Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Акрам Яри – Ауғанстандағы маоистік саяси қайраткер және ұйымдастырушы. Ол 1965 жылдың 6 қазанында құрылған марксистік-лениндік «Прогрессивті жастар ұйымының» (ПЙО) жетекшісі және негізін қалаушысы болды.
Akram Yari was an Afghan Maoist political organizer in Afghanistan. He was the leader and founder of the Progressive Youth Organization (PYO), a Marxist–Leninist organization which was formed on October 6, 1965.
Алғашқы жылдар
Акрам Яри Ауғанстанның Газни провинциясының Джахори ауданында туған. Ол хазара ұлтынан шыққан және монархиялық жер иеленушінің ұлы еді. Кейін ол Кабулға көшіп, физика және математиканы оқыды. Бітірген соң Кабулдағы Надерья мектебінде мұғалім болып жұмыс істеді, онда оқушылары арасында саяси үгіт жүргізді. Осының салдарынан жұмысынан шығарылып, Жахориге қайта оралды. Жахориге оралғаннан кейін Яри отбасының мүлкін шаруаларға беруге шешім қабылдады.
Akram Yari was born in Jaghori, Ghazni Province, Afghanistan and belonged to Hazara ethnic group. He was the son of a monarchist landowner. Later he moved to Kabul where he studied physics and mathematics. After graduating, he became a teacher at Naderya School in Kabul, where he engaged in a political propaganda campaign among his students. As a result, he was fired from his job and he returned to Jaghori. Upon returning to Jaghori, Yari decided to hand over his family's possessions to the peasants.
Саяси белсенділік
Акрам Яри 1965 жылдың 6 қазанында құрылған «Прогрессивті жастар ұйымының» (ПЖҰ) негізін қалаушы және жетекшісі болды. ПЖҰ студенттер мен жастар арасында таралған «Шола е Джавид» («Мәңгілік жалын») атты журнал шығарды. Акрам Яри патша Захир Шахтың монархиясына, ислами фундаменталистерге және КСРО-ға жақын Ауғанстан Халықтық Демократиялық партиясына (АХДП) қарсы шықты. ПЖҰ Марксизм-Ленинизм-Мао Цзедун ілімін ұстана отырып, азамат соғысы жолымен қолданыстағы үкіметті құлатуға шақырып жиналды.
Akram Yari was the founder and leader of Progressive Youth Organization (PYO), a Maoist organization, founded on October 6, 1965. PYO published a magazine called Shola e Jawid (Eternal Flame) which was circulated among students and youth. Akram Yari opposed the monarchy of King Zahir Shah, the Islamic fundamentalists, and the pro Soviet People's Democratic Party of Afghanistan (PDPA). PYO adhered to Marxism–Leninism–Mao Zedong thought, and rallied for the overthrow of the then current order by means of civil war.
Ықпал
Акрам Яридің басшылығымен PYO Ауғанстан қалаларындағы жұмысшылар мен студенттердің арасында зор қолдауға ие болды. Ауғанстан халқы арасында PYO жетекшілік еткен қозғалыс "Шола е Джавид" атымен танымал, ал оның мүшелері олардың журналының атымен "Шолаи" (Жалыншылар) деп белгілі болды. Акрам Яри – марксизмді оқытушы және таратушы, ол марксизмді Ауғанстандағы көптеген зиялылар мен саяси белсенділерге таныстырды, соның ішінде Ауғанстан Азат ету Ұйымының (ALO) негізін қалаушы доктор Файз Ахмад та бар.
Under Akram Yari's leadership, PYO had strong support among the masses of workers and students in the cities of Afghanistan. Among the people of Afghanistan, the movement that PYO led is famous by the name of Shola e Jawid and its members were commonly known as the Sholais (Flamists), after the name of their journal. Akram Yari was a teacher and propagator of Marxism and introduced Marxism to a large number of intellectuals and political activists in Afghanistan, among them Dr. Faiz Ahmad, founder of Afghanistan Liberation Organization (ALO).
Тұтқындау және өлтіру
1978 жылы кеңесшіл ПДПА әскери төңкеріс арқылы билікке келді. ПДПА үкіметі ЖХДҰ кадрларына қарсы репрессиялық шаралар қолдана бастады. Акрам Яри Джахоридегі үйінен қамауға алынып, Кабулға жеткізілді, кейіннен ПДПА үкіметі тарапынан өлтірілді. Оның қаза табуының нақты жағдайы әлі белгісіз.
In 1978 the pro Soviet PDPA came into power through a military coup. The PDPA government began a crack down on PYO cadres. Akram Yari was arrested at his home in Jaghori, transferred to Kabul and later killed by the PDPA government. The exact conditions surrounding his death is not known.