Кіріспе
Осман империясындағы қонақ үй иесі Платон Фрейхерр фон Устинов (туған аты Платон Григорьевич Устинов; 1840–1918) – Ресейде туған неміс азаматы және Осман империясының Яффа қаласындағы «Hôtel du Parc» (Park Hotel) қонақ үйінің иесі (қазіргі Израиль).
Plato Freiherr von Ustinov (born Platon Grigoryevich Ustinov; Платон Григорьевич Устинов; 1840–1918) was a Russian born German citizen and the owner of the Hôtel du Parc (Park Hotel) in Jaffa, Ottoman Empire (now Israel).
Өмірбаян
Устинов Ресей империясында, Михаил Григорьевич Устиновтың (Гонконгтағы Ресей консулы) інісі, Григорий Михайлович Устиновтың (1803-1860) және Мария Ивановна Паншинаның ұлы, Михаил Михайлович Устиновтың (1800-1871; Константинопольдегі Ресей елшісі) шөбересі, Саратовтан шыққан миллионер саудагер Михаил Адрианович Устиновтың (1755-1836) немересі болып дүниеге келді. Ол қазіргі Балашов ауданындағы Устиновкадағы усадьба иесі болған орыс дворяны. Дәрігерлер оның өкпе ауруын емдеу үшін сол аймақтың климатын ұсынғаннан кейін ол Левантқа сапар шекті. Жолда ол Питер Мартин Метцлер (1824-1907) және оның әйелі Доротея (туған есімі Бауэр) (1831-1870) кездесті. Олар Яффада Chrischona International [de] ұйымының протестант миссионерлері болып жұмыс істеді. Бұл жұбайлар бу диірмені, паломниктерге арналған жатақхана және Еуропадан әкелінген тауарлар саудасы сияқты бірнеше кәсіпорын арқылы күнкөріс жасады. 1861 жылдың ортасынан 1862 жылдың басына дейін Устинов Метцлерлердің жатақханасында тұрып, ақырында олардың кәсіпорындарының қаржы серіктесіне айналды. Өкпе ауруы толық жазылғаннан кейін ол Устиновкаға оралды, бірақ Метцлерлерге Яффада миссионерлік мектеп және аурухана ашуға жеткілікті қаражат қалдырды.
Метцлерлер отбасы
1862 жылдың мамыр айында Метцлерлер жаңа медпункт ашып, Базель қаласының жанындағы Рихенде орналасқан Сент-Кришона саяхатшы-миссионерлерінің басшысына хабарлады. Миссионерлер осы үлкен жетістікке өте қуанды және Рихендегі диакониссалар үйінен екі диакониссаны медпунктте жұмыс істеу үшін жіберді. Устинов 1865 жылдың қыркүйегінде Яффаға оралды және Метцлерлердің оның қаражатын тиімді жұмсағанына риза болды. 1865 және 1866 жылдары Метцлер құл болып қашқан әйелге пана бергені үшін Осман заңын бұзды. Метцлер діни қызметтер атқарғаннан кейін, уағыз айтып, құлшылық өткізгеннен соң және Яффада миссия құрғаннан кейін, Иерусалимнің протестант епископы Сэмюэл Гобаттың көмегімен Рамледегі англикан дін қызметкері Иоганнес Грухлерді (1833–1905) негізінен лютерандық Яффа миссиясына орналастыру арқасында тағы да қиындықтар туды. Сонымен қатар, 1868 жылы жергілікті диірмендердің иелері бу машинасының заңсыз әкелінуіне байланысты Метцлерді сотқа берді. Метцлер 1866 жылдың 22 қыркүйегінде Мэннен келген Джордж Адамс пен Абрахам Маккензимен бірге көптеген ауру отарлаушыларды емдеді. Олар араб тілінде "Амеликан", ал ағылшын тілінде "Адамс Сити" деп аталған американдық колонияны құрды, ол бүгінгі Рехов Эйлат пен Рехов ха-Рабби ми Бахерах арасында, Тель-Авив Яффо қаласында орналасқан. Отарлаушылар өздерінің ағаш үйлерін шетелден әкелген жиналмалы бөлшектерден салды. Алайда, олардың көпшілігі холераға шалдығып, үштен бірі қайтыс болды. Көптеген адамдар аурудан, климаттан және Осман билігінің еркіндіксіздігінен қашу үшін Мэнге оралды. Адамс отарлаушылардың Америкадан кеткенге дейін ортақ қор ретінде берген ақшасын ұстап қалды, сондықтан Метцлер бес отарлаушының жерін сатып алып, оларға Мэнге оралу үшін қаржы берді. Кейін Метцлер үйлердің бірін яһудилер арасында христиандықты тарату жөніндегі Лондондық қоғамға сатты. Көшіп келгендердің көпшілігі 1867 жылға дейін Америкаға қайтып келмеді.
Протестанттық дінге айналу
1869 жылдың басында Устинов Метцлерлерді Устиновкаға шақырып, олардың басқару тәжірибесін пайдаланбақ болды. Содан кейін Метцлер 1869 жылдың 5 наурызында Киелі жерде жаңа мекен іздеген діни ұйым – Храм қоғамына өзінің жылжымайтын мүлігінің көп бөлігін сатты. Темплерлер Метцлер мен Устиновтың қайырымдылық принциптеріне сәйкес емхананы басқаруды жалғастырды. Доротея Метцлер қиын босанудан кейін Устиновкада қайтыс болды. Ол өлім төсегінде жатқанда, Устинов оған қызы Мариге үйленедіндей уәде берді және ол уәдесін орындады. 1875 жылы крещениеленген православие дінінің өкілі Устинов лютерандық протестанттық дінді қабылдауға шешім қабылдады. Ресей аристократы болғандықтан, дінін ауыстыру оның иеліктерінен және мәртебесінен айырылуына әкелді, себебі патшаның барлық православиелік поддандыларына дін ауыстыруға тыйым салынған еді. Устинов 1876 жылы дін ауыстырғаны туралы хабарлар тарағанға дейін өзінің иеліктерін басқа бір аристократқа сатты. Вюртемберг королевасы Ольга, өзі православие дінінің өкілі және сол кездегі Ресей патшасы Александр II-нің қарындасы, Устиновтың Вюртемберг корольдігінде азаматтыққа қабылдануын және неміс азаматы болуын ұйымдастырды. Оның мәртебесі Вюртемберг шені ретінде бекітілді және ол Фрайхерр (барон) фон Устинов атанды.
Бірінші неке
Устинов 1876 жылы 4 қазанда Вюртембергтің Корнтал қаласында неміс Мари Метцлермен үйленді. Олар Яффаға оралғанға дейін Вюртембергте екі жыл тұрды, онда Темплерлер колониясында сарай сатып алды. Бірақ, олардың некесі өте бақытсыз болды және 1888 жылы ажырасып кетті, 1881 мен 1889 жылдар аралығында қымбат ажырасу процесі өтті. Парк қонақ үйі болған сарай бастапқыда Джордж Адамс үшін салынған. Кейіннен бұл сарайды Лондондық яһудилер арасында христиандықты тарату қоғамы (қазіргі уақытта Шіркеудің яһуди халқы арасындағы миссиясы немесе CMJ деп белгілі, яһуди христиан миссионерлік қоғамы) сатып алды.
Ғибадатхана қоғамы
1874 жылы маусым айында Храм қоғамы бөлініске ұшырады. Храмның басшысы Георг Дэвид Хардег (1812–1879) және Храмгерлердің шамамен үштен бірі, екінші басшы Кристоф Хоффманмен болған жеке даулардан кейін қоғамнан шығып кетті. 1885 жылы протестант пасторы Карл Шлихт (1855–1930) бөлінгендер арасында насихаттау жұмысын бастады және олардың көптерін өз дініне көндіруге қол жеткізді.
Екінші неке
1889 жылғы 12 қаңтарда Устинов Магдалена Холлға (1868–1945) үйленді. Ол 1868 жылғы 13 сәуірде Магдалада туған, сол күні британдық әскерлер Магдала шайқасында бекініске шабуыл жасап, оны басып алды, осы арқылы оның отбасысын және басқаларды Эфиопиядағы тұтқындықтан босатты. Кейіннен оның отбасы Яффаға көшіп келді. Оның әкесі Мориц Холл (1838–1914), Краковтан шыққан еврей және Эфиопияның Негус Теводрос II-нің зеңбірек құюшысы, ол Сент-Кришона паломниктер миссиясының миссионерлері арқылы протестантизмге көшкен. Оның анасы – эфиопиялық сарай қызметкері Катарина Холл (1850–1932), сондай-ақ Велетте Иесус деп те белгілі, ол эфиопиялық-неміс тегінен шыққан, неміс суретшісі Эдуард Зандердің (1813–1868) және Гондардан келген сарай қызметкері Изетт Верк, эфиопиялық генерал Мекадоның (XIX ғасырдың ортасынан бұрын белсенді болған) қызы. Устинов пен Магдалена Холлдың бес баласы болды. Олардың арасында ең үлкен ұлы Джона фон Устинов (англо-орыс актері Питер Устиновтың әкесі), Табита фон Устинов, Питер (Петя) фон Устинов (1895–1917, Холлебекеде қаза тапты) және Грегори (Гриша, Тич: 1907 Яффа – 1990 Буэнос-Айрес) бар.
Парк қонақ үйі
Устинов Микве Исраел ауыл шаруашылығы мектебінің түлегі Бехор Нисим Елхадифті жұмысқа алды. Елхадиф (1857–1913) Устиновтың қонақ үйінің бағын ботаникалық саябаққа айналдыру үшін әлемнің түкпір-түкпірінен экзотикалық өсімдіктер мен ағаштар сатып алды. Неміс императоры Вильгельм II, оның әйелі Аугуста Виктория және олардың ең жақын серіктері 1898 жылғы 27 қазанда Яффаға келген сапарында Hôtel du Parc қонақ үйінде тұрды. Олардың саяхат агенттігі, Томас Кук және ұлдары, оны оларға лайықты Яффадағы жалғыз орын деп есептегендіктен таңдады.
Яффадағы Иммануил шіркеуі
1889 жылы Яффадағы евангелистік қауым бұрынғы темплиерлер, протестант неміс және швейцариялық эмигранттар, сондай-ақ Метцлерлердің миссионерлік қызметі арқасында ертерек дінге өткендерден тұрды. Иоганн Георг Каппус аға (1826–1905) қауымның алғашқы төрағасы болды, кейін оның ұлы Иоганн Георг Каппус кіші (1855–1928) оны алмастырды. Устинов осы қауымға қосылып, 1889 жылдан 1897 жылға дейін Яффадағы өз Hôtel du Parc залын құлшылық ету орны ретінде ұсынды. Яффаның алғашқы пасторы Альберт Эуген Шлайх (Корнталдан) және оның әйелі Луиза 1897 жылдың 10 наурызында Яффаға келген кезде, Устинов оларды өздеріне пәтер тапқанға дейін қонақүйінде орналастырды. 1898 жылдың 18 шілдесінде Штутгартта тұратын Петер Метцлер Яффадағы соңғы жылжымайтын мүлігін евангелистік қауымға шіркеу салу үшін берді, ал Устинов оның құнының үштен екі бөлігіне тең 10 000 франк төледі. Яффадағы Евангелиелік Имануил шіркеуі салынғаннан және жабдықталғаннан кейін, Устинов оған зәйтүн ағашынан жасалған үлкен распятие (айқыш) сыйлады.
Эфиопия консулдығы
Эфиопиялық императорша Тайту өзінің кеңесшісі Катарина Холлды, 1902 жылы күйеуісіз Эфиопияға оралғаннан кейін, Устиновты Иерусалимдегі Эфиопия шіркеуіне жақын жер сатып алуға көндірді. Жер 1910 жылы сатып алынып, үлкен ғимараттың құрылысы басталды. 1913 жылы Устинов отбасымен бірге Палестинадан Ресейге кетіп, 1918 жылы қайтыс болды. Оның жесірі Магдалена Англияға, содан кейін Канадаға көшіп, Иерусалимдегі жерді және оның үстіндегі жартылай дайын ғимаратты мұраға алды. 1924 жылы Иерусалимге сапар барысында ол бұл жерді де сол жерге келген Эфиопия император қызы Зевдиту I-ге сатты. Зевдиту Устинов салған негізде құрылысты аяқтады, соның нәтижесінде ол Эфиопия консулдығына айналды. Ол әлі күнге дейін бар.
Эммануэль үйі
1925 жылы Палестинадағы жау мүліктеріне британдық мемлекеттік басқару аяқталғаннан кейін Магдалена фон Устинова 1926 жылы Рехов Ауербах көшесі, 8 нөмірдегі бұрынғы үйді CMJ ұйымына сатты. Қазір ол құдайға табыну орны, қонақ үй және «Бейт-Иммануил» (Иммануил үйі) деп аталатын мұражайлық орталық ретінде пайдаланылуда.
Көне заттарды жинау
Устинов палестиналық ежелгі заттарды үлкен қызығушылықпен жинаған. Оның жинағы Норвегияның Осло университетіне тиесілі болды. Теолог Иоганнес Педерсен 1928 жылы жинақ туралы "Inscriptiones Semiticae collectionis Ustinowianae" атты кітап жазды.