежүзілік конгресі кезінде бұл дінге қосылды. 1970 жылдардың ортасы мен соңында Кэмерон бір кезде актерлік қызметтен тоқтады. Бахаи дініне толығырақ берілуді қалаған ол отбасымен бірге Соломон аралдарына көшті. Ол осы уақытта Хониарада мұзқаймақ бизнесін жүргізді. 1994 жылы әйелі Одри қайтыс болғаннан кейін Кэмерон Ұлыбританияға оралып, актерлік мансабын қайта бастады. 2007 жылы Бахаи қауымы Лондонда оның 90 жылдығына арналған қабылдау өткізді. Ол Уорвикширдегі Кенилворт қаласында тұрды. Одан кейін оның екінші әйелі Барбара Бауэр қалды. Оның 1959 жылы үйленген алғашқы әйелі Одри Годовски 1994 жылы қайтыс болды.
From 1963, Cameron was a practitioner of the Baháʼí Faith, joining the religion at the time of the first Baháʼí World Congress, held at London's Royal Albert Hall. In the mid to late 1970s, Cameron stopped acting for a time. He and his family moved to the Solomon Islands, as he sought to dedicate himself more fully to the Bahá'í faith. During this time, he ran an ice cream business in Honiara. Following the death of his wife Audrey in 1994, Cameron returned to the UK and resumed his acting career. The Baháʼí community held a reception in London in 2007 to honour his 90th birthday. He lived in Kenilworth, Warwickshire, England. He was survived by his second wife, Barbara Bower. His first wife, Audrey Godowski, whom he had married in 1959, died in 1994.
Құрметтер
2009 жылы Камерон Британ империясы орденінің командирі (CBE) болып тағайындалды. Бермудадағы Гамильтон қаласындағы Эрл Камерон театры оның құрметіне аталды және ол 2012 жылдың желтоқсан айында өткен салтанатқа қатысты. Уорвик университеті 2013 жылдың қаңтарында Камеронға құрметті доктор дәрежесін берді. 2015 жылы Британдық кино институты (BFI) Камеронның еңбектерін құрметтеу үшін арнайы көрсетілім және презентация ұйымдастырды. 2016 жылдың қыркүйегінде ол BFI Southbank-те Screen Nation "Hall of Frame" құрметті тізіміне енген алғашқы адам болды, онда Самира Ахмед онымен сұхбаттасты. 2017 жылы Камеронның 100 жылдық мерейтойы Бермудада, оның құрметіне аталған театрда өткізілді, және ол осы шараға қатысты. 2019 жылы Бермуд өнер кеңесі оның құрметіне "театр, кинематография, кино немесе бейне өндірісі саласында ерекше құштарлық пен талант көрсеткен бермудтық маманға" берілетін Эрл Камерон сыйлығын тағайындады.
Cameron was appointed Commander of the Order of the British Empire (CBE) in the 2009 New Year Honours. The Earl Cameron Theatre in Hamilton, Bermuda, was named in his honour at a ceremony he attended there in December 2012. The University of Warwick awarded Cameron an honorary doctorate in January 2013. In 2015, the British Film Institute (BFI) featured a special presentation and screening to honour Cameron's work. In September 2016, he became the first inductee into the Screen Nation "Hall of Frame" at the BFI Southbank, where he was interviewed by Samira Ahmed. In 2017, Cameron's 100th birthday was marked in Bermuda at an event he attended held at the theatre now named in honour of him. In 2019, the Earl Cameron Award – for "a Bermudian professional who has demonstrated exceptional passion and talent in the field of theatre, cinematography, film or video production" – was established in his honour by the Bermuda Arts Council.
Өлім және мұра
Камерон 2020 жылдың 3 шілдесінде 102 жасында Англияның Уорвикшир графтығындағы Кенилворт қаласындағы үйінде, әйелі мен отбасының қамқорлығында қайтыс болды. Оның балалары мәлімдеме жасады: "Әкеміздің қазасы туралы хабарды естігеннен кейін біз алған махаббат пен құрметке тәнті болдық. Ол суретші ретінде де, актер ретінде де түрлі этностық топ өкілдерінің бейнесін кемсіткен немесе стереотиптеген рөлдерді қабылдаудан бас тартты. Ол өзінің моральдық қағидаларында тұра білген, шабыттандыратын адам еді." Ұлыбританияда Twitter желісінде Дэвид Харууд Камеронды "нағыз аңыз" деп сипаттады, ал Патерсон Джозеф былай деп жазды: "Менің актерлер буыным оның буынының пионерлік иығына сүйеніп тұр. Осы кісідей, құдай дауысы мен мейірімді ханзаданың жүрегі бар иықтан кеңірек иық болған емес."
Cameron died at his home in Kenilworth, Warwickshire, England, on 3 July 2020 at the age of 102, surrounded by his wife and family. His children said in a statement: "Our family have been overwhelmed by the outpourings of love and respect we have received at the news of our father's passing As an artist and as an actor he refused to take roles that demeaned or stereotyped the character of people of colour. He was truly a man who stood by his moral principles and was inspirational." In the UK, on Twitter, David Harewood described Cameron as a "total legend" and Paterson Joseph wrote: "His generation's pioneering shoulders are what my generation of actors stand on. No shoulders were broader than this gentleman with the voice of god and the heart of a kindly prince."